21 december
‘ 18
Gevolgen van social defeat bij
schizofrenie
Module: Wetenschappelijke kennis en onderzoek
Opleiding: ggz VS
GGZ VS
, SAMENVATTING
ACHTERGROND: Zowel genetische als omgevingsfactoren worden in verband gebracht met het risico op het
krijgen van een psychose en schizofrenie. Tot op heden is er weinig bekend over de relatie tussen negatieve
ervaringen en aard van de manifestatie van schizofrenie. Langdurige uitsluiting van de meerderheid, ook wel
social defeat genoemd, wordt in verband gebracht met het risico op het krijgen van een psychose en
schizofrenie.
DOEL: In deze literatuurstudie zijn de gevolgen van social defeat bij patiënten met schizofrenie en psychose
onderzocht.
METHODE: Er zijn relevante artikelen via de PubMed-database gezocht die in de laatste tien jaar zijn
gepubliceerd. Studies waarbij social defeat en sociale exclusie is onderzocht bij patiënten met psychose en
schizofrenie zijn geïncludeerd.
RESULTATEN: In totaal werden 5 artikelen geïncludeerd. Patiënten met een gevoeligheid voor psychose of
schizofrenie hebben vaker te maken met social defeat en de negatieve effecten ervan duren langer. Sociale
exclusie heeft een negatief effect op achterdocht en de emotieregulatie.
CONCLUSIE: Er zijn aanwijzingen dat ervaringen van social defeat een negatief effect heeft op het beloop van
schizofrenie. Het is nog onduidelijk of social defeat een voorspeller of een gevolg is van psychose en
schizofrenie. De gevolgen van social defeat na het ontstaan van schizofrenie behoeven nader onderzoek.
Inleiding
In 1908 bedacht de Zwitserse psychiater Bleuler de term schizofrenie. De term schizofrenie die in het Grieks
‘gespleten gevoel’ of ‘gespleten persoonlijkheid’ betekent (Blom, 2007) verklaart de misvatting dat de stoornis
het aannemen van verschillende persoonlijkheden betreft.
Vandaag de dag is bekend dat het krijgen van een psychose samenhangt met een genetische kwetsbaarheid.
Daarnaast worden omgevingsfactoren in verband gebracht met het risico op het krijgen van een psychose (van
Os et. al., 2010). Iemand met een eerstegraads familielid met schizofrenie heeft een 5 tot 15 maal hogere kans
om schizofrenie te ontwikkelen dan iemand zonder eerstegraads familieleden met schizofrenie (Hengeveld,
Balkom, Heeringen, & Sabbe, 2016). Er zijn aanwijzingen dat psychosociale factoren bijdragen aan de kans op
het krijgen van schizofrenie of een psychose. Zo zouden migratie, psychotraumatische gebeurtenissen,
opgroeien in drukke stedelijke omgeving, laag IQ en drugsgebruik een vergrote kans geven op het krijgen van
een psychiatrische stoornis, waaronder ook psychose (Selten, Van der Ven, Rutten, & Cantor-Graae, 2013).
Bovengenoemde vijf factoren vallen ook wel onder de noemer ‘social defeat’ (Selten et al., 2016). Dit artikel zal
voornamelijk ingaan op de effecten van social defeat bij schizofrenie en psychose.
2
‘ 18
Gevolgen van social defeat bij
schizofrenie
Module: Wetenschappelijke kennis en onderzoek
Opleiding: ggz VS
GGZ VS
, SAMENVATTING
ACHTERGROND: Zowel genetische als omgevingsfactoren worden in verband gebracht met het risico op het
krijgen van een psychose en schizofrenie. Tot op heden is er weinig bekend over de relatie tussen negatieve
ervaringen en aard van de manifestatie van schizofrenie. Langdurige uitsluiting van de meerderheid, ook wel
social defeat genoemd, wordt in verband gebracht met het risico op het krijgen van een psychose en
schizofrenie.
DOEL: In deze literatuurstudie zijn de gevolgen van social defeat bij patiënten met schizofrenie en psychose
onderzocht.
METHODE: Er zijn relevante artikelen via de PubMed-database gezocht die in de laatste tien jaar zijn
gepubliceerd. Studies waarbij social defeat en sociale exclusie is onderzocht bij patiënten met psychose en
schizofrenie zijn geïncludeerd.
RESULTATEN: In totaal werden 5 artikelen geïncludeerd. Patiënten met een gevoeligheid voor psychose of
schizofrenie hebben vaker te maken met social defeat en de negatieve effecten ervan duren langer. Sociale
exclusie heeft een negatief effect op achterdocht en de emotieregulatie.
CONCLUSIE: Er zijn aanwijzingen dat ervaringen van social defeat een negatief effect heeft op het beloop van
schizofrenie. Het is nog onduidelijk of social defeat een voorspeller of een gevolg is van psychose en
schizofrenie. De gevolgen van social defeat na het ontstaan van schizofrenie behoeven nader onderzoek.
Inleiding
In 1908 bedacht de Zwitserse psychiater Bleuler de term schizofrenie. De term schizofrenie die in het Grieks
‘gespleten gevoel’ of ‘gespleten persoonlijkheid’ betekent (Blom, 2007) verklaart de misvatting dat de stoornis
het aannemen van verschillende persoonlijkheden betreft.
Vandaag de dag is bekend dat het krijgen van een psychose samenhangt met een genetische kwetsbaarheid.
Daarnaast worden omgevingsfactoren in verband gebracht met het risico op het krijgen van een psychose (van
Os et. al., 2010). Iemand met een eerstegraads familielid met schizofrenie heeft een 5 tot 15 maal hogere kans
om schizofrenie te ontwikkelen dan iemand zonder eerstegraads familieleden met schizofrenie (Hengeveld,
Balkom, Heeringen, & Sabbe, 2016). Er zijn aanwijzingen dat psychosociale factoren bijdragen aan de kans op
het krijgen van schizofrenie of een psychose. Zo zouden migratie, psychotraumatische gebeurtenissen,
opgroeien in drukke stedelijke omgeving, laag IQ en drugsgebruik een vergrote kans geven op het krijgen van
een psychiatrische stoornis, waaronder ook psychose (Selten, Van der Ven, Rutten, & Cantor-Graae, 2013).
Bovengenoemde vijf factoren vallen ook wel onder de noemer ‘social defeat’ (Selten et al., 2016). Dit artikel zal
voornamelijk ingaan op de effecten van social defeat bij schizofrenie en psychose.
2
