Samenvatting hoofdstuk 4: collectief arbeidsrecht

Arbeidsrecht
Hoofdstuk 4: collectief
arbeidsrecht
 WAT?
o = Collectief overleg tss WG & WN
o GEVOLG? °Heel wat regels in arbeidsrecht vanuit collectief overleg

 REDEN?
o Individuele contractsvrijheid

 GEVOLG?
o °Extra autonome bron van recht
 gaat meestal over op individuele AO
 bijna even “dwingend” als imperatieve wetgeving

4.1 het sociaal overleg
 WAT?
o WG & WN wisselen gedachten over sociale aangelegenheden
+
Samen op collectieve wijze de arbeidsvoorwaarden vastleggen

o = collectief overleg

 WIE?
o Sociale partners:
 WG(organisaties)
 WN(organisaties)
o TAAK:
 collectief overleg tss soc partners over sociale aangelegenheden
 voor: bedrijfstakken of alle WN’s binnen onderneming

 VOORDELEN:
 WN:
 ‘Samen sterk’
 Sociaaleconomische positie versterken door samen op te treden
 REDEN: individueel zwakke positie

 WG:
 garantie op sociale vrede binnen onderneming ↑
 = vrede op werkplek

,  vb:
- geen stakingen
- geen stiptheidsactie , …

4.4.1 syndicale of vakverenigingsvrijheid

 ontstaan sociaal overleg

1) 1791:
 afschaffing corporatie (decreet “D’allarde”)
 verbod op oprichting nieuwe corporaties (wet “Le Chapelier”)

2) strafwetboek 1810:
 art 145
 = “coalitieverbod”
 Elke WN-samenspanning is strafbaar

3) Belgische grondwet 1831:
 Art 20
 = zgn vrijheid van vereniging
 MAAR: niet toegepast !



4) Wet 4 mei 1921:
 Art 1
 = positieve vrijheid: van vereniging op elk gebied
+
= negatieve vrijheid: niemand kan gedwongen wd tot
deelname of geen deelname aan vereniging

 WEL echte toepassing !



5) Na WO II
 Juridische verankering :
 Geïnstitutionaliseerd via oprichting aantal paritair
samengestelde organen
 Dus: structureel overleg door sociale partners binnen
aantal paritaire organen

 IAO-verdragen:
 = vakverenigingsvrijheid waarborgen


6) Syndicale of vakverenigingsvrijheid = internationaal grondrecht

, 7) Hoge & stabiele syndicalisatiegraad + grote invloed in België
= aantal WN dat lid is van een vakbond



8) Syndicale of vakbondspremie:
 WAT?
 Premie die WG aan WN betaalt als “beloning” voor feit dat
hij lid is van een vakbond
 REDEN?
 Is enige voorbehouden voordeel vr vakbonds-WN
toegelaten (zgn “closed and preferential shop”)
 Want: verboden in Belgisch recht om bep voordelen voor
te behouden voor georganiseerde WN of leden WNorg
 GEVOLG?
 Ondernemerscao’s gelden altijd voor ALLE WN’s van een
bepaalde WG



4.1.2 actoren vh sociaal overleg
 Onderscheid in sociale partners
 Wettelijk erkende vakbonden:
 Representativiteitscriteria  Niet eender wie kan toetreden
 “representativiteit”
 KENMERKEN:
 Beperkte functionele rechtspersoonlijkheid (*)
 syndicale activiteiten organiseren
 Zetelen in wettelijke overlegorganen
 Geldige cao’s afsluiten

 Niet-erkende vakbonden:
 Iedereen kan toetreden
 KENMERKEN:
 Syndicale activiteiten organiseren
 Zetelen in wettelijke overlegorganen
 Geldige cao’s afsluiten


 Representativiteitscriteria
o DOOR: overheid opgelegd
VOOR: wettelijk erkende vakbonden

o WAT?
 = criteria die bewijzen dat je representatief bent
 Moet je aan voldoen om aanvaard te wd als “sociale partner”

o REDEN?

,  Optimaal functioneren vd wettelijk voorziene overlegorganen
garanderen :
 Sterke organisaties
 Merendeel vd WG & WN wd vertegenwoordigd
 Leden mogen algemeen belang niet uit het oog verliezen
 Representativiteit (in wettelijk erkende vakbonden) / representatieve vakbonden

 Langs werknemerskant:

 Interprofessionele organisaties van WN’s (= vakverbonden)
o CRITERIA?
 Opgericht voor gehele land (overkoepelende instelling)
 Vertegenwoordigd in : CRB + NAR
 Min 125 betalende leden


o WELKE VOLDOEN AAN CRITERIA? 3
 ACV = Algemeen Christelijk Vakverbond
 ACLVB = Algemeen Centrale Liberale Vakbond in België
 ABVV= Algemeen Belgisch VakVerbond



 Vakorganisaties (= vakcentrales, vakbonden)
o CRITERIA?
 Aangesloten bij of deel ve interprofessionele organisatie
o WELKE?
 ABVV metaal
 ACV Metea
 ACV Transcom
 LBC = landelijke bediendencentrale
 …