SAMENVATTING
HUISARTSGENEESKUNDE 2 EN GERIATRIE
GENEESKUNDE – 2 DE MASTER – UNIVERSITEIT ANTWERPEN – 2024-2025
,INHOUDSOPGAVE
Samenvatting Huisartsgeneeskunde 2 en geriatrie ............................................................................................ 1
Partim geriatrie .................................................................................................................................................. 4
1. Gerontologie en geriatrie........................................................................................................................... 4
2. Ageism..................................................................................................................................................... 13
3. Zorgstructuren en zorgprogramma .......................................................................................................... 16
4. Geriatrische patiënt op spoed .................................................................................................................. 24
5. Kwetsbaarheid – frailty ............................................................................................................................ 26
6. Sarcopenie ............................................................................................................................................... 35
6.1 Theorie sarcopenie.............................................................................................................................. 35
6.2 Casus sarcopenie................................................................................................................................. 50
7. Vallen en valrisico .................................................................................................................................... 57
8. Malnutritie .............................................................................................................................................. 68
9. Osteoporose ............................................................................................................................................ 79
10. Wondzorg ........................................................................................................................................... 82
10.2 Wondzorg – casussen ................................................................................................................................ 92
11. Infectieziekten .................................................................................................................................. 101
12. Delier, depressie en dementie........................................................................................................... 109
12.1 Delier ................................................................................................................................................ 109
12.2 Depressie .......................................................................................................................................... 120
12.3 Dementie .......................................................................................................................................... 126
12.4 Casussen DDD ................................................................................................................................... 134
13. Comprehensive geriatric assessment (CGA) ...................................................................................... 138
14. Bijzondere geriatrie casusbesprekingen ............................................................................................ 145
Partim huisartsgeneeskunde 2 ....................................................................................................................... 156
1. Klinisch redeneren bij multi-morbiditeit ................................................................................................ 156
2. Alledaagse aandoeningen ...................................................................................................................... 166
2.1 Dehydratatie ..................................................................................................................................... 166
2.2 Obstipatie ......................................................................................................................................... 170
2.3 Mondzorg en droge mond ................................................................................................................. 174
2.4 Duizeligheid ...................................................................................................................................... 180
2.5 Orthostatische hypotensie ................................................................................................................ 185
2.6 Urine-incontinentie ........................................................................................................................... 188
2.7 Slaapstoornissen ............................................................................................................................... 194
2.8 Essentiële tremor .............................................................................................................................. 201
2
,2.9 Droge huid en pruritis senilis ............................................................................................................. 206
3. Chronische complexe zorg ..................................................................................................................... 210
4. Palliatieve zorg ...................................................................................................................................... 233
5. Aanhoudende lichamelijke klachten ...................................................................................................... 251
6. Pijn ........................................................................................................................................................ 274
6.1 Acute pijn .......................................................................................................................................... 274
6.2 Chronische pijn ................................................................................................................................. 290
7. Alledaagse aandoeningen ...................................................................................................................... 301
7.1 Brandwonden ................................................................................................................................... 301
7.2 Bijtwonden........................................................................................................................................ 307
7.3 Bovenste luchtweginfectie ................................................................................................................ 311
7.4 Tuba dysfunctie................................................................................................................................. 316
7.5 Speekselsteen ................................................................................................................................... 319
7.6 Hematospermie ................................................................................................................................ 324
7.7 Borstzwelling bij mannen .................................................................................................................. 327
7.8 Mastitis puerperalis en tepelkloven .................................................................................................. 331
7.9 Nachtelijke kuitkramp ....................................................................................................................... 335
7.10 Fissuri ani .......................................................................................................................................... 338
7.11 Tromboflebitis................................................................................................................................... 341
7.12 Gastro-enteritis ................................................................................................................................. 343
7.13 Syndroom van Tietze ......................................................................................................................... 348
7.14 Premenstrueel syndroom (pms) ........................................................................................................ 351
7.15 Meralgia Paresthetica ....................................................................................................................... 354
7.16 Tekenbeet ......................................................................................................................................... 357
8. Geneesmiddelen bij ouderen ................................................................................................................. 362
9. Seminaries ............................................................................................................................................. 388
9.1 Labo-onderzoeken: praktische aspecten ........................................................................................... 388
9.2 SOI .................................................................................................................................................... 393
9.3 Zwangerschapsbegeleiding ............................................................................................................... 406
9.4 Anticonceptie .................................................................................................................................... 419
10. Fouten in de huisartsenpraktijk ......................................................................................................... 427
3
, PARTIM GERIATRIE
1. GERONTOLOGIE EN GERIATRIE
LEERDOELEN
- De student kent de bijzonderheden van gerontologische wetenschap
- De student kan dit vertalen naar een casus waarin maatschappelijke veranderingen verwerkt worden
GERIATRIE VS GERONTOLOGIE
GERIATRIE
= medische zorg voor oudere mensen
- Geriatrie is wat je doet wanneer je probeert een oudere patiënt helpt beter te worden
- Geriatrie in de praktijk:
o Een geriater behandelt een 80-jarige patient met meerdere chronische aandoeningen, zoals
diabetes en artrose, en past behandelingen aan om de kwaliteit van leven te verbeteren en
complicaties te voorkomen
- Doel
o Zorg bieden aan oudere patiënten met een focus op het behandelen van ziekten en het
verbeteren van hun gezondheid
- Voor de student
o Wat studenten in hun klinische stages zullen tegenkomen als ze werken met oudere
patiënten in ziekenhuizen of huisartsenpraktijken
GERONTOLOGIE
= de wetenschappelijke studie van ouder worden in al zijn facetten (fysiek, sociaal, psychologisch,…)
- Gerontologie kijkt naar waarom en hoe mensen ouder worden
- Gerontologie in de studie:
o Een gerontoloog onderzoekt trends in veroudering, bv. hoe cognitieve functies veranderen
naarmate mensen ouder worden of hoe sociaal isolement het welzijn van ouderen beïnvloedt
- Doel
o Onderzoek doen naar het verouderingsproces om beter te begrijpen hoe het ouder worden
het lichaam, de geest en de samenleving beïnvloedt
- Voor de student
o Wat studenten zouden tegenkomen in onderzoeksomgevingen, waar wetenschappers
proberen te begrijpen hoe het verouderingsproces verloopt en wat we kunnen doen om het
welzijn van ouderen in brede zin te verbeteren
4
HUISARTSGENEESKUNDE 2 EN GERIATRIE
GENEESKUNDE – 2 DE MASTER – UNIVERSITEIT ANTWERPEN – 2024-2025
,INHOUDSOPGAVE
Samenvatting Huisartsgeneeskunde 2 en geriatrie ............................................................................................ 1
Partim geriatrie .................................................................................................................................................. 4
1. Gerontologie en geriatrie........................................................................................................................... 4
2. Ageism..................................................................................................................................................... 13
3. Zorgstructuren en zorgprogramma .......................................................................................................... 16
4. Geriatrische patiënt op spoed .................................................................................................................. 24
5. Kwetsbaarheid – frailty ............................................................................................................................ 26
6. Sarcopenie ............................................................................................................................................... 35
6.1 Theorie sarcopenie.............................................................................................................................. 35
6.2 Casus sarcopenie................................................................................................................................. 50
7. Vallen en valrisico .................................................................................................................................... 57
8. Malnutritie .............................................................................................................................................. 68
9. Osteoporose ............................................................................................................................................ 79
10. Wondzorg ........................................................................................................................................... 82
10.2 Wondzorg – casussen ................................................................................................................................ 92
11. Infectieziekten .................................................................................................................................. 101
12. Delier, depressie en dementie........................................................................................................... 109
12.1 Delier ................................................................................................................................................ 109
12.2 Depressie .......................................................................................................................................... 120
12.3 Dementie .......................................................................................................................................... 126
12.4 Casussen DDD ................................................................................................................................... 134
13. Comprehensive geriatric assessment (CGA) ...................................................................................... 138
14. Bijzondere geriatrie casusbesprekingen ............................................................................................ 145
Partim huisartsgeneeskunde 2 ....................................................................................................................... 156
1. Klinisch redeneren bij multi-morbiditeit ................................................................................................ 156
2. Alledaagse aandoeningen ...................................................................................................................... 166
2.1 Dehydratatie ..................................................................................................................................... 166
2.2 Obstipatie ......................................................................................................................................... 170
2.3 Mondzorg en droge mond ................................................................................................................. 174
2.4 Duizeligheid ...................................................................................................................................... 180
2.5 Orthostatische hypotensie ................................................................................................................ 185
2.6 Urine-incontinentie ........................................................................................................................... 188
2.7 Slaapstoornissen ............................................................................................................................... 194
2.8 Essentiële tremor .............................................................................................................................. 201
2
,2.9 Droge huid en pruritis senilis ............................................................................................................. 206
3. Chronische complexe zorg ..................................................................................................................... 210
4. Palliatieve zorg ...................................................................................................................................... 233
5. Aanhoudende lichamelijke klachten ...................................................................................................... 251
6. Pijn ........................................................................................................................................................ 274
6.1 Acute pijn .......................................................................................................................................... 274
6.2 Chronische pijn ................................................................................................................................. 290
7. Alledaagse aandoeningen ...................................................................................................................... 301
7.1 Brandwonden ................................................................................................................................... 301
7.2 Bijtwonden........................................................................................................................................ 307
7.3 Bovenste luchtweginfectie ................................................................................................................ 311
7.4 Tuba dysfunctie................................................................................................................................. 316
7.5 Speekselsteen ................................................................................................................................... 319
7.6 Hematospermie ................................................................................................................................ 324
7.7 Borstzwelling bij mannen .................................................................................................................. 327
7.8 Mastitis puerperalis en tepelkloven .................................................................................................. 331
7.9 Nachtelijke kuitkramp ....................................................................................................................... 335
7.10 Fissuri ani .......................................................................................................................................... 338
7.11 Tromboflebitis................................................................................................................................... 341
7.12 Gastro-enteritis ................................................................................................................................. 343
7.13 Syndroom van Tietze ......................................................................................................................... 348
7.14 Premenstrueel syndroom (pms) ........................................................................................................ 351
7.15 Meralgia Paresthetica ....................................................................................................................... 354
7.16 Tekenbeet ......................................................................................................................................... 357
8. Geneesmiddelen bij ouderen ................................................................................................................. 362
9. Seminaries ............................................................................................................................................. 388
9.1 Labo-onderzoeken: praktische aspecten ........................................................................................... 388
9.2 SOI .................................................................................................................................................... 393
9.3 Zwangerschapsbegeleiding ............................................................................................................... 406
9.4 Anticonceptie .................................................................................................................................... 419
10. Fouten in de huisartsenpraktijk ......................................................................................................... 427
3
, PARTIM GERIATRIE
1. GERONTOLOGIE EN GERIATRIE
LEERDOELEN
- De student kent de bijzonderheden van gerontologische wetenschap
- De student kan dit vertalen naar een casus waarin maatschappelijke veranderingen verwerkt worden
GERIATRIE VS GERONTOLOGIE
GERIATRIE
= medische zorg voor oudere mensen
- Geriatrie is wat je doet wanneer je probeert een oudere patiënt helpt beter te worden
- Geriatrie in de praktijk:
o Een geriater behandelt een 80-jarige patient met meerdere chronische aandoeningen, zoals
diabetes en artrose, en past behandelingen aan om de kwaliteit van leven te verbeteren en
complicaties te voorkomen
- Doel
o Zorg bieden aan oudere patiënten met een focus op het behandelen van ziekten en het
verbeteren van hun gezondheid
- Voor de student
o Wat studenten in hun klinische stages zullen tegenkomen als ze werken met oudere
patiënten in ziekenhuizen of huisartsenpraktijken
GERONTOLOGIE
= de wetenschappelijke studie van ouder worden in al zijn facetten (fysiek, sociaal, psychologisch,…)
- Gerontologie kijkt naar waarom en hoe mensen ouder worden
- Gerontologie in de studie:
o Een gerontoloog onderzoekt trends in veroudering, bv. hoe cognitieve functies veranderen
naarmate mensen ouder worden of hoe sociaal isolement het welzijn van ouderen beïnvloedt
- Doel
o Onderzoek doen naar het verouderingsproces om beter te begrijpen hoe het ouder worden
het lichaam, de geest en de samenleving beïnvloedt
- Voor de student
o Wat studenten zouden tegenkomen in onderzoeksomgevingen, waar wetenschappers
proberen te begrijpen hoe het verouderingsproces verloopt en wat we kunnen doen om het
welzijn van ouderen in brede zin te verbeteren
4
