100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

niet naar de les geweest? samenvatting + lesnotities + gastcolleges van organisatie

Rating
-
Sold
1
Pages
45
Uploaded on
19-06-2025
Written in
2024/2025

De samenvatting is gebaseerd op de ppt + veel eigen notities om de leerstof te snappen/ duidelijk te maken met veel voorbeelden. Bevat ook de 3 gastcolleges over het leger, CLB en burn-out! de sv telt ook maar 45 pagina's :)

Institution
Module











Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Module

Document information

Uploaded on
June 19, 2025
Number of pages
45
Written in
2024/2025
Type
Summary

Subjects

Content preview

De psycholoog in de organisatie
BLOK 1: de arbeidsmarkt
1. Arbeidsmarkt
Inleiding in de economie
Arbeidsmarkt = spel van vraag en aanbod dat de prijszetting bepaald
- Bv. meer tomaten dan dat er vraag naar is = dalen vd prijs (aanbod > vraag)
- Bv. minder tomaten dan dat er vraag naar is = prijs stijgt (aanbod < vraag)

Verschuiving in vraag/aanbod = mee prijs bepalend
- Bv. tijdens corona = prijsstijging in bordspellen  plotse verschuiving in vraag
- Bv. door renovatieverplichting = prijsdaling in huizen  plotse verschuiving/vergroting in aanbod
o “Door die renovatieverplichting is het aanbod van bepaalde type woningen groter geworden dan de vraag en
dalen de prijzen in bepaalde segmenten van de markt”

Functie van vraag en aanbod
Arbeidsmarkt = geheel van vraag naar & aanbod van arbeid
- Vraag naar = werkgelegenheid
o Komt vd werkgevers  hebben een nood: moeten product maken/ dienst leveren & zoeken hier mensen voor
 Werkgevers = mensen in privé-sector/ overheid
- Aanbod van = beroepsbevolking  iedereen die aan het werk kan zijn (= 25-60j)

Spel van vraag-aanbod heeft impact op de loon die mensen krijgen:
- Krappe arbeidsmarkt = aanbod < vraag
o = “war for talent”
o Veel vraag naar werkkrachten & weinig beschikbare werkzoekende
o Werkgevers krijgen vacatures niet ingevuld
 Werknemers/werkzoekende staan in een sterke posities
 Lonen stijgen (= de dag van vandaag!)
 Voornamelijk stijging in de starterslonen
- Ruime arbeidsmarkt = aanbod > vraag
o Meer werkzoekende dan vacatures
o Werkgevers kunnen makkelijk mensen aanwerven

Verschuivingen zijn mogelijk:
- Verschuiving in de vraag op arbeidsmarkt
o Vraag naar arbeid stijgt hevig op dit moment
 Verklaring: sterke economische groei (post-covid herstel)
 Ondertussen afgeremd (onzekere internationale context)
o Voor 2025 zijn de voorspellingen dat die stijging blijft (= veel vacatures blijven lanceren)
o Verschuiving in vraag = hoe het gesteld is in de economie, technologische verandering (bv. impact van AI1),
herstel na een crisis, …
- Verschuiving in aanbod op arbeidsmarkt
o Aanbod daalt op dit moment = minder mensen op zoek naar werk
 Verklaring:
 Vergrijzing: groeiende groep ouderen (= grote groep van mensen die arbeidsmarkt verlaten 
babyboomgeneratie) = creëert grote vervangingsvraag = grote uitstroom (55+)
o Grote groep op pensioen = kosten meer voor maatschappij
 Ontgroening: minder jongeren (=gezinnen kleiner) , meer studenten & langer studeren  minder
& later jongeren op arbeidsmarkt = weinig instroom


1
De vraag naar arbeid zal stijgen (= optimistisch), dalen (=pessimistisch), gelijk blijven maar andere competenties, gelijk blijven (=
scepticisme)  voor allemaal even veel evidentie, we weten het eigenlijk nog niet!
1

, o De demografische afhankelijkheidsratio = draaglast/ draagkracht x 100
 Draaglast = hoeveel mensen moeten ondersteund worden  bevolking buiten arbeidsleeftijd
  hoeveel mensen moeten ondersteund worden door mensen die nu kunnen werken
 Draagkracht = hoeveel mensen hebben we beschikbaar  bevolking op arbeidsleeftijd
 Vandaag: ratio 76  100 mensen op beroepsleeftijd moeten 76 mensen ondersteunen die niet op
beroepsleeftijd zijn
 = probleem




Mismatch
Kwantitatieve mismatch
Spanningsindicator:
- = hoeveel mismatch er is op een arbeidsmarkt
- Aantal werklozen (& werkzoekende)/ aantal vacatures
o = Aanbod/vraag
- Over alle beroepen heen = 2.7  3 werkzoekende of werklozen voor 1 vacature
o Vroeger lag deze hoger

Kwalitatieve mismatch
- Mensen die opzoek zijn = niet de gevraagde diploma’s, competenties, werkattitudes
- Grote verschillen in beroepen
- Knelpuntberoepen = vacatures blijven lang openstaan, moeilijk de juiste mensen vinden voor deze jobs  kleine
spanningsindicator
o Voorbeelden: leerkrachten, vrachtwagen chauffeur, verpleegkundige, loodgieters, schijnwerkers, boekhouders,
werfleiders, machinebouwer
o Oorzaken knelpunt beroepen:
 Aanbodzijde
 Kwantitatief te kort: te weinig mensen voor de job
 Kwalitatief te kort: wel genoeg mensen, maar niet de juiste (niet juiste ervaring/ diploma)
 Vraagzijde
 Arbeidsvoorwaarde (bv. lage lonen, weinig zekerheid, gevaar, lange/zware dagen, …)
 Selectiegedrag  te hoge eisen vd werkgevers (bv. taal vereisten, die eigenlijk niet nodig zijn)
 Omgeving
 Conjunctuur  knelpuntberoep = makkelijker in krappe-arbeidsmarkt
 Demografie (bv. veel ouderen  meer opticiens/verpleegkundige nodig)
 Beleid (bv. poetshulpen betalen met dienstechecks  poetshulp = knelpuntberoep)
 Onderwijs/ ouders (bv. willen dat hun kind ASO gaat proberen)
 Steeds verschillende oorzaken die op elkaar inspelen en iets tot een knelpunt beroep vormen

Spanningsindicatoren (beroepen in cijfers VDAB):
- Psycholoog = 2.48  3 werkzoekende voor 1 vacature (= laag tov vroeger)
- Onderzoeker humane wetenschappen = 38,98  veel concurrentie = veel mensen voor dezelfde job
- Werving en selectie consulente = 8,25  8 werkzoekende voor 1 vacature
- Verpleegkundige = 0.37  knelpunt beroep




2

, 2. Vraagzijde (= kant vd werkgever)
Sectoren en statuur
Sectoren
Werkgevers worden vaak opgedeeld in een aantal brede sectoren:
- Primair = aanleveren/voorzien van grondstoffen en voedsel  landbouw, akkerbouw, veeteelt
- Secundair = verwerken van grondstoffen en voedsel  industrie (bv. voedings-textiel-auto-industrie)
- Tertiair = aanbieden van commerciële diensten  consultensie = dienst leveren, geen product (bv. banken, horeca,
verzekeringen) – psychologen
- Quartair = aanbieden van niet-commerciële diensten  organisaties kort bij een maatschappelijk belang (bv. politie, zorg
instellingen, …) – (klinisch) psychologen
 Je vindt werkgevers in elke sector (België = vooral tertiaire & quartair)
 De sectoren worden nog verder onderverdeelt in bedrijfstakken

Sectoren worden georganiseerd in werkgeversorganisaties:
- Bv. VBO overkoepelende organisatie
- Bv. Boeren bond = focus op primaire sector
- Bv. Fevia = gaat in op de bedrijfstakken nl. voedingsindustrie
 Deze organisaties gaan in naam vd werkgevers onderhandelen met de werknemers/overheid

Statuut
Sectoren hangen samen met de statuten, je hebt 3 grote statuten:
- Werknemer
o Onderscheiding tussen arbeiders & bediende
 Arbeiders = met handen werken  handenarbeid (= primaire-secundaire sector)
 Bediende = met hoofd werken  hoofdarbeid (= tertiaire-quartaire sector)
 Eenheidsstatuut  ze hebben dezelfde rechten bv. opzegtermijn, proeftijd, …
 MAAR verschillen: uurloon-maandloon, economische & tijdelijke werkloosheid kan voor arbeiders
o Vaak nog verschillen ten nadelen van de arbeiders (maar hard vervaagd tov vroeger)
o Arbeidscontract met een werkgever
o Werkgever oefent gezag uit in ruil voor loon ( werknemers krijgen in ruil voor hun werk een loon)
o Pensioen over de gehele loopbaan berekend
- Ambtenaar
o Vast arbeidscontract of benoeming bij een werkgever die tot de overheid behoort ( = sterk & zeker contract)
o Goede pensioen opbouw  berekend obv laatste 10-15jaar (= dan verdien je het meeste)
 Staat nu onder druk  veel protesten nu (afschrapen van pensioenen)
o Geen stijging vd lonen  werken voor overheid = geen invloed van vraag-aanbod  vallen in barema’s
- Zelfstandige
o Zonder arbeidsovereenkomst met werkgever, werken voor zichzelf

Psychologen
- Arbeids-organisatie-personeelspsychologie
o Arbeidspsychologie: welzijn op het werk
 Interne of externe preventiedienst (Vb. Attentia, IDEWE, Premed, Securex)
o Organisatiepsycholoog
 = organisaties, groepen, teams
 Consultancy (Vb. Accenture, Deloitte, Ernst & Young, KPMG, Price Waterhouse)
 Interne personeelsdienst (Vb. Leiderschapsontwikkeling, groepsdynamiek)
o Personeelspsycholoog (human resource management)
 Consultancy -- Interne personeelsdienst – Uitzendkantoor – Loopbaancoaching
o Besluit: vaak in de tertiaire sector (soms in de quartaire sector)
- Klinische psycholoog
o 40% Werknemer – gemengd statuut  ziekenhuis – medische praktijk – welzijnszorg – overheid
 Werknemer/ambtenaar vaak in quartaire sector
o 20% Zelfstandig

3

, - Theorie en onderzoek
o Doorstromen naar veel organisaties (onderzoek, prive organisaties, …)
o Komen zowat overal terecht
Cijfers werkgelegenheid
Aantal vacatures: kwantitatief
Werkgelegenheid = uitgedrukt in het aantal vacatures die er zijn
- De laatste jaren erg grillig door oa covid:
o Daling + herstel periode waarin vacatures enorm stegen  economie trok terug aan = aantrekken arbeidsmarkt
o Laatste jaren: ontspannende arbeidsmarkt  arbeidsmarkt wordt iets minder krap, vacatures nemen iets minder
toe  kleine daling
 = onzekere internationale omgeving
 = beleid sterk ingezet om vacatures te kunnen invullen (= activeringsinspanning)

Kenmerken van vacatures
- Vast circuit = contracten van onbepaalde duur  geen eind datum = relatieve zekerheid
o Ontslagen worden kan = maar voor een groot stuk ertegen beschermd (nl. ontslag periode-vergoeding)
o Veel vacatures zitten vandaag hier
- Tijdelijk circuit = contract van bepaalde duur  soms op voorhand bekend hoelang je er gaat werken (bv. iemand
vervangen op ziekte verlof) = je weet op voorhand dat je op een bepaald moment de organisatie moet verlaten
o Verschil tussen deze 2 heeft sterke impact op zekerheid & opbouw van loopbaan (pensioen-loon)
- Deeltijdswerk = aantal uren  halftijds, 80%, … vs voltijdswerken
- Ploegen arbeid = vroege, late, nachten, 9-5, …

Psychologen
- Na covid sterke stijging van vacatures + blijft op een hoog niveau overeind
o Verklaring: bewust wording van mentaal welzijn in de maatschappij + inspelen erop vh beleid + veel in de media
Kenmerken van vacatures voor psychologen:
- Meer tijdelijke circuits: vaker contracten van bepaalde duur  tijdelijke contracten
- Vaker deeltijdse contracten
o verklaring: meer vrouwen = veel vervangingscontracten (bv. zwangerschapsverlof)
o verklaring: vaak combinatie van zelfstandige praktijk, andere job

 vacatures voor psychologen zijn zeer flexibel:
- Numerieke flexibiliteit = werkgevers de mogelijkheid geven om arbeidsvolume te wijzigen  verhogen/verlagen
afhankelijk vd nood (bv. door tijdelijke-deeltijdse tewerkstelling)  makkelijk schuiven in aantal personeelsleden
o Externe numeriek flexibel  tijdelijke contracten = (aantrekken-afstoten van mensen van buitenaf)
o Interne numerieke flexibiliteit  deeltijdse tewerkstelling = met de mensen die je hebt uurroosters schuiven
(bv. mensen die deeltijds werken, vragen om eens voltijds te komen)
- Implicaties/gevaren
o Horizontale segregatie = zeer vrouwelijk beroep  jongens-meisjes maken andere keuzes
o Verticale segregatie = hoe snel/vaak/hoog je kan opklimmen in de arbeidsmarkt  hoeveel je gaat verdienen
 Bv. starten in deeltijdscontract heeft implicaties voor hoe snel je kan opklimmen = littekeneffect:
objectief loopbaansucces is lager
o Claudia Goldin heeft hier veel onderzoek naar gedaan!
- Onderzoker HW  snelle/korte piek van vacatures, ander profiel (bv. meer Engels gevraagd), tijdelijke contracten
- Werving & selectie  vooral vaste contracten & voltijdse tewerkstelling doorheen de dag


3. Aanbodzijde (=beroepsbevolking)
Structuur
Aanbodszijde = beroepsbevolking  alle mensen binnen een bepaalde leeftijdscategorie (20-64j) = mensen waarvan men
verwachten die kunnen/moeten werken:
- Actieve bevolking
o Werkende mensen
 Werknemer – ambtenaar – zelfstandige
4
$10.83
Get access to the full document:

100% satisfaction guarantee
Immediately available after payment
Both online and in PDF
No strings attached

Get to know the seller
Seller avatar
laarrr

Get to know the seller

Seller avatar
laarrr Katholieke Universiteit Leuven
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
2
Member since
7 months
Number of followers
0
Documents
2
Last sold
4 months ago

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their exams and reviewed by others who've used these revision notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No problem! You can straightaway pick a different document that better suits what you're after.

Pay as you like, start learning straight away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and smashed it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions