Week 1
Psychodiagnostiek = alle onderzoek dat wordt verricht naar het psychosociaal functioneren
van een persoon, om het te beschrijven, te begrijpen en te verklaren, en wel met het oog op
het nemen van een besluit.
Hoofdstuk 1: De plaats van diagnostiek binnen het hulpverleningsproces
3.4 Verantwoordelijkheid van de hulpverlener
Informed consent = de hulpvrager moet volledig geïnformeerd zijn als hij/zij toestemming
geeft tot een ingreep
Hulpverleningskader vs. Juridisch kader
Hulpverlenerskader Juridisch kader
Goed doen Recht doen
Gezondheid bevorderen Winnen of verliezen
Autonomie, rust Schuld of onschuld
Waarden, betekenis en context Waar of onwaar
Rekening houden met Juist of onjuist
Relatie Regels en afspraken
3.4.1: Mag de hulpverlener ingaan op de hulpvraag van een kind?
Om te kunnen ingaan op de hulpvraag van een kind dat jonger is dan 16 jaar is toestemming
nodig van de gezagsdragende ouders. Toestemming van één van de twee gezagsdragende
ouders is niet voldoende: beide ouders moeten toestemming geven.
Artikel 1:253i
Als ouders gezamenlijk gezag uitoefenen, vertegenwoordigen zij het kind gezamenlijk in
burgerlijke handelingen, met dien verstande dat een ouder alleen hiertoe ook bevoegd is,
mits niet van bezwaren van de andere ouder is gebleken. Een hulpverlener is dus in alle
gevallen verplicht om te vragen naar de gezagsverhoudingen en hij moet navragen of hij
ervan uit an gaan dat de andere gezagsdragende ouder of voogd ook akkoord is. Naarmate
de onderzoeken en behandelingen ingrijpender zijn, is het raadzamer om van beide ouders
toestemming te verkrijgen. Het is belangrijk in het dossier aan te tekenen hoe de
toestemming is verleend.
Artikel 1:377c
Een persoon met omgangsrecht heeft wel recht op informatie over belangrijke feiten en
omstandigheden die de persoon van het kind of diens verzorging en opvoeding betreffen,
maar deze heeft geen beslissingsbevoegdheden ten aanzien van het kind. Het moet hierbij
gaan om globale en feitelijke informatie en het dossier mag niet door deze persoon worden
ingezien. Het geven van informatie is ook niet verplicht als dat het belang van het kind zou
kunnen schaden.
1
, Er zijn ook situaties waarin een hulpverlener op basis van ‘goed hulpverlenerschap’ in het
belang van het kind moe handelen en noodzakelijke hulp mag verlenen, ook als dat ingaat
tegen de wensen van (een van) de ouders of als de wens van (een van) de ouders niet
meteen duidelijk is. Bv. bij kindermishandeling of ander trauma.
‘Klem’-criterium = Een gezagsdragende ouder kan een uitspraak voor vervangende
toestemming van de andere ouder verzoeken aan de kinderrechter, indien er sprake is van
een conflict tussen ouders.
Conclusie: In principe moeten beide ouders toestemming verlenen voor diagnostiek en
hulpverlening, maar bij een kind van 12 tot 16 jaar geeft diens stem de doorslag. De
hulpverlener dient vanuit ‘goed hulpverlenerschap’ ieders belang in het oog te houden,
maar bovenal dat van het kind.
Toestemmingsrechten van het kind en van de betrokken opvoeders:
Leeftijd Kind Gezagsdragende Gescheiden ouder, Niet-gezagsdragende
ouder(s) gezagsdragend persoon met
(standaard) omgangsrecht
0-12 jaar Toestemming door Toestemming door Geen
(beide) (beide) beslissingsbevoegdheid.
gezagsdrager(s) is gezagsdrager(s); Een niet-
vereist. recht op informatie gezagsdragende ouder
Bij lichte ingrepen en consultatie. dient wel door de
of bij acute nood Gescheiden ouders gezagsdragende ouder
kan hiervan dienen elkaar te geconsulteerd te
afgeweken worden informeren en worden. Recht op
– dat laatste alleen mogen elkaar feitelijke en globale
in overleg en met vertegenwoordigen informatie met
zorgvuldige ten aanzien van het betrekking tot
documentatie en kind – tenzij er verzorging,
met het vermoedens zijn schoolvorderingen en
informeren van de van conflicten (geestelijke)
gepasseerde inzake de gezondheid (maar niet
ouder. Via de toestemming. op inzage dossier) tenzij
kinderrechter of de het belang van het kind
Raad voor zich hier tegen verzet.
Kinderbescherming Hulpverlener hoeft niet
kan een zelf actief informatie
weigerende ouder aan te bieden.
eventueel
gepasseerd
worden.
12-16 jaar Naast Idem. Hulpverlener verstrekt
toestemming door Bij gegronde op verzoek informatie
kind is ook redenen kan het mits het kind er geen
toestemming van kind echter bezwaar tegen heeft.
de ouders vereist. zelfstandig hulp
Bij gegronde vragen zonder zijn
redenen kan het ouders daarin te
kind zelfstandig kennen of kan de
hulp vragen mening van (één
zonder zijn ouders van) de ouders de
daarin te kennen. wensen van het
2
Psychodiagnostiek = alle onderzoek dat wordt verricht naar het psychosociaal functioneren
van een persoon, om het te beschrijven, te begrijpen en te verklaren, en wel met het oog op
het nemen van een besluit.
Hoofdstuk 1: De plaats van diagnostiek binnen het hulpverleningsproces
3.4 Verantwoordelijkheid van de hulpverlener
Informed consent = de hulpvrager moet volledig geïnformeerd zijn als hij/zij toestemming
geeft tot een ingreep
Hulpverleningskader vs. Juridisch kader
Hulpverlenerskader Juridisch kader
Goed doen Recht doen
Gezondheid bevorderen Winnen of verliezen
Autonomie, rust Schuld of onschuld
Waarden, betekenis en context Waar of onwaar
Rekening houden met Juist of onjuist
Relatie Regels en afspraken
3.4.1: Mag de hulpverlener ingaan op de hulpvraag van een kind?
Om te kunnen ingaan op de hulpvraag van een kind dat jonger is dan 16 jaar is toestemming
nodig van de gezagsdragende ouders. Toestemming van één van de twee gezagsdragende
ouders is niet voldoende: beide ouders moeten toestemming geven.
Artikel 1:253i
Als ouders gezamenlijk gezag uitoefenen, vertegenwoordigen zij het kind gezamenlijk in
burgerlijke handelingen, met dien verstande dat een ouder alleen hiertoe ook bevoegd is,
mits niet van bezwaren van de andere ouder is gebleken. Een hulpverlener is dus in alle
gevallen verplicht om te vragen naar de gezagsverhoudingen en hij moet navragen of hij
ervan uit an gaan dat de andere gezagsdragende ouder of voogd ook akkoord is. Naarmate
de onderzoeken en behandelingen ingrijpender zijn, is het raadzamer om van beide ouders
toestemming te verkrijgen. Het is belangrijk in het dossier aan te tekenen hoe de
toestemming is verleend.
Artikel 1:377c
Een persoon met omgangsrecht heeft wel recht op informatie over belangrijke feiten en
omstandigheden die de persoon van het kind of diens verzorging en opvoeding betreffen,
maar deze heeft geen beslissingsbevoegdheden ten aanzien van het kind. Het moet hierbij
gaan om globale en feitelijke informatie en het dossier mag niet door deze persoon worden
ingezien. Het geven van informatie is ook niet verplicht als dat het belang van het kind zou
kunnen schaden.
1
, Er zijn ook situaties waarin een hulpverlener op basis van ‘goed hulpverlenerschap’ in het
belang van het kind moe handelen en noodzakelijke hulp mag verlenen, ook als dat ingaat
tegen de wensen van (een van) de ouders of als de wens van (een van) de ouders niet
meteen duidelijk is. Bv. bij kindermishandeling of ander trauma.
‘Klem’-criterium = Een gezagsdragende ouder kan een uitspraak voor vervangende
toestemming van de andere ouder verzoeken aan de kinderrechter, indien er sprake is van
een conflict tussen ouders.
Conclusie: In principe moeten beide ouders toestemming verlenen voor diagnostiek en
hulpverlening, maar bij een kind van 12 tot 16 jaar geeft diens stem de doorslag. De
hulpverlener dient vanuit ‘goed hulpverlenerschap’ ieders belang in het oog te houden,
maar bovenal dat van het kind.
Toestemmingsrechten van het kind en van de betrokken opvoeders:
Leeftijd Kind Gezagsdragende Gescheiden ouder, Niet-gezagsdragende
ouder(s) gezagsdragend persoon met
(standaard) omgangsrecht
0-12 jaar Toestemming door Toestemming door Geen
(beide) (beide) beslissingsbevoegdheid.
gezagsdrager(s) is gezagsdrager(s); Een niet-
vereist. recht op informatie gezagsdragende ouder
Bij lichte ingrepen en consultatie. dient wel door de
of bij acute nood Gescheiden ouders gezagsdragende ouder
kan hiervan dienen elkaar te geconsulteerd te
afgeweken worden informeren en worden. Recht op
– dat laatste alleen mogen elkaar feitelijke en globale
in overleg en met vertegenwoordigen informatie met
zorgvuldige ten aanzien van het betrekking tot
documentatie en kind – tenzij er verzorging,
met het vermoedens zijn schoolvorderingen en
informeren van de van conflicten (geestelijke)
gepasseerde inzake de gezondheid (maar niet
ouder. Via de toestemming. op inzage dossier) tenzij
kinderrechter of de het belang van het kind
Raad voor zich hier tegen verzet.
Kinderbescherming Hulpverlener hoeft niet
kan een zelf actief informatie
weigerende ouder aan te bieden.
eventueel
gepasseerd
worden.
12-16 jaar Naast Idem. Hulpverlener verstrekt
toestemming door Bij gegronde op verzoek informatie
kind is ook redenen kan het mits het kind er geen
toestemming van kind echter bezwaar tegen heeft.
de ouders vereist. zelfstandig hulp
Bij gegronde vragen zonder zijn
redenen kan het ouders daarin te
kind zelfstandig kennen of kan de
hulp vragen mening van (één
zonder zijn ouders van) de ouders de
daarin te kennen. wensen van het
2
