Verpleegkundige ondersteuning bij zelfmanagement en eigen regie
Hoofdstuk 1 Ondersteunen van zelfmanagement; wat houdt dat in?
- Verpleegkundigen zijn professionals die zich richten op het ondersteunen van het
zelfmanagement van mensen, hun naasten en hun sociale netwerk, met als doel het
behouden of verbeteren van het dagelijks functioneren in relatie tot gezondheid en ziekte en
kwaliteit van het leven
- Andere domeinen waarop de hbo-verpleegkundige zelfstandig moet kunnen functioneren,
zijn het stellen van een verpleegkundige diagnose en het indiceren van zorg en preventie, het
verrichten van voorbehouden handelingen en het ontwikkelen van innovaties en
praktijkonderzoek
- Chronische aandoening: worden omschreven als onomkeerbare aandoening zonder uitzicht
op volledig herstel en met een relatief lange ziekteduur; afhankelijk van de aandoening gaat
het om een ziekteduur veel langer dan 6 weken of 6 maanden. Een chronische aandoening
onderscheidt zich verder door een langdurig beroep op zorg
- Afgemeten aan de aard van de ziekte en het ziektebeloop worden 4 typen chronische
aandoeningen onderscheiden:
o Levensbedreigende ziekten als kanker en beroerte
o Aandoeningen die tot periodiek terugkerende klachten leiden, zoals astma, COPD,
diabetes mellitus en epilepsie
o Aandoeningen die een progressief beloop hebben en/of invaliderend van aard zijn,
zoals reumatoïde artritis en chronische hartfalen
o Chronische psychische stoornissen
- Zelfmanagement is het zodanig omgaan met de chronische aandoening dat de aandoening
optimaal wordt ingepast in het leven. Zelfmanagement betekent dat chronisch zieken zelf
kunnen kiezen in hoeverre men de regie over het leven in eigen hand wil houden en mede
richting wil geven aan hoe beschikbare zorg wordt ingezet, om een optimale kwaliteit van het
leven te bereiken of te behouden
- In deze definitie komen de 4 centrale elementen van zelfmanagement naar voren:
o Omgaan met de uitdagingen die de ziekte stelt (de lichamelijke, psychische en sociale
consequenties van de chronische aandoening
o Inpassen in het dagelijks leven
o Voeren van eigen regie over het zorgproces
o Streven naar optimale kwaliteit van het leven
- Het generiek model zelfmanagement is een theoretisch raamwerk, ontwikkeld door het
landelijk actieprogramma zelfmanagement. Dit model heeft als doel in een oogopslag
zichtbaar te maken wat de essenties van zelfmanagement zijn en aan welke onderdelen
aandacht kan worden besteed bij het ondersteunen van zelfmanagement in de praktijk
- Zelfmanagement ondersteuning is de ondersteuning die zorgverleners aan patiënten en hun
familie en sociaal netwerk bieden, zodat patiënten in het dagelijks leven met de gevolgen van
hun ziekte kunnen omgaan. Daarbij ontwikkelen ze het vertrouwen om gezondheid
bevorderend gedrag in stand te houden voor de rest van het leven
- Toegenomen aandacht voor zelfmanagement komt door:
o De toegenomen levensverwachtingen met als direct gevolg door de groei van het
aantal chronische aandoeningen
o De uitdaging om binnen beperkte financiële kaders en bij toenemende zorgvraag
kwalitatief goede zorg te blijven leveren
o Het uitgangspunt dat ook mensen met een beperking of ziekte zo goed mogelijk
kunnen (blijven) participeren in de samenleving
o De sociaal-culturele ontwikkeling waarbij mensen meer toegang hebben tot
informatie en keuzemogelijkheden
Hoofdstuk 1 Ondersteunen van zelfmanagement; wat houdt dat in?
- Verpleegkundigen zijn professionals die zich richten op het ondersteunen van het
zelfmanagement van mensen, hun naasten en hun sociale netwerk, met als doel het
behouden of verbeteren van het dagelijks functioneren in relatie tot gezondheid en ziekte en
kwaliteit van het leven
- Andere domeinen waarop de hbo-verpleegkundige zelfstandig moet kunnen functioneren,
zijn het stellen van een verpleegkundige diagnose en het indiceren van zorg en preventie, het
verrichten van voorbehouden handelingen en het ontwikkelen van innovaties en
praktijkonderzoek
- Chronische aandoening: worden omschreven als onomkeerbare aandoening zonder uitzicht
op volledig herstel en met een relatief lange ziekteduur; afhankelijk van de aandoening gaat
het om een ziekteduur veel langer dan 6 weken of 6 maanden. Een chronische aandoening
onderscheidt zich verder door een langdurig beroep op zorg
- Afgemeten aan de aard van de ziekte en het ziektebeloop worden 4 typen chronische
aandoeningen onderscheiden:
o Levensbedreigende ziekten als kanker en beroerte
o Aandoeningen die tot periodiek terugkerende klachten leiden, zoals astma, COPD,
diabetes mellitus en epilepsie
o Aandoeningen die een progressief beloop hebben en/of invaliderend van aard zijn,
zoals reumatoïde artritis en chronische hartfalen
o Chronische psychische stoornissen
- Zelfmanagement is het zodanig omgaan met de chronische aandoening dat de aandoening
optimaal wordt ingepast in het leven. Zelfmanagement betekent dat chronisch zieken zelf
kunnen kiezen in hoeverre men de regie over het leven in eigen hand wil houden en mede
richting wil geven aan hoe beschikbare zorg wordt ingezet, om een optimale kwaliteit van het
leven te bereiken of te behouden
- In deze definitie komen de 4 centrale elementen van zelfmanagement naar voren:
o Omgaan met de uitdagingen die de ziekte stelt (de lichamelijke, psychische en sociale
consequenties van de chronische aandoening
o Inpassen in het dagelijks leven
o Voeren van eigen regie over het zorgproces
o Streven naar optimale kwaliteit van het leven
- Het generiek model zelfmanagement is een theoretisch raamwerk, ontwikkeld door het
landelijk actieprogramma zelfmanagement. Dit model heeft als doel in een oogopslag
zichtbaar te maken wat de essenties van zelfmanagement zijn en aan welke onderdelen
aandacht kan worden besteed bij het ondersteunen van zelfmanagement in de praktijk
- Zelfmanagement ondersteuning is de ondersteuning die zorgverleners aan patiënten en hun
familie en sociaal netwerk bieden, zodat patiënten in het dagelijks leven met de gevolgen van
hun ziekte kunnen omgaan. Daarbij ontwikkelen ze het vertrouwen om gezondheid
bevorderend gedrag in stand te houden voor de rest van het leven
- Toegenomen aandacht voor zelfmanagement komt door:
o De toegenomen levensverwachtingen met als direct gevolg door de groei van het
aantal chronische aandoeningen
o De uitdaging om binnen beperkte financiële kaders en bij toenemende zorgvraag
kwalitatief goede zorg te blijven leveren
o Het uitgangspunt dat ook mensen met een beperking of ziekte zo goed mogelijk
kunnen (blijven) participeren in de samenleving
o De sociaal-culturele ontwikkeling waarbij mensen meer toegang hebben tot
informatie en keuzemogelijkheden
