Samenvatting Dierenvoeding 1

Samenvatting Dierenvoeding
Inleiding
●​ dierenwelzijn:
-​ focus vandaag: goede fysieke gezondheid & preventie abnormaal gedrag
-​ streefdoel: goede fysieke gezondheid & preventie abnormaal gedrag &
stimulatie positief gedrag/welzijn

●​ 5 domain model for animal welfare assessment:
(psychological domains)
1.​ nutrition (voeding)
2.​ living environment (leefmilieu)
3.​ health & fitness (fysieke gezondheid
​ (behavioral domain)
4.​ behaviour (gedrag) (interactie met omgeving, andere dieren & mensen)
​ (mental domain)
5.​ mental state (mentale status)
​ => welfare staat (welzijns status)


1. Chemische samenstelling & analyse van voedermiddelen
DROGE VS. VERSE STOF
●​ verschillende voeders: groot verschil in water/vochtgehalte
→ voedsel label soms uitgedrukt in droge stof

●​ droge stof (DS) = voeder waar alle water is uitgehaald (= Dry matter (DM))

●​ nergens op het label aangegeven dat het uitgedrukt is in droge stof
→ uitgedrukt in verse stof (= droge stof + water)

●​ hoeveelheid voeder te berekenen obv. droge stof
-​ gegeven procent van lichaamsgewicht aan droge stof op te eten
→ max. te eten hoeveelheid (in kg) droge stof berekenen
(lichaamsgewicht x max. te eten droge stof)
-​ gegeven droge stof gehalte OF vochtgehalte
→ 100-vochtgehalte = droge stof (in percentage)
​ → max. te eten droge stof / percentage droge stof = hoeveelheid te geven
voeder

DE WEENDE ANALYSE
●​ Weende analyse (poximate feed analysis) = verzamelnaam van analyses die in de
diervoeding gebruikt worden voor het analyseren van vocht, ruw vet, ruw eiwit, ruwe
as, ruwe celstof & overige koolhydraten

, ●​ overige koolhydraten vaak niet gegeven → zelf te berekenen
OKH% = 100 - (VOCHT% + RE% + RV% + RC% + RA%)

●​ watergehalte:
-​ praktische berekening: monster laten drogen in droogstoof (T: 100°C of onder
vacuüm (vriesdrogen): T: 80°C)

​ DS% = 100 - VOCHT%​ ​ ​ VOCHT% = 100 - DS%

-​ vochtgehalte < 14% → vermelding wettelijk niet verplicht
-​ hond: 9%
-​ kat: 7%
-​ andere dieren: 10%

●​ ruwe asgehalte (RA):
-​ ruwe as (RA) = organische bestandelen
-​ macro-elementen/mineralen: Ca, P, Mg, Na, Cl
-​ micro-elementen/sporenelementen: Fe, Se, Cu, Mo, Zn
-​ zand/aarde

-​ praktische berekening: gedroogd monster verbranden aan hoge temperaturen
(> 600°C)

●​ ruw vetgehalte (RV):
-​ praktische berekening: monster behandeld met ether → ether extractie:
bestanden die oplossen vormen het ruwe vetgedeelte
→ synoniem: ether extract (EE)

●​ ruw eiwitgehalte (RE):
-​ praktische berekening: vaak gebruikte methode: Kjeldahl methode → bepalen
van stikstof (N) in het voer

​ ​ RE = stikstof (N)-gehalte x 6.25

, ●​ ruwe celstof (RC):
= ruwe vezel
= harde plantendelen v/d (cellulose, hemicellulose, lignine, cutine
​ = koolhydraten

-​ praktische berekening: monster drogen + behandeling met ether om vet te
verwijderen + behandelen met zwavelzuur & natriumhydroxide om eiwitten,
suikers & zetmeel te verwijderen + refractie drogen (water verwijderen +
verrassen (verwijderen van organische bestanddelen) & wegen

●​ organishe stof (OS):

​ ORGANISCHE STOF (OS)% = DS% – RA% = VS% – VOCHT% – RA%

DE VAN SOEST ANALYSE
De celwand
●​ plantencel = celinhoud + celwand ​ ​ (>< dierlijke cellen: geen celwand)
-​ celinhoud: zetmeel, suikers, eiwitten
-​ celwand: polysachariden (vezels) → structuur & stevigheid

●​ 3 hoofdlagen (van buiten naar binnen):
-​ middenlamel:
-​ pectines (polysachariden) → geleivormig, oplosbare vezels
→ bindende eigenschap: celadhesie

-​ primaire celwand:
-​ cellulose microfibrillen
→ in geleiachtige matrix: hemicellulose vezels & pectine
polysachariden
→ cellulose: lange, lineaire polymeren glucosemoleculen, bundels van
40 = microfibrillen
→ onoplosbare vezels
→ functie: sterkte, flexibiliteit (mogelijkheid tot celgroei)

-​ secundaire celwand:
→ niet bij elke plantencel
→ verdikking v/d primaire celwand
→ bevat cellulose, hemicellulose & lignine
→ onoplosbare vezels
→ functie: versterking & watergeleiding in de vasculaire weefsels)

, ●​ verteerbaarheid: hemicellulose > cellulose > lignine (onverteerbaar)

De Van Soest Analyse
→ verschillende oplosbaarheid v/d diverse vezelcomponenten (bij een verschillende pH)
→ meer nauwkeurige vezelanalyse dan Weende analyse → belangrijk voor planteneters

●​ NDF (Neutral Detergent Fiber) = hemicellulose + cellulose + lignine
→ koken v/h monster in een neutrale oplossing

●​ ADF (Acid Detergent Fiber) = cellulose + lignine
→ monster in een zwak-zure oplossing brengen

●​ ADL (Acid Detergent Lignine) = lignine
→ monster in zwavelzure oplossing brengen

! %RC ≠ NDF% + ADF% + ADL%

→ Cellulose-gehalte = ADF-ADL
→ Hemicellulose-gehalte = NDF-ADF
→ Lignine-gehalte = ADL

=> in gevangenschap: zoveel mogelijk de verhoudingen van vezelfracties van een
natuurlijk dieet na te streven

Voeders vergelijken
! Altijd nutriënten vergelijken op basis van droge stof !
→ meer vocht zorgt voor een verdunning v/d voederwaarden, waardoor het lijkt alsof er
minder voedingsstoffen in zitten

omzetten van verse naar droge stof: %nutriënt / %DS x 100

(omzetten droge stof naar verse stof: % nutriënt x %DS / 100)