Les 13: Bovenbouw
1 Inleidend
1.1 Welzijn = een belangrijk beleidsdomein
Vlaanderen is in vergelijkend internationaal onderzoek een welvarende regio.
Onze welvaartstaat voorziet bovendien in een zeker vangnet voor personen die door
omstandigheden niet meer in staat zijn om zelf voldoende in hun levensonderhoud te
voorzien. Maar de sociale zekerheid vangt niet alles op en dus is er een uitgebreid palet aan
maatregelen en diensten die het maatschappelijk en individueel welzijn moeten garanderen
en verhogen.
En toch…
Heel wat mensen kampen met psychische problemen. We kennen in ons land het hoogste
zelfmoordcijfer ter wereld
Niet alle zorgtaken kunnen in een gezin of leefomgeving opgenomen worden. Niet iedereen
heeft een uitgebreid familiaal en sociaal vangnet. Naast dit vangnet zijn er tal van
voorzieningen…maar met wachtlijsten
Er is een onevenwicht werk/life-balans
Het aantal mensen met een armoederisico en leefloners stijgt
DOOR
Maatschappelijke en demografische ontwikkelingen zal het belang van het thema welzijn nog
toenemen.
WANT…
Het welzijnsbeleid bereikt een groot deel van de bevolking direct of indirect.
Bijvoorbeeld:
Meerderheid van de jongeren ging naar een onthaalouder, kinderopvang
Iedereen kent wel iemand met een fysieke of mentale handicap of psychische problemen
Grootouders verblijven in een woon-en zorgcentrum of serviceflat of doen beroep op
thuiszorg
Er worden heel wat overheidsmiddelen gespendeerd aan welzijn, zorg en gezondheid, pmh,
armoedebestrijding
Er zijn heel wat organisaties/spelers in de welzijnssector actief
Er is heel wat tewerkstelling van zorgverstrekkers.
Variërend van sociaal werkers, directies, ambtenaren maar ook heel wat vrijwilligers.
1
, 1.2 Het beleidsdomein welzijn is een complex domein
DOOR…
Het bedienen van verschillende doelgroepen met een variatie aan noden en behoeften. Dit vraagt
om een uitgebreid, gediversifieerd op maat beleid met gevolgen voor de transparantie en éénvoud
van de beleidsvoering.
DOOR…
Een veelheid aan overheden en overheidsdiensten (Vlaams, federaal, EU, lokaal) en hun
verschillende rollen en bevoegdheden binnen welzijn en de diverse beleidsvelden daarbinnen. Soms
werken ze samen, maar soms zijn ze naast elkaar werkzaam.
DOOR…
Heterogeniteit aan (semi)publieke organisaties, non profit organisaties, commerciële organisaties
en burgergroepen die diensten leveren.
DOOR…
Verschillende visies op de aanpak binnen het domein welzijn (inhoudelijk, organisatorisch,
ideologisch)
2 Multigovernance
= samen besturen met een mix van actoren
Publieke actoren op verschillende beleidsniveaus: lokaal – Vlaams –federaal – EU
o Er zijn meestal twee of drie beleidsniveaus betrokken bij het vorm geven van een
welzijnsbeleid. Er is dus heel veel nood aan afstemming tussen de verschillende
besturen op federaal, Vlaams en lokaal niveau. Voor sommige sectoren ook op
Europees niveau
Andere actoren naast de publieke actoren:
o De nonprofit sector
o De profit-sector
o Burgergroepen
2
1 Inleidend
1.1 Welzijn = een belangrijk beleidsdomein
Vlaanderen is in vergelijkend internationaal onderzoek een welvarende regio.
Onze welvaartstaat voorziet bovendien in een zeker vangnet voor personen die door
omstandigheden niet meer in staat zijn om zelf voldoende in hun levensonderhoud te
voorzien. Maar de sociale zekerheid vangt niet alles op en dus is er een uitgebreid palet aan
maatregelen en diensten die het maatschappelijk en individueel welzijn moeten garanderen
en verhogen.
En toch…
Heel wat mensen kampen met psychische problemen. We kennen in ons land het hoogste
zelfmoordcijfer ter wereld
Niet alle zorgtaken kunnen in een gezin of leefomgeving opgenomen worden. Niet iedereen
heeft een uitgebreid familiaal en sociaal vangnet. Naast dit vangnet zijn er tal van
voorzieningen…maar met wachtlijsten
Er is een onevenwicht werk/life-balans
Het aantal mensen met een armoederisico en leefloners stijgt
DOOR
Maatschappelijke en demografische ontwikkelingen zal het belang van het thema welzijn nog
toenemen.
WANT…
Het welzijnsbeleid bereikt een groot deel van de bevolking direct of indirect.
Bijvoorbeeld:
Meerderheid van de jongeren ging naar een onthaalouder, kinderopvang
Iedereen kent wel iemand met een fysieke of mentale handicap of psychische problemen
Grootouders verblijven in een woon-en zorgcentrum of serviceflat of doen beroep op
thuiszorg
Er worden heel wat overheidsmiddelen gespendeerd aan welzijn, zorg en gezondheid, pmh,
armoedebestrijding
Er zijn heel wat organisaties/spelers in de welzijnssector actief
Er is heel wat tewerkstelling van zorgverstrekkers.
Variërend van sociaal werkers, directies, ambtenaren maar ook heel wat vrijwilligers.
1
, 1.2 Het beleidsdomein welzijn is een complex domein
DOOR…
Het bedienen van verschillende doelgroepen met een variatie aan noden en behoeften. Dit vraagt
om een uitgebreid, gediversifieerd op maat beleid met gevolgen voor de transparantie en éénvoud
van de beleidsvoering.
DOOR…
Een veelheid aan overheden en overheidsdiensten (Vlaams, federaal, EU, lokaal) en hun
verschillende rollen en bevoegdheden binnen welzijn en de diverse beleidsvelden daarbinnen. Soms
werken ze samen, maar soms zijn ze naast elkaar werkzaam.
DOOR…
Heterogeniteit aan (semi)publieke organisaties, non profit organisaties, commerciële organisaties
en burgergroepen die diensten leveren.
DOOR…
Verschillende visies op de aanpak binnen het domein welzijn (inhoudelijk, organisatorisch,
ideologisch)
2 Multigovernance
= samen besturen met een mix van actoren
Publieke actoren op verschillende beleidsniveaus: lokaal – Vlaams –federaal – EU
o Er zijn meestal twee of drie beleidsniveaus betrokken bij het vorm geven van een
welzijnsbeleid. Er is dus heel veel nood aan afstemming tussen de verschillende
besturen op federaal, Vlaams en lokaal niveau. Voor sommige sectoren ook op
Europees niveau
Andere actoren naast de publieke actoren:
o De nonprofit sector
o De profit-sector
o Burgergroepen
2
