GGZ 2: LIEVE
Therapeutische denkkaders
COGNITIEVE THERAPIE
AUTOMATISCHE GEDACHTEN
= vluchtige ideeën die zelden worden opgemerkt
- We kunnen deze op sporen door na te gaan hoe we ons voelen
- Ervaringen worden beschreven als goed, slecht, pijnlijk, gevaarlijk etc.
- De oorsprong hiervan een onlogische redenering of denkfout
- Deze wordt aangestuurd door dieperliggende cognitieve schema’s
Disfunctionele automatische gedachte zal iemand functioneren belemmeren
COGNITIEVE SCHEMA’S
- Deze zijn op basis van ervaringen in de kindertijd
- Het zijn overtuigingen, kerngedachten over zichzelf, andere en de
omgeving
- Ze beïnvloeden de selectie van informatie en geven er een betekenis aan
(= interpreteren)
o = ze bepalen de wijze van informatieverwerking
- Een positief schema kan door een gebeurtenis negatief ingekleurd worden
- We zijn ons niet bewust van de werking van de schema’s
- De invloed van de schema’s kan wel a.d.h.v. automatische gedachten,
gevoelens, lichamelijke reacties en handelingen worden afgeleid
SELECTIEVE VORMEN VAN INTERPRETATIES EN DENKFOUTEN
a. Filteren
= Aandacht richten op één detail terwijl andere belangrijke kenmerken worden
genegeerd
- Bv. ik zou hebben genoten van die voorstelling, als ik niet te laat in de zaal
was gekomen
b. Gedachten lezen
= Veronderstellen dat men weet wat anderen denken en voelen
- Bv. ze is alleen maar geïnteresseerd in mijn geld
, c. Overgeneralisatie
= op basis van één enkele gebeurtenis een algemene conclusie nemen
- Bv. ik ben een onhandige mens, want tijdens dat etentje gooide ik een glas
wijn om
d. Overschatting en onderwaardering
= onplezierige ervaringen worden relatief overgewaardeerd, plezierige
ervaringen worden relatief ondergewaardeerd
- Bv. dat ik goeie cijfers haal, wil nog niet zeggen dat ik intelligent ben
e. Personalisatie
= externe gebeurtenissen worden zonder aanleiding op zichzelf betrokken
- Bv. die man doet altijd onaardig tegen me, omdat ik iets verkeerd heb
gedaan
f. Zwart- wit denken
= beoordelingen gebeuren altijd in uitersten, in de zin van goed of slecht, mooi of
lelijk
- Bv. als ik geen topprestatie lever, ben ik ongeschikt voor dit vak
g. Catastrofaal denken (rampdenken)
= een negatieve toekomst verwachten zonder andere en vaak waarschijnlijker
mogelijkheden in ogenschouw te nemen, op basis van één enkele gebeurtenis
een algemene conclusie nemen
- Bv. ik ben bang dat het uit is, want hij heeft al 2 dagen niet gebeld
h. Emotioneel redeneren
= een interpretatie wordt voor waar gehouden, omdat iemand dat zo sterk
aanvoelt
- Bv. ik weet dat ik heel veel dingen doe, maar toch voel ik mee een
mislukkeling
HET PRINCIPE VAN HET VERANDEREN VAN AUTOMATISCHE GEDACHTEN EN
SCHEMA’S
COGNITIEVE HERSTRUCTURERING
, = hier gaat het om het verwerven van praktische of oordeelkundig inzicht
Automatische gedachten
= dit wordt eerst aangepakt binnen de cognitieve herstructurering
- De denkwijze van de patiënt wordt kritisch onderzocht zodat die aan
vanzelfsprekendheid en geloofwaardigheid verliest
- De therapeut begeleidt dit proces
o Zal bepalen welk materiaal wordt en hoe dit therapeutisch gebruikt
kan worden
Alternatieve gedachten
= functionele, houdbare of bruikbare gedachten
- Deze gedachte is logisch, houdbaar en verklaart voor de patiënt de
gebeurtenis even goed of beter dan de automatische gedachte
- Een alternatieve gedacht zal leiden tot een prettiger gevoel en een beter
functioneren bij de patiënt
Schema’s
= op zoek gaan naar schema’s die aan de grondslag liggen van de automatische
gedachte
- Dit is een proces waarin de cliënt actief betrokken wordt
- Schema’s worden kritisch doorzocht
- Er wordt gewerkt aan alternatieve schema’s
- Deze zijn functioneel, houdbaar en logisch
- Zal leiden tot een prettiger gevoel en een beter functioneren
SCHEMAGERICHTE THERAPIE
SCHEMAGERICHTE THERAPIE VAN YOUNG
WIE IS JEFFREY YOUNG?
- Een psycholoog en een voormalige medewerker van Beck in de jaren ’90
- Hij constateerde dat cliënten met persoonlijkheidsstoornissen moeilijk te
behandelen waren met de gangbare kortdurende cognitieve therapie
Cliënten met persoonlijkheidsstoornissen
- Hebben veel en vage klachten
- Zijn weinig flexibiel
- Zijn moeilijk om een samenwerkingsrelatie aan te gaan
VISIE VAN YOUNG
- De oorsprong van psychische problemen ligt in de vroege jeugd
Therapeutische denkkaders
COGNITIEVE THERAPIE
AUTOMATISCHE GEDACHTEN
= vluchtige ideeën die zelden worden opgemerkt
- We kunnen deze op sporen door na te gaan hoe we ons voelen
- Ervaringen worden beschreven als goed, slecht, pijnlijk, gevaarlijk etc.
- De oorsprong hiervan een onlogische redenering of denkfout
- Deze wordt aangestuurd door dieperliggende cognitieve schema’s
Disfunctionele automatische gedachte zal iemand functioneren belemmeren
COGNITIEVE SCHEMA’S
- Deze zijn op basis van ervaringen in de kindertijd
- Het zijn overtuigingen, kerngedachten over zichzelf, andere en de
omgeving
- Ze beïnvloeden de selectie van informatie en geven er een betekenis aan
(= interpreteren)
o = ze bepalen de wijze van informatieverwerking
- Een positief schema kan door een gebeurtenis negatief ingekleurd worden
- We zijn ons niet bewust van de werking van de schema’s
- De invloed van de schema’s kan wel a.d.h.v. automatische gedachten,
gevoelens, lichamelijke reacties en handelingen worden afgeleid
SELECTIEVE VORMEN VAN INTERPRETATIES EN DENKFOUTEN
a. Filteren
= Aandacht richten op één detail terwijl andere belangrijke kenmerken worden
genegeerd
- Bv. ik zou hebben genoten van die voorstelling, als ik niet te laat in de zaal
was gekomen
b. Gedachten lezen
= Veronderstellen dat men weet wat anderen denken en voelen
- Bv. ze is alleen maar geïnteresseerd in mijn geld
, c. Overgeneralisatie
= op basis van één enkele gebeurtenis een algemene conclusie nemen
- Bv. ik ben een onhandige mens, want tijdens dat etentje gooide ik een glas
wijn om
d. Overschatting en onderwaardering
= onplezierige ervaringen worden relatief overgewaardeerd, plezierige
ervaringen worden relatief ondergewaardeerd
- Bv. dat ik goeie cijfers haal, wil nog niet zeggen dat ik intelligent ben
e. Personalisatie
= externe gebeurtenissen worden zonder aanleiding op zichzelf betrokken
- Bv. die man doet altijd onaardig tegen me, omdat ik iets verkeerd heb
gedaan
f. Zwart- wit denken
= beoordelingen gebeuren altijd in uitersten, in de zin van goed of slecht, mooi of
lelijk
- Bv. als ik geen topprestatie lever, ben ik ongeschikt voor dit vak
g. Catastrofaal denken (rampdenken)
= een negatieve toekomst verwachten zonder andere en vaak waarschijnlijker
mogelijkheden in ogenschouw te nemen, op basis van één enkele gebeurtenis
een algemene conclusie nemen
- Bv. ik ben bang dat het uit is, want hij heeft al 2 dagen niet gebeld
h. Emotioneel redeneren
= een interpretatie wordt voor waar gehouden, omdat iemand dat zo sterk
aanvoelt
- Bv. ik weet dat ik heel veel dingen doe, maar toch voel ik mee een
mislukkeling
HET PRINCIPE VAN HET VERANDEREN VAN AUTOMATISCHE GEDACHTEN EN
SCHEMA’S
COGNITIEVE HERSTRUCTURERING
, = hier gaat het om het verwerven van praktische of oordeelkundig inzicht
Automatische gedachten
= dit wordt eerst aangepakt binnen de cognitieve herstructurering
- De denkwijze van de patiënt wordt kritisch onderzocht zodat die aan
vanzelfsprekendheid en geloofwaardigheid verliest
- De therapeut begeleidt dit proces
o Zal bepalen welk materiaal wordt en hoe dit therapeutisch gebruikt
kan worden
Alternatieve gedachten
= functionele, houdbare of bruikbare gedachten
- Deze gedachte is logisch, houdbaar en verklaart voor de patiënt de
gebeurtenis even goed of beter dan de automatische gedachte
- Een alternatieve gedacht zal leiden tot een prettiger gevoel en een beter
functioneren bij de patiënt
Schema’s
= op zoek gaan naar schema’s die aan de grondslag liggen van de automatische
gedachte
- Dit is een proces waarin de cliënt actief betrokken wordt
- Schema’s worden kritisch doorzocht
- Er wordt gewerkt aan alternatieve schema’s
- Deze zijn functioneel, houdbaar en logisch
- Zal leiden tot een prettiger gevoel en een beter functioneren
SCHEMAGERICHTE THERAPIE
SCHEMAGERICHTE THERAPIE VAN YOUNG
WIE IS JEFFREY YOUNG?
- Een psycholoog en een voormalige medewerker van Beck in de jaren ’90
- Hij constateerde dat cliënten met persoonlijkheidsstoornissen moeilijk te
behandelen waren met de gangbare kortdurende cognitieve therapie
Cliënten met persoonlijkheidsstoornissen
- Hebben veel en vage klachten
- Zijn weinig flexibiel
- Zijn moeilijk om een samenwerkingsrelatie aan te gaan
VISIE VAN YOUNG
- De oorsprong van psychische problemen ligt in de vroege jeugd
