Examen SWL/GWW – methoden
Samenleven – wonen – leren
Wonen
Collective Impact Model (collectieve impact model)
(PPT SWL les 2 – collectieve impact)
Via het Collective Impact Model zochten Kania & Kramer (2011) naar een nieuwe manier van
samenwerken om complexe sociale problemen aan te pakken. Fenomenen als armoede, overmatige
schuldenlast en thuisloosheid worden vaak wicked problems genoemd (Bannink & Trommel, 2019;
Spicker, 2016): deze problemen hebben veel dimensies die onderling verbonden zijn en zijn
onmogelijk precies en eensgezind te definiëren.
• Kania & Kramer 2011 – Stanford University
• Anders samenwerken
• ‘Wicked Problems’
• Verschillende vakgebieden en sectoren
• Coalition of the Willing
• Duty to Assist
• Vertaling Vlaamse context!
• Kritiek: politiserende rol!
= model waar je verschillende methoden kan inzetten.
Model is ontwikkelt om collectieve impact te creëren.
Het centrale uitgangspunt van Collective Impact is dat de aanpak van complexe
problematieken de samenwerking vereist van partners vanuit verschillende vakgebieden en
sectoren. Deze partners kiezen er bewust voor om samen te werken vanuit een gedeelde
agenda en gedeeld begrip van de problematiek. Deze coalition of the willing deelt een
bewustzijn van de hoogdringendheid (sense of urgency) en waardengedreven plicht (duty to
assist) om een specifiek probleem aan te pakken. Bij het vormen van het partnerschap
worden niet enkel ‘usual suspects’ (zijnde dienst- en hulpverleners) aangesproken, maar
iedereen die een unieke bijdrage kan leveren aan de oplossing van het probleem
(bijvoorbeeld bedrijven, onderwijs, …)
Wanneer kiezen voor CIM?
✓ Complex en urgent probleem
✓ Samenwerking opzetten of verbeteren
✓ Coalition of the Willing
✓ Meerdere methoden combineren om meer impact te hebben
✓ Als je veel beleidsniveaus moet verbinden om oplossingen te zoeken
✓ Impact wil hebben
✓ Buiten de belangen van je eigen organisatie kan denken
✓ …
1
,Bij een casus zullen verschillende methoden bruikbaar zijn. Je kan ook verschillende combinaties
maken. Afhankelijk van de rol/positie die je als sociaal werker aanneemt zal je ingrijpen op andere
aspecten en krijgt je handelingsstrategie een andere vorm. Je kan m.a.w. werken op micro-, meso- en
macro- perspectief. Als je vanuit het collectieve impactmodel gaat handelen kan je dat
verantwoorden vanuit de inzichten uit deze les. Je werkt hier voornamelijk op MACRO- en MESO-
perspectief. Binnen dit model kan je ook andere methoden integreren.
MACRO-perspectief
➢ Politiserend werken
➢ Lobbyen
➢ Beleid beïnvloeden
➢ Sense of Urgency installeren
MESO-perspectief
➢ Samenwerkingsverbanden opzetten
➢ Over sectoren heen werken
➢ Belang organisatie is ondergeschikt
➢ Inzetten op gedeelde agenda maken (missie, visie, doelstellingen)
➢ Participatie als visie
MICRO-perspectief
➢ Participatief werken met kwetsbare doelgroepen
Voorbeeld: Intaker bij het OCMW: je krijgt een kwetsbare jongvolwassen voor jou. Wat zijn relevante
dingen? Waarin ga je motivatie zoeken?
➔ Belang van wonen aankaarten vooraleer je het over iets anders gaat hebben
➔ Meso: wat is belangrijk in samenwerking met anderen? → skill van samenwerken met elkaar,
met allemaal verschillende organisaties
➔ Micro: hoe participatief werken? Hoe bemiddelen? Hoe kan ik dit inzetten zodat je unusal
suspects in je verhaal krijgt?
Methoden: (PPT SWL werkcollege 1 – collectieve impact)
• Impactevaluatie
• Participatief werken
Activering, participatie
rvaringsleren, ABCD-methode,
Participatief werken
Zie PPT werkcollege voor meer Opbouwwerk,
info!!!! Appreciative in uiry Projectwerk
Impactevaluatie
Individueel
Collectief
de brede
basis
Contextuele -, roepswerk
Schuldhulpverlening, (Alzheimercaf ,
Bemiddeling lotgenotencontact)
Hulpverlening, ondersteuning
6
2
,Impactevaluatie: impact zichtbaar maken
• Overheid wil controleren → daarom impactmeting
• Hoe inzetten dat het ook iets oplevert voor ons als sw’er
• Zodat je blijft weten wat je doet en of het goed is wat je doet
• Tonen hoe relevent je bent
Twee vragen aan de basis:
1. Hoe kunnen we zeker zijn dat een organisatie doet wat ze zegt dat ze doet? [verantwoorden]
2. Hoe kunnen we de effectiviteit van een werking begrijpen, beoordelen en verbeteren?
[leren)]
Verschillende fasen:
1. Missie, visie, en doelstellingen helder
2. ffectmeting en indicatoren
3. Data verzamelen
4. Analyse, resultaten en terugkoppeling
5. valuatie en bijsturing
➔ Collectief proces
Participatief werken
Waarom?
• Participatie aan de samenleving (in verschillende levensdomeinen) is een grondrecht
(democratisch samenleven)
• mancipatorisch
• Kwaliteit van het aanbod is afgestemd op de noden van de doelgroep
Participatie situeert zich op drie niveaus:
• In de houding van de professional (MICRO)
• In de aanpak en het aanbod van de organisatie (M SO)
• In het beïnvloeden van het beleid (MACRO)
3
, Samenleven
Vindplaatsgericht werken en outreachend werken
(PPT SWL les 4 – VP en outreachend werken)
Waar gaat het over?
Sociaal werk op de ‘vindplaats’.
Als in: ‘daar’ waar de doelgroep die je wil bereiken zich ‘spontaan’ bevindt, in de leefwereld van
mensen.
• ‘Daar’ = op een bepaalde plaats (publieke, semi-publieke, private plaats)
• ‘Spontaan’ = vanuit de eigen leefwereld van de doelgroep
Outreachend werken:
- aat uit van een actieve benadering.
- ericht op het bevorderen van welzijn.
- Sw’er vertrekt vanuit de participatieve basishouding en richt zich op kwetsbare doelgroepen
die niet of ontoereikend bereikt worden door het huidige dienst- hulp- en
zorgverleningsaanbod.
- Dit door zich te begeven in hun leefwereld met erkenning van de daar geldende waarden en
normen.
- Met OW streeft men naar een wederzijdse afstemming tussen de doelgroep, hun netwerk,
hun maatschappelijk aanbod en de ruimere samenleving.
Voorbeelden: sociaal werk op een vindplaats
• roepje jongeren in het park: hangjongeren die een bedreiging vormen? Of jonge gasten die
geen andere plaats hebben?
Nuldelijns beginnen voor outreachend werk
Vanuit hun leefwereld kijken hoe we gaan onderhandelen, met respect
4
Samenleven – wonen – leren
Wonen
Collective Impact Model (collectieve impact model)
(PPT SWL les 2 – collectieve impact)
Via het Collective Impact Model zochten Kania & Kramer (2011) naar een nieuwe manier van
samenwerken om complexe sociale problemen aan te pakken. Fenomenen als armoede, overmatige
schuldenlast en thuisloosheid worden vaak wicked problems genoemd (Bannink & Trommel, 2019;
Spicker, 2016): deze problemen hebben veel dimensies die onderling verbonden zijn en zijn
onmogelijk precies en eensgezind te definiëren.
• Kania & Kramer 2011 – Stanford University
• Anders samenwerken
• ‘Wicked Problems’
• Verschillende vakgebieden en sectoren
• Coalition of the Willing
• Duty to Assist
• Vertaling Vlaamse context!
• Kritiek: politiserende rol!
= model waar je verschillende methoden kan inzetten.
Model is ontwikkelt om collectieve impact te creëren.
Het centrale uitgangspunt van Collective Impact is dat de aanpak van complexe
problematieken de samenwerking vereist van partners vanuit verschillende vakgebieden en
sectoren. Deze partners kiezen er bewust voor om samen te werken vanuit een gedeelde
agenda en gedeeld begrip van de problematiek. Deze coalition of the willing deelt een
bewustzijn van de hoogdringendheid (sense of urgency) en waardengedreven plicht (duty to
assist) om een specifiek probleem aan te pakken. Bij het vormen van het partnerschap
worden niet enkel ‘usual suspects’ (zijnde dienst- en hulpverleners) aangesproken, maar
iedereen die een unieke bijdrage kan leveren aan de oplossing van het probleem
(bijvoorbeeld bedrijven, onderwijs, …)
Wanneer kiezen voor CIM?
✓ Complex en urgent probleem
✓ Samenwerking opzetten of verbeteren
✓ Coalition of the Willing
✓ Meerdere methoden combineren om meer impact te hebben
✓ Als je veel beleidsniveaus moet verbinden om oplossingen te zoeken
✓ Impact wil hebben
✓ Buiten de belangen van je eigen organisatie kan denken
✓ …
1
,Bij een casus zullen verschillende methoden bruikbaar zijn. Je kan ook verschillende combinaties
maken. Afhankelijk van de rol/positie die je als sociaal werker aanneemt zal je ingrijpen op andere
aspecten en krijgt je handelingsstrategie een andere vorm. Je kan m.a.w. werken op micro-, meso- en
macro- perspectief. Als je vanuit het collectieve impactmodel gaat handelen kan je dat
verantwoorden vanuit de inzichten uit deze les. Je werkt hier voornamelijk op MACRO- en MESO-
perspectief. Binnen dit model kan je ook andere methoden integreren.
MACRO-perspectief
➢ Politiserend werken
➢ Lobbyen
➢ Beleid beïnvloeden
➢ Sense of Urgency installeren
MESO-perspectief
➢ Samenwerkingsverbanden opzetten
➢ Over sectoren heen werken
➢ Belang organisatie is ondergeschikt
➢ Inzetten op gedeelde agenda maken (missie, visie, doelstellingen)
➢ Participatie als visie
MICRO-perspectief
➢ Participatief werken met kwetsbare doelgroepen
Voorbeeld: Intaker bij het OCMW: je krijgt een kwetsbare jongvolwassen voor jou. Wat zijn relevante
dingen? Waarin ga je motivatie zoeken?
➔ Belang van wonen aankaarten vooraleer je het over iets anders gaat hebben
➔ Meso: wat is belangrijk in samenwerking met anderen? → skill van samenwerken met elkaar,
met allemaal verschillende organisaties
➔ Micro: hoe participatief werken? Hoe bemiddelen? Hoe kan ik dit inzetten zodat je unusal
suspects in je verhaal krijgt?
Methoden: (PPT SWL werkcollege 1 – collectieve impact)
• Impactevaluatie
• Participatief werken
Activering, participatie
rvaringsleren, ABCD-methode,
Participatief werken
Zie PPT werkcollege voor meer Opbouwwerk,
info!!!! Appreciative in uiry Projectwerk
Impactevaluatie
Individueel
Collectief
de brede
basis
Contextuele -, roepswerk
Schuldhulpverlening, (Alzheimercaf ,
Bemiddeling lotgenotencontact)
Hulpverlening, ondersteuning
6
2
,Impactevaluatie: impact zichtbaar maken
• Overheid wil controleren → daarom impactmeting
• Hoe inzetten dat het ook iets oplevert voor ons als sw’er
• Zodat je blijft weten wat je doet en of het goed is wat je doet
• Tonen hoe relevent je bent
Twee vragen aan de basis:
1. Hoe kunnen we zeker zijn dat een organisatie doet wat ze zegt dat ze doet? [verantwoorden]
2. Hoe kunnen we de effectiviteit van een werking begrijpen, beoordelen en verbeteren?
[leren)]
Verschillende fasen:
1. Missie, visie, en doelstellingen helder
2. ffectmeting en indicatoren
3. Data verzamelen
4. Analyse, resultaten en terugkoppeling
5. valuatie en bijsturing
➔ Collectief proces
Participatief werken
Waarom?
• Participatie aan de samenleving (in verschillende levensdomeinen) is een grondrecht
(democratisch samenleven)
• mancipatorisch
• Kwaliteit van het aanbod is afgestemd op de noden van de doelgroep
Participatie situeert zich op drie niveaus:
• In de houding van de professional (MICRO)
• In de aanpak en het aanbod van de organisatie (M SO)
• In het beïnvloeden van het beleid (MACRO)
3
, Samenleven
Vindplaatsgericht werken en outreachend werken
(PPT SWL les 4 – VP en outreachend werken)
Waar gaat het over?
Sociaal werk op de ‘vindplaats’.
Als in: ‘daar’ waar de doelgroep die je wil bereiken zich ‘spontaan’ bevindt, in de leefwereld van
mensen.
• ‘Daar’ = op een bepaalde plaats (publieke, semi-publieke, private plaats)
• ‘Spontaan’ = vanuit de eigen leefwereld van de doelgroep
Outreachend werken:
- aat uit van een actieve benadering.
- ericht op het bevorderen van welzijn.
- Sw’er vertrekt vanuit de participatieve basishouding en richt zich op kwetsbare doelgroepen
die niet of ontoereikend bereikt worden door het huidige dienst- hulp- en
zorgverleningsaanbod.
- Dit door zich te begeven in hun leefwereld met erkenning van de daar geldende waarden en
normen.
- Met OW streeft men naar een wederzijdse afstemming tussen de doelgroep, hun netwerk,
hun maatschappelijk aanbod en de ruimere samenleving.
Voorbeelden: sociaal werk op een vindplaats
• roepje jongeren in het park: hangjongeren die een bedreiging vormen? Of jonge gasten die
geen andere plaats hebben?
Nuldelijns beginnen voor outreachend werk
Vanuit hun leefwereld kijken hoe we gaan onderhandelen, met respect
4
