Samenvatting Probleem 8 Biologische Determinanten; slaap

Probleem 8 : Night, Night (Slaap)

Bronnen :
 Artikel: C., Cirelli, G., Tononi ; Is sleep Essential?
 Kalat, J.W. (2013) Biological Psychology (11th ed). Belmont: Wadsworth Publishing  H9
 Artikel: M., Ferrara en L. Gennaro
 Pinel, J.P.J. & Barnes, S.J. (2014). Introduction to Biopsychology (9th ed.). Harlow : Pearson
education  H14
 Toates, F. (2011). Biological Psychology (3rd ed.). Harlow: Prentice Hall  H19
 Carlson, N.R. (2010) . Physiology of behavior (11th ed). Belmont: Wadsworth Publishing  H9

Leerdoel 1: Wat is de functie van slaap?
Kort zijn er een aantal belangrijke functies van slaap:
 Het rusten van de spieren
 Lichaam spaart energie
 Verlagen metabolisme (stofwisseling)
 Herbouwen van proteïnes (eiwitten)
 Reorganiseren van synapsen
 Versterken van herinneringen en geheugen
 Heranalyseren van dingen

De belangrijkste functie van slaap is evolutionair gezien energie besparen. Organismen functioneren
vaak het best op een bepaald tijdstip van de dag (dag of nacht) het tijdstip waarbij ze niet actief zijn
wordt de periode waarin ze slapen. Want energie verspillen is zonde. We slapen als het donker is
omdat we dan niet kunnen zien en dit gevaarlijk zou zijn

Verbeterd geheugen is ook een functie van slaap. Als je gaat slapen nadat je iets hebt geleerd legt
dit zich vast in je geheugen. Het zorgt er ook voor dat je herinneringen opnieuw analyseert. De
hippocampus is belangrijk bij leren. Uit scans bleek dat deze ook actief is en zelfs sneller tijdens de
slaap. wanneer het brein ervaringen herhaalt in e slaap vormen er nieuwe dendritische takken en
versterken herinneringen. We leren tijdens onze slaap omdat het brein herinneringen dan heel vaak
herhaalt. Ook worden tijdens het slapen synapsen inactief gemaakt waardoor er meer plaats is voor
sterkere synapsen

Toates noemt een aantal functies van slaap:
 Een restauratieve homeostatische functie  wakker blijven verstoort de homeostase van
het lichaam. Slaap is nodig om dit te herstellen. Dit is een theorie die stelt dat we slapen
omdat we niet altijd wakker kunnen blijven
 Houdt ons inactief  slaap is misschien gemaakt om soorten op bepaalde momenten
inactief te houden. Zo hebben mensen in de nacht slecht zicht en zou dit een van de redenen
kunnen zijn waarom ze snachts inactief worden gehouden.
 Plasticiteit en reparatie aan het brein
o Productie van nieuwe neuronen of veranderingen in de bestaande verbindingen.
Bijvoorbeeld in de hippocampus kunnen meer neuronen worden geproduceerd
omdat je slaapt
o Leren en geheugen , de veranderingen tussen neuronen die zorgen dat je kunt leren
en herinneren worden versterkt in je slaap.

Het ontwikkelen van een zenuwstelsel heeft veel structurering nodig, daarom is er zoveel slaap
nodig in de eerste periode van het leven

, Er is vergelijkend onderzoek gedaan tussen dieren en hun slaapritme. Uit deze onderzoeken zijn
verschillende belangrijke conclusies te trekken. Hier zijn 4 belangrijke beschreven.

- De meeste zoogdieren en vogels slapen ondanks het voor sommige negatieve effecten kan
hebben. Herten riskeren bijvoorbeeld hun leven door te slapen (roofdieren kunnen dan
makkelijk op hun jagen) Ook hebben dolfijnen een manier gevonden om een gedeelte van
hun brein te laten slapen terwijl de andere helft kan zorgen voor het adamhalen en boven
water komen. Uit deze bewijzen blijkt dat slapen ook echt een belangrijke functie heeft bij
herstel.
- Aangezien de meeste zoogdieren en vogels slapen heeft het niet te maken met specifiek
menselijke karakteristieken. Er zijn bijvoorbeeld theorie dat slaap helpt om ons ingewikkelde
brein te herprogrammeren of dat het emotionele bevrijding als functie heeft om te zorgen
voor ons mentale gezondheid
- Er zijn grote verschillen te zien in de tijd dat verschillende dieren slapen. Dit suggereert dat
slaap nodig is, maar niet per se in grote hoeveelheid. Wel verschilt het ook in de
omgevingsfactoren.
- Er zijn verschillende onderzoeken gedaan om de homeotase processen te passen in de
verschillende tijd dat deren slapen. Echter kan hier geen goed verband gevonden worden.
Wel kan verklaart worden met de adaptatie theorie. Deze voorspellen de hoeveelheid slaap
aan de hand van de veiligheid en tijd dat nodig is om zichzelf te voeden en andere
overlevingsgedrag


Leerdoel 2: Hoeveel slaap heeft een individu nodig en wat is het effect van te weinig slaap?
Mensen die te weinig slaap hebben reageren sterker op stressvolle gebeurtenissen. Daardoor
ontwikkelen ze misschien symptomen van psychiatrische ziektes of worde symptomen die ze hadden
sterker. Ook kan weinig slaap ongelukken of slechte prestaties veroorzaken.

Als je slaapt wordt de neurotransmitter GABA aangemaakt, als je weinig slaapt is deze
neurotransmitter nog steeds actief in de neuronen dit zorgt ervoor dat je je depressief of geïrriteerd
voelt, minder goede prestaties en concentratie heb en je immuunsysteem wordt geactiveerd. Dat
betekend dat je op weinig slaap hetzelfde reageert als op ziek zijn.

Tussen de 5 a 8 uur slaap per dag is goed. Hoe langer mensen slapen hoe hoger het percentage REM
slaap is. Zo slapen ook kinderen bijvoorbeeld meer. Hoeveel slaap nodig is hangt af van de
kwetsbaarheid van een persoon. Er is geen relatie tussen de hoeveelheid slaap en activiteit van de
organen overdag.

Er zijn 3 voorspellingen over slaap te kort als er gekeken wordt naar de recuperation theorie.

- Lange periodes van waakzaamheid zullen fysiologische en gedragsstoornissen veroorzaken.
- Deze storingen zullen steeds erger worden naarmate het slaapgebrek gaat door.
- Nadat een periode van slaap ontzegging voorbij is, wordt een groot deel van de
gemiste slaap zal worden herwonnen.

Studies over slaap te kort

Zelfs matige hoeveelheden slaapgebrek, bijvoorbeeld 3 of 4 uur minder slapen dan normaal
gedurende één nacht bleken drie consistente effecten te hebben.

- personen met slaaptekort vertonen een toename van slaperigheid: Ze melden dat ze
meer slaperig zijn en dat ze meer in slaap vallen als je de kans krijgt.