Marlies Vanhoutte – bachelor in de vroedkunde
ALGEMENE FARMACOLOGIE,
TOXICOLOGIE EN TERATOLOGIE 1
ACADEMIEJAAR 2019-2020
INHOUD VAN DEZE SAMENVATTING
▪ De huidlaag
▪ Sociale zekerheid
▪ Wet op de privacy &beroepsgeheim
▪ Refereren
▪ Wettelijk kader
▪ Endocrien stelsel
▪ Teratologie
▪ Situering geneesmiddelen en hanteren geneesmiddelencompendium
▪ Materialenkennis medicatie en algemene info inspuitingen
▪ IM en SC inspuiting
▪ Vitaminen en mineralen
,DE HUIDLAAG
HUIDLAAG
═ “Integument”
BESTAAT UIT
• Huid EPIDERMIS of opperhuid
DERMIS of lederhuid
• Onderhuidse laag HYPODERMIS of subcutane laag
• Haren/ haarfollikels
• Nagels Accessoire structuren
• Talgklieren
• Zweetklieren
DE HUID
═ Grootste orgaan 1,van het menselijk lichaam
FUNCTIES
➢ Absorberen UV straling
➢ Gaat uitdroging tegen
➢ Lichaamstemperatuur (T°) behouden
➢ Bestand tegen “slijtage”
MEDISCH ONDERZOEK
➢ Inspectie ! ➢ Observatie !
5 BELANGRIJKSTE FUNCTIES VAN DE HUID
1. Bescherming
o Onderliggende weefsels en organen tegen schokken, chemische stoffen en infecties
o Beperkt verlies van lichaamsvloeistoffen
2. Lichaamstemperatuur regelen
o Huid doet aan warmte uitwisseling met de omgeving
3. Vorming en opslag van voedingsstoffen
o Epidermis: synthese vit D (voor vorming calcitriol)
o Dermis: opslag vetten
4. Zintuigelijke gewaarwording
o Tast-, druk-, pijn-, T°-prikkels
5. Uitscheiding en afscheiding
o Exocriene klieren scheiden zouten, water en organische afvalstoffen af
Elk van deze functies wordt nader bestudeerd wanneer we de afzonderlijke onderdelen van de huid bespreken,
te beginnen met de buitenste laag vaan de huid: de epidermis of opperhuid.
1
Een orgaan = een groep cellen en weefsels in een lichaam die een kenmerkende structuur vormen voor de
uitvoering van een specifieke functie
Algemene Farmacologie, Toxicologie en Teratologie 1 – Van Leugenhaege Luka 1
,DE ONDERDELEN VAN DE HUIDLAAG
I. EPIDERMIS
═ Opperhuid
═ Bovenste laag
Bestaat uit meerlagig/ gelaagd plaveiselepitheel met verschillende cellagen (= “Strata).
Plaveisel epthieel bestaat uit afgeplatte cellen die goed kunnen weerstaan aan mechanische belasting.
SOORTEN
1. Dikke huid
o ± 0,5 mm
o 5 lagen (op handpalmen en voetzolen)
2. Dunne huid
o ± 0,08 mm
o 4 lagen (de rest van het lichaam)
De woorden dun en dik hebben alleen betrekking op de dikte van de epidermis, niet op de dikte van de huid als
geheel.
VERSCHILLENDE “STRATA” VAN HET EPIDERMIS
BASAAL MEMBRAAN
═ Netwerk van eiwitvezels (is geen echte ‘cellaag’)
➢ Zorgt voor verbinding met onderliggend bindweefsel (dermis)
➢ Is een barrière voor eiwitten en grote moleculen
➢ Biedt stevigheid en weerstand tegen vervorming
Algemene Farmacologie, Toxicologie en Teratologie 1 – Van Leugenhaege Luka 2
, STRATUM GERMINATIVUM
═ Kiemlaag
═ Stratum basale
═ Stratum laag + germinare, beginnen te groeien
• Cellen die stevig verbonden zijn met basaal membraan
• Door vorming “epidermis kammen”
o Klein en kegel vormig (in dunne huid)
o Complexe spiralen (in dikke huid)
• Zorgt voor een groter contactoppervlak met dermis (huidpappillen)
• Epidermis bevat GEEN BLOEDVATEN
o Aanvoer voedingsstoffen door bloedvaten uit dermis!
BESTAAT UIT
• Kiemcellen of stamcellen
o Meest voorkomende cellen in de kiemlaag
o Nieuwe cellen worden gevormd door celdeling (vervanging oude cellen → slijtage)
• Melanocyten
o Hebben uitlopers tussen de andere cellen melanineproductie (kleur epidermis)
STRATUM SPINOSUM
═ Laag met “stekelcellen”
➢ Verdere celdeling van stamcellen/ kiemcellen afkomstig van kiemlaag
➢ Dekweefsel wordt dikker
STRATUM GRANULOSUM
➢ “Korrelige laag”
➢ Celdeling stopt
➢ Aanmaak keratine (keratinocyten)
═ Slijtvast en waterbestendig
Algemene Farmacologie, Toxicologie en Teratologie 1 – Van Leugenhaege Luka 3
ALGEMENE FARMACOLOGIE,
TOXICOLOGIE EN TERATOLOGIE 1
ACADEMIEJAAR 2019-2020
INHOUD VAN DEZE SAMENVATTING
▪ De huidlaag
▪ Sociale zekerheid
▪ Wet op de privacy &beroepsgeheim
▪ Refereren
▪ Wettelijk kader
▪ Endocrien stelsel
▪ Teratologie
▪ Situering geneesmiddelen en hanteren geneesmiddelencompendium
▪ Materialenkennis medicatie en algemene info inspuitingen
▪ IM en SC inspuiting
▪ Vitaminen en mineralen
,DE HUIDLAAG
HUIDLAAG
═ “Integument”
BESTAAT UIT
• Huid EPIDERMIS of opperhuid
DERMIS of lederhuid
• Onderhuidse laag HYPODERMIS of subcutane laag
• Haren/ haarfollikels
• Nagels Accessoire structuren
• Talgklieren
• Zweetklieren
DE HUID
═ Grootste orgaan 1,van het menselijk lichaam
FUNCTIES
➢ Absorberen UV straling
➢ Gaat uitdroging tegen
➢ Lichaamstemperatuur (T°) behouden
➢ Bestand tegen “slijtage”
MEDISCH ONDERZOEK
➢ Inspectie ! ➢ Observatie !
5 BELANGRIJKSTE FUNCTIES VAN DE HUID
1. Bescherming
o Onderliggende weefsels en organen tegen schokken, chemische stoffen en infecties
o Beperkt verlies van lichaamsvloeistoffen
2. Lichaamstemperatuur regelen
o Huid doet aan warmte uitwisseling met de omgeving
3. Vorming en opslag van voedingsstoffen
o Epidermis: synthese vit D (voor vorming calcitriol)
o Dermis: opslag vetten
4. Zintuigelijke gewaarwording
o Tast-, druk-, pijn-, T°-prikkels
5. Uitscheiding en afscheiding
o Exocriene klieren scheiden zouten, water en organische afvalstoffen af
Elk van deze functies wordt nader bestudeerd wanneer we de afzonderlijke onderdelen van de huid bespreken,
te beginnen met de buitenste laag vaan de huid: de epidermis of opperhuid.
1
Een orgaan = een groep cellen en weefsels in een lichaam die een kenmerkende structuur vormen voor de
uitvoering van een specifieke functie
Algemene Farmacologie, Toxicologie en Teratologie 1 – Van Leugenhaege Luka 1
,DE ONDERDELEN VAN DE HUIDLAAG
I. EPIDERMIS
═ Opperhuid
═ Bovenste laag
Bestaat uit meerlagig/ gelaagd plaveiselepitheel met verschillende cellagen (= “Strata).
Plaveisel epthieel bestaat uit afgeplatte cellen die goed kunnen weerstaan aan mechanische belasting.
SOORTEN
1. Dikke huid
o ± 0,5 mm
o 5 lagen (op handpalmen en voetzolen)
2. Dunne huid
o ± 0,08 mm
o 4 lagen (de rest van het lichaam)
De woorden dun en dik hebben alleen betrekking op de dikte van de epidermis, niet op de dikte van de huid als
geheel.
VERSCHILLENDE “STRATA” VAN HET EPIDERMIS
BASAAL MEMBRAAN
═ Netwerk van eiwitvezels (is geen echte ‘cellaag’)
➢ Zorgt voor verbinding met onderliggend bindweefsel (dermis)
➢ Is een barrière voor eiwitten en grote moleculen
➢ Biedt stevigheid en weerstand tegen vervorming
Algemene Farmacologie, Toxicologie en Teratologie 1 – Van Leugenhaege Luka 2
, STRATUM GERMINATIVUM
═ Kiemlaag
═ Stratum basale
═ Stratum laag + germinare, beginnen te groeien
• Cellen die stevig verbonden zijn met basaal membraan
• Door vorming “epidermis kammen”
o Klein en kegel vormig (in dunne huid)
o Complexe spiralen (in dikke huid)
• Zorgt voor een groter contactoppervlak met dermis (huidpappillen)
• Epidermis bevat GEEN BLOEDVATEN
o Aanvoer voedingsstoffen door bloedvaten uit dermis!
BESTAAT UIT
• Kiemcellen of stamcellen
o Meest voorkomende cellen in de kiemlaag
o Nieuwe cellen worden gevormd door celdeling (vervanging oude cellen → slijtage)
• Melanocyten
o Hebben uitlopers tussen de andere cellen melanineproductie (kleur epidermis)
STRATUM SPINOSUM
═ Laag met “stekelcellen”
➢ Verdere celdeling van stamcellen/ kiemcellen afkomstig van kiemlaag
➢ Dekweefsel wordt dikker
STRATUM GRANULOSUM
➢ “Korrelige laag”
➢ Celdeling stopt
➢ Aanmaak keratine (keratinocyten)
═ Slijtvast en waterbestendig
Algemene Farmacologie, Toxicologie en Teratologie 1 – Van Leugenhaege Luka 3
