T6: Een cognitieve benadering
1 Uitgangspunten
De uitgangspunten
= vormen de ruggengraat van dit hoofdstuk
= bepalen hoe je vanuit een cognitief perspectief moet kijken naar het gedrag van mensen
= zijn de vooronderstellingen
= zijn als een soort axioma’s als zodanig niet te bewijzen zijn
= dien je te aanvaarden als je je in deze benadering wilt inwerken
1.1 Ons gedrag, gevoelens en onze gedachten worden bepaald door
cognitieve processen
Cognitie
• = centrale begrip binnen psychologie
• = bewerking en ontwikkeling van kennis en informatie
• Heeft te maken met vele functies:
o oriëntatie
o geheugen
o waarneming
o psychomotoriek
o aandacht en concentratie
o probleem oplossend vermogen
o sociale aanpassing
o reactievermogen
o leervermogen
o intelligentie
Mensen:
• = passieve wezens -> reageren automatisch op prikkels
• = actieve en creatieve wezens die voortdurend, altijd en overal, zonder dat zij zich daarvan
bewust zijn, allerlei prikkels verwerken tot betekenisvolle gehelen
• Worden gestuurd door cognitieve processen
• Creëren/construeren eigen subjectieve werkelijkheid op basis van cognitieve processen
Ons gedrag:
=/ pure reactie op bepaalde stimuli
1
, MAAR wordt in <-> bepaald door:
• allerlei selectiemechanismen
o construeren dit
o Bv. we gaan naar de zoo en kind 1 zegt, wauw dat kasteel was prachtig en kind 2 zegt
wauw de leeuw => eigen subjectieve waarneming (link humanistische psychologie)
o we gaan er bepaalde dinge bijplakken die er niet zijn
• allerlei vervormingsmechanismen
• allerlei correctiemechanismen
• waarbij factoren een rol spelen, die:
• zowel inter-individuele
• als intra-individuele
Taal = belangrijke rol in cognitie
• Als enig levend wezen: complex taalsysteem
• Bij kinderen: naarmate taal verder ontwikkelt -> cognitieve vermogens verder ontwikkelen
• Gebruiken om creatief omgeving vorm te geven
1.2 Ons gedrag, onze gevoelens en onze gedachten worden bepaald door de
black box
Behavioristische kijk op gedrag: We zien niet wat je denkt, voelt, … dus we gaan daar ook niet over
praten: black box, gedrag = reactie van externe prikkel
S BLACK BOX R
Cognitieve theorie: vervangen black box door P (persoon) en focussen hierop DUS S – P – R (en niet S
– black box – R), gedrag als betekenisvolle reactie op een betekenisvolle prikkel (= humanistische
psychologie)
Cognitieve psychologie = verwant aan humanistische psychologie -> beide benaderingen gaan uit van
gelijkaardig uitgangspunt
2
1 Uitgangspunten
De uitgangspunten
= vormen de ruggengraat van dit hoofdstuk
= bepalen hoe je vanuit een cognitief perspectief moet kijken naar het gedrag van mensen
= zijn de vooronderstellingen
= zijn als een soort axioma’s als zodanig niet te bewijzen zijn
= dien je te aanvaarden als je je in deze benadering wilt inwerken
1.1 Ons gedrag, gevoelens en onze gedachten worden bepaald door
cognitieve processen
Cognitie
• = centrale begrip binnen psychologie
• = bewerking en ontwikkeling van kennis en informatie
• Heeft te maken met vele functies:
o oriëntatie
o geheugen
o waarneming
o psychomotoriek
o aandacht en concentratie
o probleem oplossend vermogen
o sociale aanpassing
o reactievermogen
o leervermogen
o intelligentie
Mensen:
• = passieve wezens -> reageren automatisch op prikkels
• = actieve en creatieve wezens die voortdurend, altijd en overal, zonder dat zij zich daarvan
bewust zijn, allerlei prikkels verwerken tot betekenisvolle gehelen
• Worden gestuurd door cognitieve processen
• Creëren/construeren eigen subjectieve werkelijkheid op basis van cognitieve processen
Ons gedrag:
=/ pure reactie op bepaalde stimuli
1
, MAAR wordt in <-> bepaald door:
• allerlei selectiemechanismen
o construeren dit
o Bv. we gaan naar de zoo en kind 1 zegt, wauw dat kasteel was prachtig en kind 2 zegt
wauw de leeuw => eigen subjectieve waarneming (link humanistische psychologie)
o we gaan er bepaalde dinge bijplakken die er niet zijn
• allerlei vervormingsmechanismen
• allerlei correctiemechanismen
• waarbij factoren een rol spelen, die:
• zowel inter-individuele
• als intra-individuele
Taal = belangrijke rol in cognitie
• Als enig levend wezen: complex taalsysteem
• Bij kinderen: naarmate taal verder ontwikkelt -> cognitieve vermogens verder ontwikkelen
• Gebruiken om creatief omgeving vorm te geven
1.2 Ons gedrag, onze gevoelens en onze gedachten worden bepaald door de
black box
Behavioristische kijk op gedrag: We zien niet wat je denkt, voelt, … dus we gaan daar ook niet over
praten: black box, gedrag = reactie van externe prikkel
S BLACK BOX R
Cognitieve theorie: vervangen black box door P (persoon) en focussen hierop DUS S – P – R (en niet S
– black box – R), gedrag als betekenisvolle reactie op een betekenisvolle prikkel (= humanistische
psychologie)
Cognitieve psychologie = verwant aan humanistische psychologie -> beide benaderingen gaan uit van
gelijkaardig uitgangspunt
2
