Omgaan met schulden
1 HET BEGRIP SCHULD ................................................................................................................................ 2
1.1 SCHULDENLAST EN SCHULDOVERLAST.............................................................................................................. 2
1.2 ANALYSE VAN DE SCHULDEN .......................................................................................................................... 2
2 OORZAKEN VAN SCHULDEN ..................................................................................................................... 2
3 DE SOORT SCHULDEN ............................................................................................................................... 3
4 STAPPEN DIE EEN SCHULDEISER KAN ONDERNEMEN BIJ NIET-BETALING VAN DE SCHULDEN ................... 3
4.1 MINNELIJKE INVORDERING............................................................................................................................ 3
4.1.1 Minnelijke invordering bij consumentenschulden ......................................................................... 3
4.1.2 Mogelijkheden voor de schuldenaar bij een minnelijke invordering ............................................. 4
4.2 GERECHTELIJKE INVORDERING ....................................................................................................................... 4
4.2.1 Voorwaarden voor een gerechtelijke invordering ......................................................................... 4
4.2.2 Vormen van een gerechtelijke invordering .................................................................................... 5
4.2.2.1 Bewarend beslag ...................................................................................................................................... 5
4.2.2.2 Uitvoerend beslag..................................................................................................................................... 5
4.2.2.2.1 Soorten beslag nemende goederen .................................................................................................... 5
4.2.2.2.2 Uitvoerend beslag op roerend goederen ............................................................................................ 5
4.2.2.2.3 Verbod beslag op bepaalde goederen ................................................................................................ 6
4.2.2.2.4 Uitvoerend beslag van onroerende goederen .................................................................................... 6
4.2.2.3 Beslag op loon / uitkering ......................................................................................................................... 6
4.2.2.3.1 Beslaggrenzen (2025) ......................................................................................................................... 6
5 STAPPEN DIE EEN SCHULDENAAR KAN ONDERNEMEN BIJ EEN OPEENSTAPELING VAN SCHULDEN .......... 7
5.1 BUDGETBEGELEIDING .................................................................................................................................. 7
5.1.1 Wat is budgetbegeleiding ............................................................................................................. 7
5.1.2 Voor- en nadelen van budgetbegeleiding ..................................................................................... 7
5.2 BUDGETBEHEER.......................................................................................................................................... 8
5.2.1 Wat is budgetbeheer ..................................................................................................................... 8
5.2.2 Voor- en nadelen van budgetbeheer ............................................................................................. 8
5.3 SCHULDBEMIDDELING .................................................................................................................................. 8
5.3.1 Wat is schuldbemiddeling ............................................................................................................. 8
5.3.2 Voor- en nadelen van schuldbemiddeling ..................................................................................... 8
5.4 COLLECTIEVE SCHULDBEMIDDELING ................................................................................................................ 9
5.4.1 Defini e ......................................................................................................................................... 9
5.4.2 Wie komt er in aanmerking voor een collec eve schuldbemiddeling ........................................... 9
5.4.3 Procedure ...................................................................................................................................... 9
5.4.3.1 Opstellen van verzoekschri ..................................................................................................................... 9
5.4.3.2 Aanstellen van een schuldbemiddelaar .................................................................................................... 9
5.4.3.3 De minnelijke aanzuiveringsregeling ........................................................................................................ 9
5.4.3.4 De gerechtelijke aanzuiveringsregeling .................................................................................................. 10
5.4.3.4.1 Gerechtelijke aanzuivering zonder kwijtschelding van hoofdsommen of kapitaal ........................... 10
5.4.3.4.2 Gerechtelijke aanzuivering met kwijtschelding van hoofdsommen of kapitaal ................................ 10
5.4.3.5 Totale kwijtschelding van schuld ............................................................................................................ 10
5.4.4 De herziening van de collec eve schuldenregeling ..................................................................... 10
5.4.5 De herroeping ............................................................................................................................. 11
5.4.5.1 Redenen herroeping ............................................................................................................................... 11
5.4.6 Einde van de collec eve schuldbemiddeling ............................................................................... 11
5.4.7 Voor- en nadelen ven een collec eve schuldenregeling .............................................................. 11
omgaan met schulden 1
, 1 Het begrip schuld
rela e tussen schuldeiser en schuldenaar waarbij de schuldenaar verplicht is de schuldeiser iets te
geven of iets te doen waar de schuldeiser recht op hee
beperking tot geldschulden in dit thema
1.1 Schuldenlast en schuldoverlast
schuldenlast: de optelsom van alle schulden
o vervallen of opeisbare schulden: schulden die niet jdig betaald worden
o niet-vervallen schulden: alle schulden die betaald moeten worden, maar waarvan de
vervaldag van betaling nog niet is verstreken
schuldoverlast: structureel probleem met de betaling van de schulden, wanneer de
betalingsmoeilijkheden blijven duren
bescherming consument sinds 12/2023 ingebrekestelling (herinnering), 14 dagen wachten en dan
pas schadevergoeding
1.2 Analyse van de schulden
aan de hand van financiële inventaris (som inkomsten, uitgaven en schulden)
antwoord op
o omvang schuldenlast
o ontstaan schulden
o soort schulden
nodig om te bepalen of er nood is aan en welke soort hulpverlening
2 Oorzaken van schulden
belang voor gepaste hulpverlening te verlenen: enkel € of zit er meer achter?
o voorbeeld: Victor en Ria (filmpje): externe omstandigheid, aanpassingsschuld en
budge eringsprobleem
budge eringsprobleem
o moeilijkheden met afstemmen van uitgaven op zijn beschikbare inkomsten
o uitgaven > inkomsten
o voorbeeld: koopverslaving, gokverslaving
aanpassingsschulden
o onaangepaste bestedingspatroon
o onverwachte gebeurtenis
o jdelijk of langere duur (nood aan extra ondersteuning)
o voorbeeld: partner overlijd, echtscheiding, ziekte, ontslag
overlevingsschulden
o schulden voor essen ële basisbehoe en, want onvoldoende inkomen
o oplossing: leefloon, integra e, IGO…
schuldoverlast door externe omstandigheden
o plots en onverwacht ontstaan
o buiten de wil van betrokken schuldenaar
o voorbeeld: inbraak, veroorzaking ongeval
afgeleide schulden
o schulden van anderen waarvoor jij verantwoordelijk bent
o voorbeeld: je borg staan voor iemand, aansprakelijkheid ouders voor daden minderjarige
kinderen
omgaan met schulden 2
1 HET BEGRIP SCHULD ................................................................................................................................ 2
1.1 SCHULDENLAST EN SCHULDOVERLAST.............................................................................................................. 2
1.2 ANALYSE VAN DE SCHULDEN .......................................................................................................................... 2
2 OORZAKEN VAN SCHULDEN ..................................................................................................................... 2
3 DE SOORT SCHULDEN ............................................................................................................................... 3
4 STAPPEN DIE EEN SCHULDEISER KAN ONDERNEMEN BIJ NIET-BETALING VAN DE SCHULDEN ................... 3
4.1 MINNELIJKE INVORDERING............................................................................................................................ 3
4.1.1 Minnelijke invordering bij consumentenschulden ......................................................................... 3
4.1.2 Mogelijkheden voor de schuldenaar bij een minnelijke invordering ............................................. 4
4.2 GERECHTELIJKE INVORDERING ....................................................................................................................... 4
4.2.1 Voorwaarden voor een gerechtelijke invordering ......................................................................... 4
4.2.2 Vormen van een gerechtelijke invordering .................................................................................... 5
4.2.2.1 Bewarend beslag ...................................................................................................................................... 5
4.2.2.2 Uitvoerend beslag..................................................................................................................................... 5
4.2.2.2.1 Soorten beslag nemende goederen .................................................................................................... 5
4.2.2.2.2 Uitvoerend beslag op roerend goederen ............................................................................................ 5
4.2.2.2.3 Verbod beslag op bepaalde goederen ................................................................................................ 6
4.2.2.2.4 Uitvoerend beslag van onroerende goederen .................................................................................... 6
4.2.2.3 Beslag op loon / uitkering ......................................................................................................................... 6
4.2.2.3.1 Beslaggrenzen (2025) ......................................................................................................................... 6
5 STAPPEN DIE EEN SCHULDENAAR KAN ONDERNEMEN BIJ EEN OPEENSTAPELING VAN SCHULDEN .......... 7
5.1 BUDGETBEGELEIDING .................................................................................................................................. 7
5.1.1 Wat is budgetbegeleiding ............................................................................................................. 7
5.1.2 Voor- en nadelen van budgetbegeleiding ..................................................................................... 7
5.2 BUDGETBEHEER.......................................................................................................................................... 8
5.2.1 Wat is budgetbeheer ..................................................................................................................... 8
5.2.2 Voor- en nadelen van budgetbeheer ............................................................................................. 8
5.3 SCHULDBEMIDDELING .................................................................................................................................. 8
5.3.1 Wat is schuldbemiddeling ............................................................................................................. 8
5.3.2 Voor- en nadelen van schuldbemiddeling ..................................................................................... 8
5.4 COLLECTIEVE SCHULDBEMIDDELING ................................................................................................................ 9
5.4.1 Defini e ......................................................................................................................................... 9
5.4.2 Wie komt er in aanmerking voor een collec eve schuldbemiddeling ........................................... 9
5.4.3 Procedure ...................................................................................................................................... 9
5.4.3.1 Opstellen van verzoekschri ..................................................................................................................... 9
5.4.3.2 Aanstellen van een schuldbemiddelaar .................................................................................................... 9
5.4.3.3 De minnelijke aanzuiveringsregeling ........................................................................................................ 9
5.4.3.4 De gerechtelijke aanzuiveringsregeling .................................................................................................. 10
5.4.3.4.1 Gerechtelijke aanzuivering zonder kwijtschelding van hoofdsommen of kapitaal ........................... 10
5.4.3.4.2 Gerechtelijke aanzuivering met kwijtschelding van hoofdsommen of kapitaal ................................ 10
5.4.3.5 Totale kwijtschelding van schuld ............................................................................................................ 10
5.4.4 De herziening van de collec eve schuldenregeling ..................................................................... 10
5.4.5 De herroeping ............................................................................................................................. 11
5.4.5.1 Redenen herroeping ............................................................................................................................... 11
5.4.6 Einde van de collec eve schuldbemiddeling ............................................................................... 11
5.4.7 Voor- en nadelen ven een collec eve schuldenregeling .............................................................. 11
omgaan met schulden 1
, 1 Het begrip schuld
rela e tussen schuldeiser en schuldenaar waarbij de schuldenaar verplicht is de schuldeiser iets te
geven of iets te doen waar de schuldeiser recht op hee
beperking tot geldschulden in dit thema
1.1 Schuldenlast en schuldoverlast
schuldenlast: de optelsom van alle schulden
o vervallen of opeisbare schulden: schulden die niet jdig betaald worden
o niet-vervallen schulden: alle schulden die betaald moeten worden, maar waarvan de
vervaldag van betaling nog niet is verstreken
schuldoverlast: structureel probleem met de betaling van de schulden, wanneer de
betalingsmoeilijkheden blijven duren
bescherming consument sinds 12/2023 ingebrekestelling (herinnering), 14 dagen wachten en dan
pas schadevergoeding
1.2 Analyse van de schulden
aan de hand van financiële inventaris (som inkomsten, uitgaven en schulden)
antwoord op
o omvang schuldenlast
o ontstaan schulden
o soort schulden
nodig om te bepalen of er nood is aan en welke soort hulpverlening
2 Oorzaken van schulden
belang voor gepaste hulpverlening te verlenen: enkel € of zit er meer achter?
o voorbeeld: Victor en Ria (filmpje): externe omstandigheid, aanpassingsschuld en
budge eringsprobleem
budge eringsprobleem
o moeilijkheden met afstemmen van uitgaven op zijn beschikbare inkomsten
o uitgaven > inkomsten
o voorbeeld: koopverslaving, gokverslaving
aanpassingsschulden
o onaangepaste bestedingspatroon
o onverwachte gebeurtenis
o jdelijk of langere duur (nood aan extra ondersteuning)
o voorbeeld: partner overlijd, echtscheiding, ziekte, ontslag
overlevingsschulden
o schulden voor essen ële basisbehoe en, want onvoldoende inkomen
o oplossing: leefloon, integra e, IGO…
schuldoverlast door externe omstandigheden
o plots en onverwacht ontstaan
o buiten de wil van betrokken schuldenaar
o voorbeeld: inbraak, veroorzaking ongeval
afgeleide schulden
o schulden van anderen waarvoor jij verantwoordelijk bent
o voorbeeld: je borg staan voor iemand, aansprakelijkheid ouders voor daden minderjarige
kinderen
omgaan met schulden 2
