Orthopedie- traumatologie (M.Baert)
Inleiding
Tot op het terrein van orthopedie behoort:
- Aangeboren afwijkingen van het steun en bewegingsapparaat
o Bv. heudysplasie, scoliose
- Fracturen van gewrichten en botten
- Standafwijkingen van gewrichten en lange pijpbeenderen
- Gewrichtsafwijkingen en slijtage (artrose)
Wat is een fractuur?
= het ontbreken van de continuïteit van het botweefsel
- Kan uiteenlopen van een fissuur tot een volledige verbrijzeling van het bot
- Een fractuur gaat vaak gepaard met schade aan de weke delen
- Behandeling hangt af van de ernst van de weke delenbeschadiging
Wat is traumatologie?
= de wetenschap betreffend de oorzaken, diagnostiek, behandeling etc. van ongevallenletsels
- Traumatologie patiënt komt vaak via spoedopname binnen
Tot het terrein van traumatoloog behoren onder andere:
- Traumata van het bot → fracturen
- Polytraumapatiënten
o = de combinatie van verschillende letsels
▪ Wekedelen, bot, bloedingen, verschillende letsels van het lichaam
Wat is reumatologie?
= de wetenschap van reumatische aandoeningen
- Reuma is een verzamelnaam voor niet minder dan 200 verschillende ziekten
Reuma kunnen we onderverdelen in:
- Inflammatoire aandoeningen
o Bv. reumatoïde arthritis
- Degeneratieve aandoeningen
o Bv. osteo-arthrose
- Zenuwaandoeningen
o Bv. ishias
Het bewegingsstelsel
Het bewegingsstelsel is essentieel bij alle menselijke activiteiten:
- Arbeid, sport, lichaamshygiëne en eten
Tot het bewegingsstelsel behoren:
, - Botten/ledematen, gewrichten, spieren, ligamenten en pezen
Het bot
- Heeft een biologische functie
o Calcium metabolisme
o Hematopoïese
▪ = aanmaak RBC in het beenmerg
- Heeft morfologische kenmerken
- Heeft mechanische eigenschappen
- Het bot is gespecialiseerd in bindweefsel
Structuur van het bot:
= de cortex en trabeculair bot hebben dezelfde samenstelling maar zijn structureel anders geordend
Morfologie van de beenderen
Heeft 3 componenten:
- Bot – beenmerg – periost
Vormindeling → kort, plat en lang
Lange beenderen hebben:
- Een diafyse – een metafyse en een epifyse
Botstructuur
- Heeft invloed op de elasticiteit en compressiesterkte
- Diafyse
o = dik, dens tubulair corticaal bot en biedt weerstand tegen torsie en plooien
- Epifyse/metafyse
o Been is breder
o Heeft een dunne cortex
o Prominent trabeculair bot laat vervorming en demping toe
- Wordt gedicteerd door mechanische belasting
- De richting en grootte orde van de krachten die op het bot inwerken bepalen de structuur
Gewrichten
- Laten beweging toe
- Ze zorgen ook voor de beperking van bewegingen
Kinematica: beweging
- Scharniergewricht
o Bv. elleboog
- Kogelgewricht
o Bv. schouder
- Zadelgewricht
o Bv. tussen duim en handwortel
Ligamenten
- Laten bewegingen toe
- Beperken de beweging
- Heeft een “normale” bewegingsboog maar hangt af van:
, o De leeftijd, genetische predispositie en oefening
Anatomische termen positie: vlakken
Anatomische termen: posities
- Craniaal (schedel)
- Caudaal (staart)
- Dorsaal (rug)
- Ventraal (buik)
- Proximaal (dichter bij de romp)
- Distaal (verder van de romp)
- Dextra (rechts)
- Sinistra (links)
Relatieve posities
- Mediaal
- Lateraal
- Palmair (volair)
- Plantair
- Radiaal
- Ulnair
Schouder: beweging
- Anteflexie
- Retroflexie
- Abductie
- Adductie
- Endorotatie
- Exorotatie
Elleboog: beweging
Inleiding
Tot op het terrein van orthopedie behoort:
- Aangeboren afwijkingen van het steun en bewegingsapparaat
o Bv. heudysplasie, scoliose
- Fracturen van gewrichten en botten
- Standafwijkingen van gewrichten en lange pijpbeenderen
- Gewrichtsafwijkingen en slijtage (artrose)
Wat is een fractuur?
= het ontbreken van de continuïteit van het botweefsel
- Kan uiteenlopen van een fissuur tot een volledige verbrijzeling van het bot
- Een fractuur gaat vaak gepaard met schade aan de weke delen
- Behandeling hangt af van de ernst van de weke delenbeschadiging
Wat is traumatologie?
= de wetenschap betreffend de oorzaken, diagnostiek, behandeling etc. van ongevallenletsels
- Traumatologie patiënt komt vaak via spoedopname binnen
Tot het terrein van traumatoloog behoren onder andere:
- Traumata van het bot → fracturen
- Polytraumapatiënten
o = de combinatie van verschillende letsels
▪ Wekedelen, bot, bloedingen, verschillende letsels van het lichaam
Wat is reumatologie?
= de wetenschap van reumatische aandoeningen
- Reuma is een verzamelnaam voor niet minder dan 200 verschillende ziekten
Reuma kunnen we onderverdelen in:
- Inflammatoire aandoeningen
o Bv. reumatoïde arthritis
- Degeneratieve aandoeningen
o Bv. osteo-arthrose
- Zenuwaandoeningen
o Bv. ishias
Het bewegingsstelsel
Het bewegingsstelsel is essentieel bij alle menselijke activiteiten:
- Arbeid, sport, lichaamshygiëne en eten
Tot het bewegingsstelsel behoren:
, - Botten/ledematen, gewrichten, spieren, ligamenten en pezen
Het bot
- Heeft een biologische functie
o Calcium metabolisme
o Hematopoïese
▪ = aanmaak RBC in het beenmerg
- Heeft morfologische kenmerken
- Heeft mechanische eigenschappen
- Het bot is gespecialiseerd in bindweefsel
Structuur van het bot:
= de cortex en trabeculair bot hebben dezelfde samenstelling maar zijn structureel anders geordend
Morfologie van de beenderen
Heeft 3 componenten:
- Bot – beenmerg – periost
Vormindeling → kort, plat en lang
Lange beenderen hebben:
- Een diafyse – een metafyse en een epifyse
Botstructuur
- Heeft invloed op de elasticiteit en compressiesterkte
- Diafyse
o = dik, dens tubulair corticaal bot en biedt weerstand tegen torsie en plooien
- Epifyse/metafyse
o Been is breder
o Heeft een dunne cortex
o Prominent trabeculair bot laat vervorming en demping toe
- Wordt gedicteerd door mechanische belasting
- De richting en grootte orde van de krachten die op het bot inwerken bepalen de structuur
Gewrichten
- Laten beweging toe
- Ze zorgen ook voor de beperking van bewegingen
Kinematica: beweging
- Scharniergewricht
o Bv. elleboog
- Kogelgewricht
o Bv. schouder
- Zadelgewricht
o Bv. tussen duim en handwortel
Ligamenten
- Laten bewegingen toe
- Beperken de beweging
- Heeft een “normale” bewegingsboog maar hangt af van:
, o De leeftijd, genetische predispositie en oefening
Anatomische termen positie: vlakken
Anatomische termen: posities
- Craniaal (schedel)
- Caudaal (staart)
- Dorsaal (rug)
- Ventraal (buik)
- Proximaal (dichter bij de romp)
- Distaal (verder van de romp)
- Dextra (rechts)
- Sinistra (links)
Relatieve posities
- Mediaal
- Lateraal
- Palmair (volair)
- Plantair
- Radiaal
- Ulnair
Schouder: beweging
- Anteflexie
- Retroflexie
- Abductie
- Adductie
- Endorotatie
- Exorotatie
Elleboog: beweging
