Argumentatieleer – aantekeningen colleges
College 1 Inleiding argumentaties en klassieke retorica
Oefententamen
1. Volgens de klassieke retorica kun je overtuigen door middel van
a. Ethos (authoriteit), pathos (manipulatie) en logos (logica)
2. Op basis waarvan overtuig je de lezer/toehoorder in onderstaand voorbeeld: als jurist voel ik
mij geroepen de waarheid boven tafel te krijgen. Ik zal er dan ook alles aan doen om deze
zaak uit te zoeken
a. Ethos; zich beroepen op kwaliteiten spreker/schrijver
3. Als je inspeelt op de pathos van het publiek, dan speel je in op de gevoelens van het publiek.
Kunnen jullie een voorbeeld geven van argumentatie die inspeelt op het pathos van je
lezer/toehoorder
a. Ik kon mijn huiswerk niet maken, want mijn puppy is dood.
4. X
5. Wat is argumenteren?
a. Mening (standpunt) verdedigen door een of meer andere uitspraken ter
ondersteuning (argument) te geven
b. Doel om te overtuigen
6. Wat is het belangrijkste verschil tussen een feit en een mening?
a. Feit is objectief vastgesteld door waarneming of meting
b. Mening is voor iedereen verschillend
7. Wat is het standpunt en wat is het argument in onderstaand voorbeeld: Het wordt weer een
slecht cijfer, ik heb slechts drie uur geleerd voor dit tentamen.
a. Standpunt: het wordt weer een slecht cijfer
b. Argument: ik heb slechts drie uur geleerd voor dit tentamen
c. Standpunt; na dus
d. Argument; na want
8. Wat is de verbindende uitspraak?
a. De relatie tussen standpunt en argument wordt duidelijk voor de verbindende
uitspraak
b. Als (argument), dan (standpunt)
9. Jan heeft nauwelijks gestudeerd. Hij zal het jaar niet halen
a. Standpunt: Hij zal het jaar niet halen
b. Argument: Jan heeft nauwelijks gestudeerd
c. Verbindende uitspraak: Als je nauwelijks studeert, dan kun je het jaar niet halen
10. X
11. Wat zijn steekhoudende argumenten?
a. Verband tussen argument en standpunt
i. Aanwezig
ii. Logisch
b. Argumenten zijn gebaseerd op gedegen onderzoek en goede bronnen
c. Argumenten bevatten juiste cijfers in juiste context
12. Is onderstaand argument een steekhoudend argument: Ik vind dat ik een beter cijfer verdien
voor dit tentamen want ik was gisteren naar de dierentuin.
a. Nee, geen logisch verband tussen argument en standpunt
13. X
14. Wat is de globale indeling van een betoog?
a. Stelling in titel, inleiding, argumenten voor, argumenten tegen, conclusie
15. Wat is een indirecte opbouw van een betoog?
Pagina 1 van 4
, a. Stelling komt pas aan het eind van het betoog, als conclusie
16. Hoe orden je je argumenten in het argumentatieve middendeel?
a. Zet de sterke argumenten aan het begin en aan het eind, de zwakste in het midden
(Nestoriaanse orgening)
b. Of als publiek weinig interesse heeft: begin sterk en eindig zwakker
17. Hoe verdeel je ethos, pathos en logos in je betoog?
a. Begin – ethos, pathos
b. Middendeel – logos
c. Slot – pathos
Drogreden – afwijkend argument van het standpunt
College 2 Argumentatiestructuren en argumentatieve relaties
Argumentatiestructuur ≠ argumentatieschema
Argumentatiestructuur – structuur van de argumenten in een tekst/toespraak
Argumentatieschema – aard van de verbindende uitspraak
- Geeft aan tot welke argumentatiesoort een redenering behoort
o Causaliteit
o Op basis van tekens
o Vergelijking
Argumentatie
- Enkelvoudig
o Standpunt + 1 argument + verbindende uitspraak
o Het ziet er niet naar uit dat de vacature binnenkort zal worden vervuld, want er zijn
nog helemaal geen reacties op de advertentie binnen.
o 1 1.1 1.1’
- Meervoudig
o Standpunt + meerdere (onafhankelijke) argumenten
o Onafhankelijk omdat elk argument alleen al voldoende is om het standpunt te
onderbouwen.
o 1 1.1
o 1 1.2
o 1 1.3
o Het ziet er niet naar uit dat de vacature binnenkort zal worden vervuld, want er zijn
nog helemaal geenreacties op de advertenties binnen, het salaris dat ze bieden is
niet van deze tijd en de eis van ten minste zes jaar ervaring in een vergelijkbare
functie is veel te hard.
o Kan tussen de argumenten ‘’of’’ plaatsen
o Overigens o Behalve dat
o Trouwens o Dan noem ik nog niet eens
o Ten overvloede o Niet alleen, maar ook
o Nog afgezien van o Of
o Daarenboven o Ten eerste, ten tweede
o Niet te vergeten o opsommingstekens
- Samengesteld
o Wanneer de argumenten samen het standpunt ondersteunen.
o Nevenschikkend (afhankelijk)
Elk argument los is onvoldoende om het standpunt afdoende te
ondersteunen
Pagina 2 van 4
College 1 Inleiding argumentaties en klassieke retorica
Oefententamen
1. Volgens de klassieke retorica kun je overtuigen door middel van
a. Ethos (authoriteit), pathos (manipulatie) en logos (logica)
2. Op basis waarvan overtuig je de lezer/toehoorder in onderstaand voorbeeld: als jurist voel ik
mij geroepen de waarheid boven tafel te krijgen. Ik zal er dan ook alles aan doen om deze
zaak uit te zoeken
a. Ethos; zich beroepen op kwaliteiten spreker/schrijver
3. Als je inspeelt op de pathos van het publiek, dan speel je in op de gevoelens van het publiek.
Kunnen jullie een voorbeeld geven van argumentatie die inspeelt op het pathos van je
lezer/toehoorder
a. Ik kon mijn huiswerk niet maken, want mijn puppy is dood.
4. X
5. Wat is argumenteren?
a. Mening (standpunt) verdedigen door een of meer andere uitspraken ter
ondersteuning (argument) te geven
b. Doel om te overtuigen
6. Wat is het belangrijkste verschil tussen een feit en een mening?
a. Feit is objectief vastgesteld door waarneming of meting
b. Mening is voor iedereen verschillend
7. Wat is het standpunt en wat is het argument in onderstaand voorbeeld: Het wordt weer een
slecht cijfer, ik heb slechts drie uur geleerd voor dit tentamen.
a. Standpunt: het wordt weer een slecht cijfer
b. Argument: ik heb slechts drie uur geleerd voor dit tentamen
c. Standpunt; na dus
d. Argument; na want
8. Wat is de verbindende uitspraak?
a. De relatie tussen standpunt en argument wordt duidelijk voor de verbindende
uitspraak
b. Als (argument), dan (standpunt)
9. Jan heeft nauwelijks gestudeerd. Hij zal het jaar niet halen
a. Standpunt: Hij zal het jaar niet halen
b. Argument: Jan heeft nauwelijks gestudeerd
c. Verbindende uitspraak: Als je nauwelijks studeert, dan kun je het jaar niet halen
10. X
11. Wat zijn steekhoudende argumenten?
a. Verband tussen argument en standpunt
i. Aanwezig
ii. Logisch
b. Argumenten zijn gebaseerd op gedegen onderzoek en goede bronnen
c. Argumenten bevatten juiste cijfers in juiste context
12. Is onderstaand argument een steekhoudend argument: Ik vind dat ik een beter cijfer verdien
voor dit tentamen want ik was gisteren naar de dierentuin.
a. Nee, geen logisch verband tussen argument en standpunt
13. X
14. Wat is de globale indeling van een betoog?
a. Stelling in titel, inleiding, argumenten voor, argumenten tegen, conclusie
15. Wat is een indirecte opbouw van een betoog?
Pagina 1 van 4
, a. Stelling komt pas aan het eind van het betoog, als conclusie
16. Hoe orden je je argumenten in het argumentatieve middendeel?
a. Zet de sterke argumenten aan het begin en aan het eind, de zwakste in het midden
(Nestoriaanse orgening)
b. Of als publiek weinig interesse heeft: begin sterk en eindig zwakker
17. Hoe verdeel je ethos, pathos en logos in je betoog?
a. Begin – ethos, pathos
b. Middendeel – logos
c. Slot – pathos
Drogreden – afwijkend argument van het standpunt
College 2 Argumentatiestructuren en argumentatieve relaties
Argumentatiestructuur ≠ argumentatieschema
Argumentatiestructuur – structuur van de argumenten in een tekst/toespraak
Argumentatieschema – aard van de verbindende uitspraak
- Geeft aan tot welke argumentatiesoort een redenering behoort
o Causaliteit
o Op basis van tekens
o Vergelijking
Argumentatie
- Enkelvoudig
o Standpunt + 1 argument + verbindende uitspraak
o Het ziet er niet naar uit dat de vacature binnenkort zal worden vervuld, want er zijn
nog helemaal geen reacties op de advertentie binnen.
o 1 1.1 1.1’
- Meervoudig
o Standpunt + meerdere (onafhankelijke) argumenten
o Onafhankelijk omdat elk argument alleen al voldoende is om het standpunt te
onderbouwen.
o 1 1.1
o 1 1.2
o 1 1.3
o Het ziet er niet naar uit dat de vacature binnenkort zal worden vervuld, want er zijn
nog helemaal geenreacties op de advertenties binnen, het salaris dat ze bieden is
niet van deze tijd en de eis van ten minste zes jaar ervaring in een vergelijkbare
functie is veel te hard.
o Kan tussen de argumenten ‘’of’’ plaatsen
o Overigens o Behalve dat
o Trouwens o Dan noem ik nog niet eens
o Ten overvloede o Niet alleen, maar ook
o Nog afgezien van o Of
o Daarenboven o Ten eerste, ten tweede
o Niet te vergeten o opsommingstekens
- Samengesteld
o Wanneer de argumenten samen het standpunt ondersteunen.
o Nevenschikkend (afhankelijk)
Elk argument los is onvoldoende om het standpunt afdoende te
ondersteunen
Pagina 2 van 4
