HC Embryologie en organogenese 15/01/2025
Inleiding
Embryologie = studie van ontwikkeling van de mens
Prenatale periode:
• Week 3: vorming zygote
• Week 4: implantatie + vorming 2 kiembladen
• Week 5: vorming 3 kiembladen
• Week 6-10: embryonale periode (differentiatie)
• Week 10-40: fetale periode (groei)
Ovum: bevruchting
• Eicel is omgeven door
o Zona pellucida (omhulsel bestaande uit glycoproteinen)
o Een krans van follikelcellen (granulosa cellen)
• Deze vormen barrières die zaadcel moet doorboren alvorens eicel te kunnen bevruchten
• Eicel is 24u bevruchtbaar na ovulatie, zaadcel kan max 72u na ejaculatie een eicel bevruchten
• Bevruchting gebeurd in ampullaire deel eileider
• Ejaculatie: 200-300 miljoen zaadcellen => overblijvend bij eicel: 300-500
• Proces
o Doorheen corona radiata en zona pellucida (die daarna hard wordt)
o Celkernen (pronucleus) versmelten en gaat onmiddellijk delen
o Tweecellige zygote (mitose)
Klievingsdeling
• Na vorming zygote
• Aantal cellen neemt toe maar zonder
toename in grootte, door snelle
celcyclus is er geen tijd om te groeien
• De cellen (blastomeren) worden kleiner
• Conceptie (=bevruchting)
=> in eileider
• Zygote (= bevruchte eicel)
=> beweegt naar uterus, 2-cellig
stadium (30uur)
• Morulla
=> hoopje cellen na delingen (12-26)
in uterus na 60 uur
• Bastula
=> vochtholte/blastocoele (+/- 60 cellen)
binnenste laag (embryoblast) buitenste laag (trofoblast)
innesteling na 5-6 dagen
, HC Embryologie en organogenese 15/01/2025
Week 4 (postmenses): tweede week van ontwikkeling
Implantatie + vorming 2 kiembladen (epiblast en hypoblast)
Dag 8
• Gedeeltelijke innesteling
• Trofoblast
o Cytotrofoblast (dringen tussen endometrium)
o Syncytotrofoblast (fungeren tot 1 grote cel) => placenta
• Embryoblast
o Epiblast => ectoderm
o Hypoblast => endoderm
• Intercellulaire ruimten tussen cytotrofoblast en ectoderm = amnionholte (gevuld met vruchtwater)
Dag 9
• diepere innesteling + fibrineprop (korstje)
• Trofoblast:
o Syncytotrofeblast: lacunes (vocht)
o Hypoblast => afsplitsing cellen (=membraan van Heuser)
=> primaire dooierzak (= vroegere blastocystholte)
Dag 11/12
• Volledige innesteling
• Utero-placentaire circulatie:
o Moederlijke capillairen
=> sinussen (anastomose arteriën en venen)
o Cellen trofoblast invaderen endotheel moederlijke vaten
o Contact lacunes en sinussen => bloed moeder in contact syncytotrofoblast
• Holte tussen membraan van Heuser en cytotrofoblast = chorionholte
Dag 13
• Defect endometrium genezen (cave implantatiebloeding)
• Trofoblast: ontwikkeling thv embryonale pool
• Embryoblast
o Endoderm => cellen migreren binnenzijde primaire
dooierzak (2) => secundaire dooierzak (1)
o Primaire dooierzak gaat verloren => exocoeloecysten
in chorionholte
• Chorionholte (4) groter => hechtsteel => navelstreng (6)
Samengevat
‘Regel van 2’
• Trofoblast
o Cytotrofoblast en syncytotrofoblast
• Embryoblast
o Endoderm en ectoderm
• Blastocystholte => dooierzak in 2 stappen
o Primaire dooierzak
o Secundaire/definitieve dooierzak
• 2 nieuwe holtes
o Amnionholte
o Chorionholte
Inleiding
Embryologie = studie van ontwikkeling van de mens
Prenatale periode:
• Week 3: vorming zygote
• Week 4: implantatie + vorming 2 kiembladen
• Week 5: vorming 3 kiembladen
• Week 6-10: embryonale periode (differentiatie)
• Week 10-40: fetale periode (groei)
Ovum: bevruchting
• Eicel is omgeven door
o Zona pellucida (omhulsel bestaande uit glycoproteinen)
o Een krans van follikelcellen (granulosa cellen)
• Deze vormen barrières die zaadcel moet doorboren alvorens eicel te kunnen bevruchten
• Eicel is 24u bevruchtbaar na ovulatie, zaadcel kan max 72u na ejaculatie een eicel bevruchten
• Bevruchting gebeurd in ampullaire deel eileider
• Ejaculatie: 200-300 miljoen zaadcellen => overblijvend bij eicel: 300-500
• Proces
o Doorheen corona radiata en zona pellucida (die daarna hard wordt)
o Celkernen (pronucleus) versmelten en gaat onmiddellijk delen
o Tweecellige zygote (mitose)
Klievingsdeling
• Na vorming zygote
• Aantal cellen neemt toe maar zonder
toename in grootte, door snelle
celcyclus is er geen tijd om te groeien
• De cellen (blastomeren) worden kleiner
• Conceptie (=bevruchting)
=> in eileider
• Zygote (= bevruchte eicel)
=> beweegt naar uterus, 2-cellig
stadium (30uur)
• Morulla
=> hoopje cellen na delingen (12-26)
in uterus na 60 uur
• Bastula
=> vochtholte/blastocoele (+/- 60 cellen)
binnenste laag (embryoblast) buitenste laag (trofoblast)
innesteling na 5-6 dagen
, HC Embryologie en organogenese 15/01/2025
Week 4 (postmenses): tweede week van ontwikkeling
Implantatie + vorming 2 kiembladen (epiblast en hypoblast)
Dag 8
• Gedeeltelijke innesteling
• Trofoblast
o Cytotrofoblast (dringen tussen endometrium)
o Syncytotrofoblast (fungeren tot 1 grote cel) => placenta
• Embryoblast
o Epiblast => ectoderm
o Hypoblast => endoderm
• Intercellulaire ruimten tussen cytotrofoblast en ectoderm = amnionholte (gevuld met vruchtwater)
Dag 9
• diepere innesteling + fibrineprop (korstje)
• Trofoblast:
o Syncytotrofeblast: lacunes (vocht)
o Hypoblast => afsplitsing cellen (=membraan van Heuser)
=> primaire dooierzak (= vroegere blastocystholte)
Dag 11/12
• Volledige innesteling
• Utero-placentaire circulatie:
o Moederlijke capillairen
=> sinussen (anastomose arteriën en venen)
o Cellen trofoblast invaderen endotheel moederlijke vaten
o Contact lacunes en sinussen => bloed moeder in contact syncytotrofoblast
• Holte tussen membraan van Heuser en cytotrofoblast = chorionholte
Dag 13
• Defect endometrium genezen (cave implantatiebloeding)
• Trofoblast: ontwikkeling thv embryonale pool
• Embryoblast
o Endoderm => cellen migreren binnenzijde primaire
dooierzak (2) => secundaire dooierzak (1)
o Primaire dooierzak gaat verloren => exocoeloecysten
in chorionholte
• Chorionholte (4) groter => hechtsteel => navelstreng (6)
Samengevat
‘Regel van 2’
• Trofoblast
o Cytotrofoblast en syncytotrofoblast
• Embryoblast
o Endoderm en ectoderm
• Blastocystholte => dooierzak in 2 stappen
o Primaire dooierzak
o Secundaire/definitieve dooierzak
• 2 nieuwe holtes
o Amnionholte
o Chorionholte
