Samenvatting Wondzorg

Theorie wondzorg

●​ Functies van de huid
○​ Bescherming tegen
■​ Koude en hitte
■​ Druk, stoten, frictie (elasticiteit van de huid)
■​ Effecten van chemische substanties
■​ Invasie van bacteriën en virussen (door de zuurmantel)
■​ Verlies van warmte en vocht (o.a. door talgproductie)
○​ Afkoeling door zweetsecretie
○​ Absorptie van actieve bestanddelen (vb. transdermale toediening van
medicijnen)
○​ Aanmaak vitamine D door blootstelling UV-B
○​ Thermoregulatie (door beïnvloeden van huidcirculatie)
○​ Waarnemen van druk, vibratie, tast, pijn en temperatuur.
○​
●​ Anatomie huid:
○​ Twee lagen:
■​ Epidermis / opperhuid
■​ Dermis / lederhuid
■​ Hypodermis
●​ Vet- en bindweefsellaag
○​ Mechanische buffer
○​ Isolatie
○​ Vetdepot
●​ Verbindt de huid met onderliggende structuren
○​
●​ Cellagen epidermis:
1)​ Stratum corneum​
Hoornlaag​
– Vergelijkbaar met een bakstenen muur: cellen zijn opgestapeld op elkaar​
– Functie: barrièrefunctie​

2)​ Stratum lucidum​
Heldere laag​
– Alleen aanwezig in handpalm en voetzool​
– Bestaat voornamelijk uit dode cellen​

3)​ Stratum granulosum​
Granulaire laag​
– Begin van het verhoorningsproces​
– Keratinocyten verliezen hun kern en worden corneocyten​



1

,4)​ Stratum spinosum​
Korrellaag​
– Cellen zijn stevig met elkaar verbonden via desmosomen​

5)​ Stratum basale​
Basale laag​
– Bevindt zich aan de grens met de dermis

●​ Celverbindingen met desmosomen en hemidesmosomen:
○​ Thv het stratum spinosum zijn de cellen sterk met elkaar verbonden via
talrijke celverbindingen of desmosomen.
○​
●​ De zuurmantel / hydrolipidefilm
○​ Een beschermende film
○​ Zweet, talg, verhoorningsproducten en zuurstof
○​ pH: 4,5 - 5,5 ⇒ micro-organismen kunnen zich niet makkelijk
vermenigvuldigen
○​ Water lost de zuurmantel op (bv wassen) ⇒ herstel kan uren duren
○​
●​ Celtypes epidermis
1)​ Keratinocyten​
– Belangrijk voor de structuur van de epidermis​
– Vormen een fysieke barrière tegen bacteriën, schimmels en virussen
2)​ Melanocyten​
– Pigmentcellen​
– Produceren melaninepigment​
– Kleur van de huid​
– Bescherming tegen UV-stralen
3)​ Langerhanscellen​
– Immuuncellen​
– Binden aan ongewenste binnendringers (zoals pathogenen)
4)​ Merkelcellen​
– Verantwoordelijk voor de lichte tastzin

●​ Dermis of lederhuid
○​ Veel dikker dan epidermis
○​ Opgebouwd uit bindweefsel
○​ Bevat:
■​ Bloedvaten
■​ Lymfevaten
■​ Zenuwvezels
■​ Talgklieren
■​ Zweetklieren
■​ …


2

,●​ Cellagen van de dermis:
○​ Stratum papillare / papillaire laag:
■​ Vormt lijntjes op het huidoppervlak (zoals vingerafdrukken)
■​ Bestaat uit golvende uitlopers die in de epidermis steken
■​ Voorziet het stratum basale van voedingsstoffen en zuurstof
■​ Bevat een netwerk van collageen- en elastinevezels,
geproduceerd door fibroblasten
○​ Stratum reticulaire / reticulaire laag
■​ Dieper gelegen deel van de dermis
■​ Stevig netwerk van collageen
■​ Bevat bloed, lymfen, zenuwen, klieren, …
■​ Collageenbundels verbinden de huid met het onderhuidse
weefsel
■​
●​ Celtypes dermis:
○​ Fibroblasten
■​ Produceren pro-elastine
■​ Belangrijk in wondgenezing
○​ Macrofagen
■​ Opnemen en verteren bacteriën
○​ Mestcellen:
■​ Bevatten vasoactieve stoffen zoals histamine, heparine,
serotonine (spelen rol bij ontsteking)
■​
●​ Veroudering huid
○​ Dunnere epidermis​
– Grotere invloed van schadelijke stoffen
○​ Minder golvend patroon van de dermale-epidermale
junctie (contact laag vlakt af)​
– Verhoogt de kans op skin tears (huidbeschadigingen)
○​ Vermindering van collageen en elastine​
– Verhoogt de kans op skin tears
○​ Atrofie en contractie van de dermis​
– Leidt tot rimpels
○​ Verminderde zweetfunctie en talgproductie​
– Huid wordt dunner en droger
○​ Verminderde bloedvoorziening door dunnere
capillairen​
– Heeft invloed op de stofwisseling van de huid




3

, ●​ Wat is een wonde?
○​ Verbreking van anatomische en functionele samenhang van weefsel
○​ Exogene oorzaak:
■​ Mechanische, termische, chemische, elektrische beschadiging
○​ Endogene oorzaak:
■​ Onderliggende aandoening
■​
●​ Wat is een wondgebied?
○​ 1 of meerdere wonden (moet niet op eenzelfde moment)
○​ Gevolg van eenzelfde:
■​ Trauma
■​ Ingreep
■​ Verwonding
○​ Niet noodzakelijk onder 1 verband (bv laprascopie)
⇒ Toch zelfde wondgebied
! Verschillend wondgebied niet behandelen met zelfde instrumenten!

○​ Wonden met verschillende oorzaak, maar onder 1 verband ⇒ 1
wondgebied (bv gevallen met heupfractuur en schaafwonde op zelfde
plaats)
○​ Verschillende wondgebied: vb. patiënt met abdominale ingreep en
drains (wondgebied 1), maar ook een decubitus aan hielen
(wondgebied 2)
○​
●​ Soorten wonden




Gesloten wonde Open wonde
—------------------------------------------------------------------------------------------------------




4