Logistiek en internationale handel
Inhoud
Het belang van internationale handel:...................................................................................................5
Belangrijkste internationale organisaties:..............................................................................................6
De rol van de Europese Unie:.................................................................................................................6
H0: Van logistieke flow tot supply chain:..............................................................................................10
Hoofdstuk 1: Geschiedenis van de logistiek en het belang voor de economie:....................................12
1. Geschiedenis van de logistiek en het belang voor de economie:.................................................12
1.1 Militaire oorsprong:................................................................................................................12
1.2 Economisch belang van de logistiek:......................................................................................14
1.3 Logistiek en de toekomst:.......................................................................................................15
Hoofdstuk 2: logistiek concept:............................................................................................................18
2.1 Logistieke doelstellingen:...........................................................................................................20
2.3 KOOP:.........................................................................................................................................20
2.3.1 Begrip en situering:..............................................................................................................20
2.3.2 Van KOOP 1 naar KOOP 5:...................................................................................................21
2.3.3 Gevolgen gelinkt aan KOOP:................................................................................................22
2.4 Make-or-buy decision:................................................................................................................23
2.4.1 Van 1PL tot 5PL:...................................................................................................................24
2.4.1 Voordelen en nadelen van outsourcing:..............................................................................26
2.5 Impact op logistiek bedrijfsresultaat:.........................................................................................26
2.5.1 Return on investment (ROI):................................................................................................26
2.5.2 Key performance indicators (KPI’s):.....................................................................................27
2.5.3 Dupont analyse:...................................................................................................................27
2.6 De plaats van logistiek in de waardeketen:................................................................................28
Hoofdstuk 3: Voorraadbeheer:.............................................................................................................30
3.1 Soorten voorraden:.....................................................................................................................30
3.2 Vraagvoorspelling:......................................................................................................................31
3.2.1 Kwalitatieve methode:.........................................................................................................32
3.2.2 Kwantitatieve methode:......................................................................................................32
3.3 Totale voorraadkosten:...............................................................................................................33
3.3.1 Bestelkosten:.......................................................................................................................33
3.3.2 Voorraadkosten:..................................................................................................................33
3.3.3 Kosten van nee-verkoop:.....................................................................................................34
3.4 Optimale bestelhoeveelheid:......................................................................................................34
3.5 Veiligheidsvoorraad:...................................................................................................................35
1
, Logistiek en internationale handel
3.6 Bull whip:....................................................................................................................................35
3.7 Warehousemanagement:...........................................................................................................35
3.7.1 Interne functies van een magazijn:......................................................................................35
3.7.2 Werking van een magazijn:..................................................................................................36
3.8 Warehousemanagemensysteem:...............................................................................................38
3.9 Voorraadbeheer in de supply chain:...........................................................................................39
3.9.1 3PL of uitbesteding:.............................................................................................................39
3.9.2 Vendor managed inventory:................................................................................................39
Hoofdstuk 4: Inkoop:............................................................................................................................39
4.1 Inkoop en logistiek:.....................................................................................................................39
4.1.1 Inkoopdefinitie:....................................................................................................................40
4.1.2 De inkoopfunctie:................................................................................................................40
4.1.3 Directe versus indirecte inkoop:..........................................................................................40
4.2 De inkooporganisatie:.................................................................................................................41
4.2.1 Inkoopniveaus:.....................................................................................................................41
4.2 Inkoop in de organisatiestructuur:..............................................................................................42
4.3 Het inkoopproces:......................................................................................................................42
4.3.1 Specificeren van de inkoopvereisten:..................................................................................42
4.3.2 Leveranciersselectie en -beoordeling:.................................................................................43
4.3.3 Contracteren:.......................................................................................................................43
4.3.4 Bestellen:.............................................................................................................................44
4.3.5 Bewaken:.............................................................................................................................44
4.3.6 Nazorg en evaluatie:............................................................................................................44
4.3.7 Inkoopsituaties:...................................................................................................................45
4.3.8 Angelsaksische terminologie:..............................................................................................45
4.4 Strategisch inkoopmanagement: de inkoopstrategie:................................................................46
4.5 Strategisch inkoopmanagement: leveranciersdifferentiatie:......................................................46
4.5.1 ABC-analyse:........................................................................................................................46
4.5.2 De portfolioanalyse van Kraljic:...........................................................................................47
4.6 Tactisch inkoopmanagement: total cost of ownership:..............................................................49
4.7 Operationeel inkoopmanagement: leveranciersbeoordeling:....................................................49
4.7.1 Vendor rating:......................................................................................................................50
4.7.2 Analysetechnieken:..............................................................................................................50
4.7.3 Leverancierskwalificatiesystemen:......................................................................................50
4.8 Ondersteunende processen: E-procurement:............................................................................51
4.9 Inkoop in de supply chain:..........................................................................................................51
2
, Logistiek en internationale handel
4.9.1 Een ketenverhaal:................................................................................................................51
4.9.2 De control tower:.................................................................................................................51
4.9.3 Duurzaam inkopen:..............................................................................................................52
4.9.4 Circulair inkopen:.................................................................................................................52
4.9.5 Product as a service (PAAS):................................................................................................52
Hoofdstuk 5: Productie:........................................................................................................................53
5.1 Belang en rol in de logistieke keten:...........................................................................................53
5.2 Productontwerp:........................................................................................................................54
5.2.1 BOM of stuklijst:..................................................................................................................54
5.3 Grondvorm productie:................................................................................................................55
5.3.1 Serieproductie:....................................................................................................................56
5.3.2 Parallelle productie:.............................................................................................................56
5.3.3 Convergente VS divergente productie:................................................................................57
5.3.4 Functionele VS lijnproductie:...............................................................................................57
5.4 Productietijd:..............................................................................................................................58
5.4.1 Taktijd:.................................................................................................................................58
5.4.2 Cyclustijd:.............................................................................................................................59
5.4.3 Procestijd:............................................................................................................................59
5.4.4 Doorlooptijd:........................................................................................................................59
5.5 Standaardisatie, massaproductie en mass customisation:.....................................................60
5.6 Just-in-timeprincipe:...................................................................................................................60
5.7 Tools voor productieplanning:....................................................................................................60
5.7.1 Material requirements planning:.........................................................................................60
5.7.2 Manufacturing resources planning:.....................................................................................61
5.7.3 Enterprise resource planning:..............................................................................................61
5.8 Kwaliteitsmanagement:..............................................................................................................62
5.8.1 Plan Do Check Act (PDCA):...................................................................................................62
5.8.2 Toyota production system:..................................................................................................62
5.8 Lean VS agile:..............................................................................................................................64
5.8 Six Sigma:....................................................................................................................................64
5.9 Industrie 4.0 en nearshoring:......................................................................................................65
5.10 Industrie 4.0 en productie in de supply-chain :.........................................................................65
Hoofdstuk 6: distributie:.......................................................................................................................66
6.1 Distributiekanalen:.....................................................................................................................66
6.2 Distributiecentra:........................................................................................................................67
6.2.1 Logistieke grondvorm:.........................................................................................................68
3
, Logistiek en internationale handel
6.3 Transportfunctie:........................................................................................................................69
6.4 Transportmodi:...........................................................................................................................70
6.4.1 Hinterlandvervoer:...............................................................................................................70
6.4.2 Intercontinentaal vervoer:...................................................................................................72
6.4.4 Incoterms:............................................................................................................................73
6.5.1 Value added logistics (VAL):.................................................................................................73
6.5.2 Value added services (VAS):.................................................................................................74
6.5.3 Tracking and Tracing:...........................................................................................................74
6.6 Producteigenschappen en verpakking:.......................................................................................74
Hoofdstuk 7: retourlogistiek:................................................................................................................75
7.1 Reverse logistics:........................................................................................................................75
7.1.1 Soorten retourstromen:.......................................................................................................77
7.1.2 Redenen voor retourstromen:.............................................................................................78
7.1.3 Organisator van retourstromen:..........................................................................................78
7.2 Retourstrategieën:......................................................................................................................78
7.3 Verpakkingen:.............................................................................................................................79
7.3.1 Redenen voor verpakking:...................................................................................................79
7.3.2 De opbouw van verpakking in de logistieke keten:..............................................................80
7.3.3 Verpakkingtrends in de toekomst:.......................................................................................81
7.4 Retourlogistiek als onderdeel van servicelogistiek:....................................................................81
7.5 Circulaire economie in de supply chain :....................................................................................82
Hoofdstuk 2: internationale handel:.....................................................................................................83
2.1 Handel tussen EU lidstaten:........................................................................................................83
2.2 Import naar de EU:.....................................................................................................................84
2.3 Termen:......................................................................................................................................84
2.4 Export uit de EU :........................................................................................................................86
2.5 Handelsverdragen EU en de wereld:..........................................................................................86
2.6 Impact van corona en andere wereldconflicten tot nu:..............................................................88
4
Inhoud
Het belang van internationale handel:...................................................................................................5
Belangrijkste internationale organisaties:..............................................................................................6
De rol van de Europese Unie:.................................................................................................................6
H0: Van logistieke flow tot supply chain:..............................................................................................10
Hoofdstuk 1: Geschiedenis van de logistiek en het belang voor de economie:....................................12
1. Geschiedenis van de logistiek en het belang voor de economie:.................................................12
1.1 Militaire oorsprong:................................................................................................................12
1.2 Economisch belang van de logistiek:......................................................................................14
1.3 Logistiek en de toekomst:.......................................................................................................15
Hoofdstuk 2: logistiek concept:............................................................................................................18
2.1 Logistieke doelstellingen:...........................................................................................................20
2.3 KOOP:.........................................................................................................................................20
2.3.1 Begrip en situering:..............................................................................................................20
2.3.2 Van KOOP 1 naar KOOP 5:...................................................................................................21
2.3.3 Gevolgen gelinkt aan KOOP:................................................................................................22
2.4 Make-or-buy decision:................................................................................................................23
2.4.1 Van 1PL tot 5PL:...................................................................................................................24
2.4.1 Voordelen en nadelen van outsourcing:..............................................................................26
2.5 Impact op logistiek bedrijfsresultaat:.........................................................................................26
2.5.1 Return on investment (ROI):................................................................................................26
2.5.2 Key performance indicators (KPI’s):.....................................................................................27
2.5.3 Dupont analyse:...................................................................................................................27
2.6 De plaats van logistiek in de waardeketen:................................................................................28
Hoofdstuk 3: Voorraadbeheer:.............................................................................................................30
3.1 Soorten voorraden:.....................................................................................................................30
3.2 Vraagvoorspelling:......................................................................................................................31
3.2.1 Kwalitatieve methode:.........................................................................................................32
3.2.2 Kwantitatieve methode:......................................................................................................32
3.3 Totale voorraadkosten:...............................................................................................................33
3.3.1 Bestelkosten:.......................................................................................................................33
3.3.2 Voorraadkosten:..................................................................................................................33
3.3.3 Kosten van nee-verkoop:.....................................................................................................34
3.4 Optimale bestelhoeveelheid:......................................................................................................34
3.5 Veiligheidsvoorraad:...................................................................................................................35
1
, Logistiek en internationale handel
3.6 Bull whip:....................................................................................................................................35
3.7 Warehousemanagement:...........................................................................................................35
3.7.1 Interne functies van een magazijn:......................................................................................35
3.7.2 Werking van een magazijn:..................................................................................................36
3.8 Warehousemanagemensysteem:...............................................................................................38
3.9 Voorraadbeheer in de supply chain:...........................................................................................39
3.9.1 3PL of uitbesteding:.............................................................................................................39
3.9.2 Vendor managed inventory:................................................................................................39
Hoofdstuk 4: Inkoop:............................................................................................................................39
4.1 Inkoop en logistiek:.....................................................................................................................39
4.1.1 Inkoopdefinitie:....................................................................................................................40
4.1.2 De inkoopfunctie:................................................................................................................40
4.1.3 Directe versus indirecte inkoop:..........................................................................................40
4.2 De inkooporganisatie:.................................................................................................................41
4.2.1 Inkoopniveaus:.....................................................................................................................41
4.2 Inkoop in de organisatiestructuur:..............................................................................................42
4.3 Het inkoopproces:......................................................................................................................42
4.3.1 Specificeren van de inkoopvereisten:..................................................................................42
4.3.2 Leveranciersselectie en -beoordeling:.................................................................................43
4.3.3 Contracteren:.......................................................................................................................43
4.3.4 Bestellen:.............................................................................................................................44
4.3.5 Bewaken:.............................................................................................................................44
4.3.6 Nazorg en evaluatie:............................................................................................................44
4.3.7 Inkoopsituaties:...................................................................................................................45
4.3.8 Angelsaksische terminologie:..............................................................................................45
4.4 Strategisch inkoopmanagement: de inkoopstrategie:................................................................46
4.5 Strategisch inkoopmanagement: leveranciersdifferentiatie:......................................................46
4.5.1 ABC-analyse:........................................................................................................................46
4.5.2 De portfolioanalyse van Kraljic:...........................................................................................47
4.6 Tactisch inkoopmanagement: total cost of ownership:..............................................................49
4.7 Operationeel inkoopmanagement: leveranciersbeoordeling:....................................................49
4.7.1 Vendor rating:......................................................................................................................50
4.7.2 Analysetechnieken:..............................................................................................................50
4.7.3 Leverancierskwalificatiesystemen:......................................................................................50
4.8 Ondersteunende processen: E-procurement:............................................................................51
4.9 Inkoop in de supply chain:..........................................................................................................51
2
, Logistiek en internationale handel
4.9.1 Een ketenverhaal:................................................................................................................51
4.9.2 De control tower:.................................................................................................................51
4.9.3 Duurzaam inkopen:..............................................................................................................52
4.9.4 Circulair inkopen:.................................................................................................................52
4.9.5 Product as a service (PAAS):................................................................................................52
Hoofdstuk 5: Productie:........................................................................................................................53
5.1 Belang en rol in de logistieke keten:...........................................................................................53
5.2 Productontwerp:........................................................................................................................54
5.2.1 BOM of stuklijst:..................................................................................................................54
5.3 Grondvorm productie:................................................................................................................55
5.3.1 Serieproductie:....................................................................................................................56
5.3.2 Parallelle productie:.............................................................................................................56
5.3.3 Convergente VS divergente productie:................................................................................57
5.3.4 Functionele VS lijnproductie:...............................................................................................57
5.4 Productietijd:..............................................................................................................................58
5.4.1 Taktijd:.................................................................................................................................58
5.4.2 Cyclustijd:.............................................................................................................................59
5.4.3 Procestijd:............................................................................................................................59
5.4.4 Doorlooptijd:........................................................................................................................59
5.5 Standaardisatie, massaproductie en mass customisation:.....................................................60
5.6 Just-in-timeprincipe:...................................................................................................................60
5.7 Tools voor productieplanning:....................................................................................................60
5.7.1 Material requirements planning:.........................................................................................60
5.7.2 Manufacturing resources planning:.....................................................................................61
5.7.3 Enterprise resource planning:..............................................................................................61
5.8 Kwaliteitsmanagement:..............................................................................................................62
5.8.1 Plan Do Check Act (PDCA):...................................................................................................62
5.8.2 Toyota production system:..................................................................................................62
5.8 Lean VS agile:..............................................................................................................................64
5.8 Six Sigma:....................................................................................................................................64
5.9 Industrie 4.0 en nearshoring:......................................................................................................65
5.10 Industrie 4.0 en productie in de supply-chain :.........................................................................65
Hoofdstuk 6: distributie:.......................................................................................................................66
6.1 Distributiekanalen:.....................................................................................................................66
6.2 Distributiecentra:........................................................................................................................67
6.2.1 Logistieke grondvorm:.........................................................................................................68
3
, Logistiek en internationale handel
6.3 Transportfunctie:........................................................................................................................69
6.4 Transportmodi:...........................................................................................................................70
6.4.1 Hinterlandvervoer:...............................................................................................................70
6.4.2 Intercontinentaal vervoer:...................................................................................................72
6.4.4 Incoterms:............................................................................................................................73
6.5.1 Value added logistics (VAL):.................................................................................................73
6.5.2 Value added services (VAS):.................................................................................................74
6.5.3 Tracking and Tracing:...........................................................................................................74
6.6 Producteigenschappen en verpakking:.......................................................................................74
Hoofdstuk 7: retourlogistiek:................................................................................................................75
7.1 Reverse logistics:........................................................................................................................75
7.1.1 Soorten retourstromen:.......................................................................................................77
7.1.2 Redenen voor retourstromen:.............................................................................................78
7.1.3 Organisator van retourstromen:..........................................................................................78
7.2 Retourstrategieën:......................................................................................................................78
7.3 Verpakkingen:.............................................................................................................................79
7.3.1 Redenen voor verpakking:...................................................................................................79
7.3.2 De opbouw van verpakking in de logistieke keten:..............................................................80
7.3.3 Verpakkingtrends in de toekomst:.......................................................................................81
7.4 Retourlogistiek als onderdeel van servicelogistiek:....................................................................81
7.5 Circulaire economie in de supply chain :....................................................................................82
Hoofdstuk 2: internationale handel:.....................................................................................................83
2.1 Handel tussen EU lidstaten:........................................................................................................83
2.2 Import naar de EU:.....................................................................................................................84
2.3 Termen:......................................................................................................................................84
2.4 Export uit de EU :........................................................................................................................86
2.5 Handelsverdragen EU en de wereld:..........................................................................................86
2.6 Impact van corona en andere wereldconflicten tot nu:..............................................................88
4