Samenvatting het actieve bewegingsstelsel (ABS) 2 - 17/20 gehaald

Osteo achterste lidmaat
1. Algemeen: cursus p10-14

, 2. Cingulum membri pelvini = bekkengordel
2.1 heiligbeen / os sacrum
 algemeen
o ontstaat uit vergroeiing sacraalwervels tot 1 been = os sacrum
 3 bij Car, 4 bij Su, 4 bij Ov, 5 bij Cap, Bo, Eq en Ho
o Driehoekige vorm, vierhoekig bij Car
 Basis vooraan en apex achteraan
o Aan onderzijde (facies pelvina) dwarse groeven
= linea transversae
o Aan eerste wervel extremitas cran. + aan laatste extremitas caud
o Cranioventrale rand eerste wervellichaam
= promotorium
 Uitsteeksels
o Spinaaluitsteeksels soms volledig vergroeid tot kam
o Dwarsuitsteeksels beiderzijds vergroeid tot pars lateralis
 Craniaal deel pars lateralis
= sacraalvleugel (ala ossis sacri)
 Draagt aan bovenvlakte gewrichtsvlakte voor os ilium
o Forr intervertebralia door versmelting dwarsuitsteeksels verdeeld in
 forr. sacralia dorsalia en forr. sacralia ventralia

Speciesverschillen
 Eq
o Spinaaluitsteeksels alleen onderaan vergroeid
o Uiteinden spinaaluitsteeksels
= tuberositas spinalis
o Pars lateralis draagt crista sacralis lateralis
o Facies auricularis caudodorsaal gericht
 Ru
o Spinaaluitsteeksels over ganse lengte vergroeid
o Uiteinden spinaaluitsteeksels vormen crista sacralis mediana
o Gewrichtsuitsteeksels versmelten tot crista sacralis intermedia
 Splitst de foramen sacralia dorsalis in 2 delen

2.2 bekkengordel / cingulum membri pelvini
opbouw
 2 ossa coxae = 2 heupbeenderen -> opgebouwd uit verschillende beenderen
o os ilium = darmbeen
 craniodorsaal
o os pubis = schaambeen
 cranioventraal
o os ischium = zitbeen
 caudoventraal
o os acetabuli
 soms nog bij Car
 in jeugd nog als aparte beenderen te zien
o hoe ouder het dier, hoe meer botvorming dus hoe meer versmolten
 linker + rechter zit- en schaambeen vergroeien met elkaar in de mediaanlijn tot symphysis
pelvina
o synchrondrosis -> synostosis

,deelbeenderen os coxae
 darmbeen = os ilium
o driehoeksvorm
 punt (= darmbeenzuil / corpus ossis ilii) tot in acetabulum
 basis (= darmbeenvleugel / ala ossis ilii) craniodorsal
o voorrand van de darmbeenvleugel verbindt als crista iliaca 2 uitsteeksels, nl
 laterale heupknobbel / tuber coxae
 mediale heupknobbel / tuber sacrale
o buitenvlakte = facies glutea
 aanhechting van de bilspieren doen beenlijsten ontstaan
= linea glutea
o binnenvlakte = facies sacropelvina
 lateraal glad = facies iliaca
 draagt mediaal een ruwe tuberositas iliaca
 hierop is een oorvormige vlakte = facies auricularis
o vanaf het einde vd tuber sacrale loopt een grote inzinking in dorsomediale rand van
darmbeenvleugel en darmbeenzuil
= incisura ischiadica major
 op de darmbeenzuil, vlak voor het acetabulum, gaat insnoering over in
beenkam die verder loopt over gewrichtskom
= spina ischiadica
o darmbeenzuil draagt bij ventraal zicht mediaal een beenlijst
= linea arcuata
 loopt uit op het tuberculum m. psoas minoris
o vlak voor het acetabulum liggen de area lateralis m. rectus femoris + de area medialis
m. rectus femoris
 schaambeen = os pubis
o vormt de craniale portie van de bekkenbodem + bestaat uit 3 delen
 corpus ossis pubis
 ramus cranialis ossis pubis
 voorrand bevat uitsteeksel = pecten ossis pubis
o bilateraal 2 kleinere uitsteeksels = eminentia iliopubica
 ventrale vlakte draagt bij Eq een dwarse gleuf
= sulcus ligamenti accessorii femoris
o loopt uit in de incisura acetabuli waarin het lig. accessorium
rust
 ramus caudalis ossis pubis
 caudale tak vormt aan zijn mediale zijde mee de symphysis pubica
 loopt caudaal zonder duidelijke grens over in ramus caudalis ossis
ischii
o takken van het schaambeen vormen de voorste en mediale grens van het foramen
obturatorium
 zitbeen = os ischii
o grootste deel is de caudaal gerichte zitbeentafel (tabula ossis ischii)
-> vormt met zijn spiegelhelft de symphysis ischiadica, wat het caudaal deel van de
symphysis pelvina is
-> van hieruit vertrekken
 ramus ossis ischii
 corpus ossis ischii
 caudolateraal op de tabula vinden we de zitbeenknobbel
= tuber ischiadicum

, o caudomediaal is een insnoering te vinden
 vormt met zijn collega van de andere zijde de arcus ischiadicus
o ventraal is de crista symphysialis
 acetabulum
o plaats van samenkomst van de 3 deelbeenderen van het os coxae
o gewrichtskraakbeen vormt de facies lunata
 is halvemaanvormig rond een centrale, ruwe vlakte geschikt
= fossa acetabuli
o in fossa acetabuli insereren de banden die het achterbeen in de gewrichtskom moet
houden
o kraakbeenrand / labium acetabulare omzoomt de gewrichtskom
 is caudomediaal onderbroken
-> vormt een incisura acetabuli
speciesverschillen
 eq
o os coxae
 zitbeen = ½ darmbeen
 symfyse rechtlijnig en horizontaal
o os ilium
 darmbeenvleugel
 is breed en staat loodrecht op wervelkolom
 de tuber coxae is breed en lager dan het tuber sacrale gelegen
 de linea glutea is boogvormig en in midden van darmbeenvleugel te
vinden
 darmbeenzuil
 lang en driehoekige doorsnede
o os pubis
 ramus cranialis is horizontaal
 het pecten van
 de hengst:
o rand heeft een verheven knobbel mediaal
o heeft een tuberculum pubicum dorsale en ventrale
 de merrie:
o heeft een scherpe rand
o heeft enkel een tuberculum pubicum ventrale
 eminentia iliopubica is duidelijk
o os ischium
 de zitbeenplaat: zwak en horizontaal gericht
 de ramus ossis ischii loopt horizontaal
 het tuber ischiadicum: met laterale en caudodorsale punt
 de arcus ischiadicus is breed en ondiep

, bo
o os coxae
 het zitbeen is even lang als darmbeen
 de symfyse is sterk gebogen met een dik vooreinde
o os ilium
 darmbeenvleugel
 minder breed en horizontaal
 crista iliaca is caudomediaal gericht
 tuber coxae is driehoekig en ligt hoger dan tuber sacrale
o tuber sacrale ligt meer caudaal
 linea glutea is meer lateraal en sagittaal
 darmbeenzuil
 kort en ovale doorsnede
 spina ischiadica is hoog, scherp en loopt door tot tuber ischiadicum
 linea arcuata is onduidelijk
 tuberculum m. psoas minoris is onduidelijk
o os pubis
 ramus cranialis verloopt ventromediaal
 het pecten
 heeft een afgeronde rand en scherpe punt mediaan
 bij stier is de doorsnede rond
 de eminentia iliopubica is kamvormig en staat dichtbij acetabulum
 ramus caudalis verloopt caudoventraal
 foramen obturatorium is zeer groot
o os ischium
 de zitbeenplaat is omvangrijk en schuin cranioventraal afhellend
 tuber ischiadicum heeft een dorsale, ventromediale en ventrolaterale hoek
 arcus ischiadicus is smal en ondiep
 crista symphysiolis is bij koe cran en bij stier caud op zitbeen te vinden
 Kru
o De os coxae: bijna rechtlijnig
o Het os ilium
 Zijn facies glutea is dorsolateraal gericht
 Crista iliaca is convex
o Os ischii
 Zitbeenplaat presenteert zich horizontaal
 Spina ischiadica is laag en langgerekt
 Su
o Bekkenholte is lang en smal
o Facies glutea is lateraal gericht
o Spina ischiadica is scherp verheven en ver doorlopend op het ischium
 Car
o Darmbeenvleugel
 Facies glutea ligt lateraal
 Er is een linea glutea ventralis, dorsalis en caudalis
o Tuber coxae is ingedeeld in een craniale en caudale punt
o Symfyse wordt laattijdig verbeend

, 2.3 Bekkenkanaal en bekkenafmetingen
= zwaar en gesloten beenderig kanaal, gevormd door bekkengordel en heiligbeen
 4 functies
o Stuwkracht van het achterbeen op de wervelkolom overbrengen
o Last van de wervelkolom op de femur overdragen
o Aanhechting voor zware spiermassa’s voorzien
o Doorgang verlenen aan vrucht
 Opbouw
o Bekkeningang = apertura pelvis cranialis
 Gevormd door linea terminalis, lopend van het cran einde vd symfyse over het
pecten, de eminentio iliopubica, de linea arcuata, het iliosacraalgewricht en zo
langs de vleugel en de extremitas cran -> andere zijde
 Cirkelvormig bij vrouwelijke dieren
 Eivormig bij mannelijke dieren
o Afmetingen
 Verticale doorsnede
 Loodrechte lijn vh cran einde vd symfyse naar het dak vd bekkenholte
 Diameter conjugata vera
= afstand tss het cranial einde vd symfyse (pecten) en het promotorium
 Inclinatio pelvis
= hoek tss de conjugata en de verticale
 Horizontale doorsnede = diameter transversa
 Tussen aanhechtingsknobbels van de m. psoas minor
o Achter linea terminalis is de bekkenholte = cavum pelvis
 Dorsaal begrensd door facies pelvina van het sacrum + ventrale vlakte van
staartwervels
 Lateraal begrensd door darmbeenzuil
 Ventraal begrensd door rami van het schaam en zitbeen
o Bekkenuitgang = apertura pelvis caudalis
 Ventraal begrensd door arcus ischiadicus
 Bij GHD zijdelings door de brede bekkenbanden
 Dorsaal begrensd door de staartwervels

Speciesverschillen
Eq Bo Car Su
Bekken is wijd vooraan, Bekkenholte is even wijd Bekkenholte is dorsoventraal
smaller achteraan cran als caud afgeplat
Lichte inklinatie Zeer sterke inklinatie
Bekkeningang is cirkelvormig Bekkeningang is ovaal Bekkeningang is cirkelvormig Bekkeningang is ovaal
Merrie: Bekkenbodem is sterk in 2 Bekkenuitgang is wijder dan Hoge mediaal gerichte
- Darmbeenzuilen staan richtingen uitgehold bekkeningang spinae ischiadicae met de
parallel Schuine stand van parallel staande
- Tuberculum pubicum zitbeenplaten darmbeenzuilen
dorsale ontbreekt -> bekkenbodem heeft lat -> bekkenholte krijgt
- Arcus ischiadicus is een benige rand buisvormig uitsicht
wijd en ondiep
Hengst:
- Darmbeenzuilen
divergeren caudaal
- Wel een tuberculum
pubicum dorsale