RECHT EN ONDERNEMING
HOOFDSTUK 1: WAT IS RECHT?
1. Definitie van het recht
Alles wat je doet is recht, je wordt met alles geconfronteerd. Recht beheerst alles. Alles wat je
doet zijn overeenkomsten die ontstaan.
Bv openbaar vervoer; als je opstapt sluit je een overeenkomst.
Wat is recht? => als een systeem 3 componenten bevat kan men het ‘recht’ noemen:
1; gedrag ordening: je moet in het bezit zijn van regels die het gedrag van mensen ordent
2; afdwingen: je moet mensen die de rechtsregel niet uitvoeren kunnen sanctioneren
3; wijzigen/afschaffen: je moet ook de bestaande regels kunnen wijzigen/ afschaffen
> Recht evolueert
Recht is dus een geheel van regels waarin deze 3 componenten voorkomen
Onderscheid in recht: objectief en subjectief recht
Obj: het geheel van regels zoals ze bestaan (koop/verkoopovereenkomst, regels over het
sluiten van huurovereenkomsten…) het recht zoals u het kan vaststellen. Wetgevers
maken nieuwe regels bij
Subj: de rechten die u ontleent aan het objectief recht: u bent rechtssubject, u kan aan
dat obj recht rechten ontlenen. Als u dat doet zijn dat subjectieve rechten
Vb: wetregel; als je de foto van een persoon neemt; je mag die foto niet reproduceren
zonder toestemming. (=objectieve regel) maar als er foto van u gemaakt wordt op de
unief en dan online komt, maar je wil dat niet-> naar rechtbank om te vragen dat de foto
af de website gaat. U roept een subjectief recht in. De subjectieve rechten ontstaan als u
rechten haalt voor uw voordeel uit een objectief recht.
- Indeling van het recht
1. Nationaal recht: recht dat voorkomt van nationale wetgevers (federaal parl, vlaams parl,
gemeenteraden, provincieraden…)
2. Internationaal recht: internationale verdragen. Vb het Europees recht
Verschil ligt in de bron
1. Nationaal recht:
a. Privaat recht: recht dat van toepassing is tussen burgers, de relatie tussen burgers.
(koop/verkoop, huurovereenkomst…)
Veel domeinen:
i. Burgerlijk recht: overspant heel ons leven. Als je wordt geboren (wie zijn je
ouders, wat kan je als je geboren wordt…) tot je sterft (wat gebeurt er met je
erfenis…) + veel regels voor je functioneren. (welk gezag krijg je over je
kinderen)
==>burgerlijk wetboek: herschreven door Koen Geens, want stamde nog af
uit tijd van Napoleon. Dat deed hij in stukken. (bewijsrecht…) .
dus ons wetboek is vernieuwd. Dat is BW (Burgerlijk wetboek) bestaat uit
verschillende boeken die elk betrekking hebben op een verschillende
problematiek. Bv boek 6: aansprakelijkheid. Dus elk artikel begint met 6.
, Ook stuk nog niet herschreven. Dan staat er oud BW. Dit is nog altijd van
kracht. Tot nu toe is boek 6 nog niet in werking, er staat dus nu 1382 oud BW.
==>naast BW ook nog afzonderlijke regels, maar BW is boek bij uitstek
ii. Ondernemingsrecht: recht geschreven vr ondernemingen
-->soepeler dan in het burgerlijk recht.
>WER: wetboek van economisch recht
verschillende boeken: boek XX (20): faillissementsrecht
XX.A om artikel aan te duiden
WVV: wetboek van vennootschappen en verenigingen, apart wetboek, zit dus
nog niet in WER
>+ afzonderlijke wetten
iii. Privaatrechtelijk procesrecht = gerechtelijk recht
: betrekking op het kunnen afdwingen van rechtregels (3 de component zie 1ste
pagina)
Geeft middelen om recht af te dwingen.
>Gerechtelijk wetboek: tekent de gehele gerechtelijke structuur uit. Geeft aan naar welke
rechter u moet gaan, soorten rechtbanken + de procedures die je kan toepassen, duurt zeer
lang, maar kans op versnelling als het echt niet anders kan.
b. Publiek recht: regels m.b.t. relatie tussen burger en overheid (fiscaal recht
(belastingen)) + relatie tssn verschillende overheden. (federale overheid, vlaamse
overheid, gemeenteraad is ook een overheid)
i. Grondwettelijk recht:
>GW (grondwet):
1. staatstructuur: gemeenschappen en gewesten (in VL 1 regering)
! geen piramide, de VL regering staat op hetz niveau als de federale regering!,
er zijn gwn bepaalde bevoegdheden
2.fundamentele beginselen:
- scheiding der machten:
wetgevende macht (parlementen)(wetgevingen maken),
uitvoerende macht (regering, college v burgemeester en schepen) en
rechterlijke macht (rechtbanken en hoven). Die machten functioneren los van
elkaar, ze bevelen elkaar niets. Regering zegt niet tegen rechter wat hij moet
beslissen. Als deze 3 in 1 macht zitten heb je een dictatuur
3. fundamentele rechten:
- vrijheid v meningsuiting
- vrijheid v onderwijs
- vrijheid v vereniging
>+ enkele afzonderlijke wetten
ii. Bestuursrecht:
Geheel van regels voor de uitvoerende macht
iii. Fiscaal recht
- Verschillende wetboeken
, iv. Strafrecht
Strafwetboek: SW: gedragingen die niet geaccepteerd worden in de
maatschappij. Wordt afgedwongen door de overheid. Bv rijden onder
invloed; de overheid gaat optreden. Gedagvaard door de overheid, het
openbaar ministerie.
+ veel afzonderlijke wetten
v. Straf procesrecht: zit in Wetboek v Strafvordering
-->voorziet procedures voor strafrechtelijke handelingen
RELEVANTIE ONDERSCHEID PUBLIEK RECHT TOV PRIVAAT RECHT
- Privaat recht:
°regels van aanvullend recht; van suppletief recht > je kan ervan afwijken als er een akkoord
is, maar anderzijds gaan die regels een oplossing krijgen dankzij het BW.?
Vb koop/verkoop
(gerechtelijk recht, bv welke rechtbank)
° regels van dwingend recht: regels waar je niet van kan afwijken: belangen veiligstellen van
particulieren (vb bescherming v consument): als de regel geschonden wordt, wordt de
consument beschermd
Je kan dit niet weg contracteren.
°regels van openbare orde: regels waar je niet van kan afwijzen
: belangen beschermen van het openbaar/algemeen belang. Regels die de fundamenten van
onze staat raken. Iedereen kan zich hierop beroepen
(welke rechter vr welk geschil is dan weer wel verplicht)
- Publiek Recht:
° regels van openbare orde: veel meer dan in het privaat recht.
= 1 van de relevante factoren om dat onderscheid te maken
° onderscheid relativeren:
°Er zijn rechtsdomeinen die wel in 1 vd 2 zitten, ze ook regels hebben die je kan
kwalificeren als het andere recht.
> Ondernemingsrecht: Economisch recht en Ondernemingsrecht in de enge zin van het
woord
- Ondernemingsrecht in de enge zin van het woord: privaat recht
- Economisch recht: publiek recht want we verstaan onder Ec.R: de regels hoe u zich op de
markt moet gedragen.
Vb. mededingingsregels (kartelrecht): je mag op de markt geen verboden afspraken maken
(prijsafspraken of misbruik maken vn machtspositie bv google of microsoft). De overheid
bepaalt die regels. Dus publiek recht.
> Sociaal recht: arbeidsrecht en sociaal recht
, - Arbeidsrecht heeft betrekking op arbeidsverhoudingen; 2 onderdelen;
i. Individuele arbeidsrecht: betrekking op relatie WG’er en WN’er;
arbeidsovereenkomst bv. Dat is privaat recht
ii. Collectief arbeidsrecht: relaties tussen WGerorganisaties en WN’er organisaties.
(vakbonden). Dit is eerder publiek recht; overheid komt tussen.
- Sociaal recht of sociaal zekerheidsrecht: hele grote organisatie die je ondersteunt in de
maatschappij (WLHuitkering, minder betalen vr dokter) = sociaalzekerheidssysteem
= publiek recht want heeft betrekking op de overheid die beslist middelen ter beschikking te
stellen van burgers. Bij ons is dat een herverdelend systeem
° Overlapping
problemen? Oplossing wrs met regels van zowel publiek als privaat recht.
Vb. familiale onderneming; problemen: vennootschap (priv r), dan ga je WN’ers
tewerkstellen (sociale zekerheid en loon enzo), fiscaliteit, erfrecht
°Europees recht: geen onderscheid tussen privaat en publiek recht
°houding overheid: gaan meer en meer regels uit het privaatrecht toepassen.
Vb.: verwerven van eigendom door overheid. Vroeger gingen ze dat onteigenen, nu gaan ze meer en
meer koop/verkoopakkoorden sluiten. Ze kopen meer en meer grond op, om natuurgebieden te
maken.
2. INTERNATIONAAL RECHT
i. Internationaal privaatrecht: is dat wel echt internationaal recht?
= recht dat bepaalt welk recht van toepassing is als u een juridisch probleem hebt met
een buitenlandse factor
- Wetboek van IPR (int privaat r): hierin staan aanknopingspunten.
= Belgische bron
- Internationale verdragen: heel wat overeenkomsten gesloten tussen landen.
??
ii. Internationaal publiek recht
HOOFDSTUK 1: WAT IS RECHT?
1. Definitie van het recht
Alles wat je doet is recht, je wordt met alles geconfronteerd. Recht beheerst alles. Alles wat je
doet zijn overeenkomsten die ontstaan.
Bv openbaar vervoer; als je opstapt sluit je een overeenkomst.
Wat is recht? => als een systeem 3 componenten bevat kan men het ‘recht’ noemen:
1; gedrag ordening: je moet in het bezit zijn van regels die het gedrag van mensen ordent
2; afdwingen: je moet mensen die de rechtsregel niet uitvoeren kunnen sanctioneren
3; wijzigen/afschaffen: je moet ook de bestaande regels kunnen wijzigen/ afschaffen
> Recht evolueert
Recht is dus een geheel van regels waarin deze 3 componenten voorkomen
Onderscheid in recht: objectief en subjectief recht
Obj: het geheel van regels zoals ze bestaan (koop/verkoopovereenkomst, regels over het
sluiten van huurovereenkomsten…) het recht zoals u het kan vaststellen. Wetgevers
maken nieuwe regels bij
Subj: de rechten die u ontleent aan het objectief recht: u bent rechtssubject, u kan aan
dat obj recht rechten ontlenen. Als u dat doet zijn dat subjectieve rechten
Vb: wetregel; als je de foto van een persoon neemt; je mag die foto niet reproduceren
zonder toestemming. (=objectieve regel) maar als er foto van u gemaakt wordt op de
unief en dan online komt, maar je wil dat niet-> naar rechtbank om te vragen dat de foto
af de website gaat. U roept een subjectief recht in. De subjectieve rechten ontstaan als u
rechten haalt voor uw voordeel uit een objectief recht.
- Indeling van het recht
1. Nationaal recht: recht dat voorkomt van nationale wetgevers (federaal parl, vlaams parl,
gemeenteraden, provincieraden…)
2. Internationaal recht: internationale verdragen. Vb het Europees recht
Verschil ligt in de bron
1. Nationaal recht:
a. Privaat recht: recht dat van toepassing is tussen burgers, de relatie tussen burgers.
(koop/verkoop, huurovereenkomst…)
Veel domeinen:
i. Burgerlijk recht: overspant heel ons leven. Als je wordt geboren (wie zijn je
ouders, wat kan je als je geboren wordt…) tot je sterft (wat gebeurt er met je
erfenis…) + veel regels voor je functioneren. (welk gezag krijg je over je
kinderen)
==>burgerlijk wetboek: herschreven door Koen Geens, want stamde nog af
uit tijd van Napoleon. Dat deed hij in stukken. (bewijsrecht…) .
dus ons wetboek is vernieuwd. Dat is BW (Burgerlijk wetboek) bestaat uit
verschillende boeken die elk betrekking hebben op een verschillende
problematiek. Bv boek 6: aansprakelijkheid. Dus elk artikel begint met 6.
, Ook stuk nog niet herschreven. Dan staat er oud BW. Dit is nog altijd van
kracht. Tot nu toe is boek 6 nog niet in werking, er staat dus nu 1382 oud BW.
==>naast BW ook nog afzonderlijke regels, maar BW is boek bij uitstek
ii. Ondernemingsrecht: recht geschreven vr ondernemingen
-->soepeler dan in het burgerlijk recht.
>WER: wetboek van economisch recht
verschillende boeken: boek XX (20): faillissementsrecht
XX.A om artikel aan te duiden
WVV: wetboek van vennootschappen en verenigingen, apart wetboek, zit dus
nog niet in WER
>+ afzonderlijke wetten
iii. Privaatrechtelijk procesrecht = gerechtelijk recht
: betrekking op het kunnen afdwingen van rechtregels (3 de component zie 1ste
pagina)
Geeft middelen om recht af te dwingen.
>Gerechtelijk wetboek: tekent de gehele gerechtelijke structuur uit. Geeft aan naar welke
rechter u moet gaan, soorten rechtbanken + de procedures die je kan toepassen, duurt zeer
lang, maar kans op versnelling als het echt niet anders kan.
b. Publiek recht: regels m.b.t. relatie tussen burger en overheid (fiscaal recht
(belastingen)) + relatie tssn verschillende overheden. (federale overheid, vlaamse
overheid, gemeenteraad is ook een overheid)
i. Grondwettelijk recht:
>GW (grondwet):
1. staatstructuur: gemeenschappen en gewesten (in VL 1 regering)
! geen piramide, de VL regering staat op hetz niveau als de federale regering!,
er zijn gwn bepaalde bevoegdheden
2.fundamentele beginselen:
- scheiding der machten:
wetgevende macht (parlementen)(wetgevingen maken),
uitvoerende macht (regering, college v burgemeester en schepen) en
rechterlijke macht (rechtbanken en hoven). Die machten functioneren los van
elkaar, ze bevelen elkaar niets. Regering zegt niet tegen rechter wat hij moet
beslissen. Als deze 3 in 1 macht zitten heb je een dictatuur
3. fundamentele rechten:
- vrijheid v meningsuiting
- vrijheid v onderwijs
- vrijheid v vereniging
>+ enkele afzonderlijke wetten
ii. Bestuursrecht:
Geheel van regels voor de uitvoerende macht
iii. Fiscaal recht
- Verschillende wetboeken
, iv. Strafrecht
Strafwetboek: SW: gedragingen die niet geaccepteerd worden in de
maatschappij. Wordt afgedwongen door de overheid. Bv rijden onder
invloed; de overheid gaat optreden. Gedagvaard door de overheid, het
openbaar ministerie.
+ veel afzonderlijke wetten
v. Straf procesrecht: zit in Wetboek v Strafvordering
-->voorziet procedures voor strafrechtelijke handelingen
RELEVANTIE ONDERSCHEID PUBLIEK RECHT TOV PRIVAAT RECHT
- Privaat recht:
°regels van aanvullend recht; van suppletief recht > je kan ervan afwijken als er een akkoord
is, maar anderzijds gaan die regels een oplossing krijgen dankzij het BW.?
Vb koop/verkoop
(gerechtelijk recht, bv welke rechtbank)
° regels van dwingend recht: regels waar je niet van kan afwijken: belangen veiligstellen van
particulieren (vb bescherming v consument): als de regel geschonden wordt, wordt de
consument beschermd
Je kan dit niet weg contracteren.
°regels van openbare orde: regels waar je niet van kan afwijzen
: belangen beschermen van het openbaar/algemeen belang. Regels die de fundamenten van
onze staat raken. Iedereen kan zich hierop beroepen
(welke rechter vr welk geschil is dan weer wel verplicht)
- Publiek Recht:
° regels van openbare orde: veel meer dan in het privaat recht.
= 1 van de relevante factoren om dat onderscheid te maken
° onderscheid relativeren:
°Er zijn rechtsdomeinen die wel in 1 vd 2 zitten, ze ook regels hebben die je kan
kwalificeren als het andere recht.
> Ondernemingsrecht: Economisch recht en Ondernemingsrecht in de enge zin van het
woord
- Ondernemingsrecht in de enge zin van het woord: privaat recht
- Economisch recht: publiek recht want we verstaan onder Ec.R: de regels hoe u zich op de
markt moet gedragen.
Vb. mededingingsregels (kartelrecht): je mag op de markt geen verboden afspraken maken
(prijsafspraken of misbruik maken vn machtspositie bv google of microsoft). De overheid
bepaalt die regels. Dus publiek recht.
> Sociaal recht: arbeidsrecht en sociaal recht
, - Arbeidsrecht heeft betrekking op arbeidsverhoudingen; 2 onderdelen;
i. Individuele arbeidsrecht: betrekking op relatie WG’er en WN’er;
arbeidsovereenkomst bv. Dat is privaat recht
ii. Collectief arbeidsrecht: relaties tussen WGerorganisaties en WN’er organisaties.
(vakbonden). Dit is eerder publiek recht; overheid komt tussen.
- Sociaal recht of sociaal zekerheidsrecht: hele grote organisatie die je ondersteunt in de
maatschappij (WLHuitkering, minder betalen vr dokter) = sociaalzekerheidssysteem
= publiek recht want heeft betrekking op de overheid die beslist middelen ter beschikking te
stellen van burgers. Bij ons is dat een herverdelend systeem
° Overlapping
problemen? Oplossing wrs met regels van zowel publiek als privaat recht.
Vb. familiale onderneming; problemen: vennootschap (priv r), dan ga je WN’ers
tewerkstellen (sociale zekerheid en loon enzo), fiscaliteit, erfrecht
°Europees recht: geen onderscheid tussen privaat en publiek recht
°houding overheid: gaan meer en meer regels uit het privaatrecht toepassen.
Vb.: verwerven van eigendom door overheid. Vroeger gingen ze dat onteigenen, nu gaan ze meer en
meer koop/verkoopakkoorden sluiten. Ze kopen meer en meer grond op, om natuurgebieden te
maken.
2. INTERNATIONAAL RECHT
i. Internationaal privaatrecht: is dat wel echt internationaal recht?
= recht dat bepaalt welk recht van toepassing is als u een juridisch probleem hebt met
een buitenlandse factor
- Wetboek van IPR (int privaat r): hierin staan aanknopingspunten.
= Belgische bron
- Internationale verdragen: heel wat overeenkomsten gesloten tussen landen.
??
ii. Internationaal publiek recht
