Probleem 2 – Depressie
THEORIEËN OVER DEPRESSIE
Artikel: Six Assumptions of Contemporary Integrative Interpersonal Theory of Personality and
Psychopathology – Hopwood
Contemporary integrative interpersonal theory (CIIT) = evidence-based model van persoonlijkheid,
psychopathologie en interventie wat voortbouwt op klassiek werk binnen de interpersoonlijke traditie.
CIIT heeft zes assumpties over de aard van persoonlijkheid en psychopathologie, die het model
onderscheiden van andere theoretische modellen.
ASSUMPTIE 1. De belangrijke aspecten van persoonlijkheid en psychopathologie komen tot uiting in
interpersoonlijke situaties.
Veel traditionele modellen richten zich bij het beschrijven van persoonlijkheid en psychopathologie alleen
op stabiele kenmerken binnenin het individu, zonder rekening te houden met de context van deze persoon.
In tegenstelling tot deze modellen ziet CITT persoonlijkheid en psychopathologie niet als iets wat alleen
binnenin de persoon zit, maar als iets wat zichtbaar wordt door interacties met anderen. Psychologische
functies zijn dynamische interacties tussen zichzelf en anderen en terugkerende interpersoonlijke
patronen zijn volgens CITT de bouwstenen van persoonlijkheid en psychopathologie. Hierbij gaat het om
directe interacties met anderen, maar ook over hoe iemand deze interacties mentaal beleeft.
- Als iemand niet de gewenste promotie krijgt kan een depressieve reactie ontstaan door negatieve
ervaring met zijn baas, maar ook het niet voldoen aan eigen gestelde verwachtingen.
ASSUMPTIE 2. Interpersoonlijk functioneren kan georganiseerd worden door de dimensies agency en
communion.
In de interpersoonlijke cirkel hiernaast is de
horizontale zijn communion en de verticale lijn
agency.
Communion vormt een continuüm van
verbondenheid met anderen rechts tot
afstandelijkheid links.
Agency vormt een continuüm van zelf de
leiding en controle nemen boven tot
passief en volgzaam zijn beneden.
Deze twee assen vormen samen een soort
kompas waarop je het interpersoonlijke gedrag
van individuen kunt plaatsen en organiseren.
Het maakt vergelijking tussen mensen en
tussen interpersoonlijk gedrag wat bij
verschillende stoornissen hoort mogelijk.
De structuur van deze cirkel maakt het mogelijk om te identificeren hoe verschillende patronen van
interpersoonlijk gedrag met elkaar in verbinding staan, waardoor testbare inferenties kunnen worden
gevormd over het ontstaan en de meest effectieve behandeling van specifieke psychopathologie.
- Stoornissen kunnen hierdoor van elkaar worden onderscheiden en de interpersoonlijke cirkel maakt
het mogelijk om individuen met dezelfde stoornis van elkaar te onderscheiden op basis van hun
prominente interpersoonlijke gedragspatronen.
ASSUMPTIE 3. Dezelfde interpersoonlijke cirkel kan gebruikt worden om verschillende lagen van
menselijk functioneren te begrijpen en organiseren.
,Een groot voordeel aan CIIT is dat je hetzelfde model (interpersoonlijke cirkel met de assen agency en
communion) kunt gebruiken om zowel motieven, persoonlijkheidskenmerken als specifiek gedrag te
begrijpen en organiseren. Ditzelfde geldt voor waarden, problemen, gevoeligheden, tactieken om invloed
uit te oefenen en sterke punten. Één model met dezelfde dimensies is voldoende om meerdere lagen van
persoonlijkheid en psychopathologie te begrijpen.
ASSUMPTIE 4. Interpersoonlijk gedrag wordt gestuurd door agentische en communale motieven.
Volgens het CIIT-model wordt interpersoonlijk gedrag gestuurd door twee basisbehoeften: de wens om
invloed te hebben en controle te voelen (agency), en de wens om verbonden te zijn met anderen
(communion). Deze motieven zijn fundamenteel voor hoe mensen functioneren.
Indivduen verschillen van elkaar in hoe sterk hun motieven zijn, wat verklaart waarom er verschillende
interpersoonlijke karaktereigenschappen bestaan. Variatie in deze motieven en de hieruit voortkomende
interpersoonlijke karaktereigenschappen zorgt niet direct voor psychopathologie bij psychopathologie
gaat het erom in hoeverre een individu zijn agentische en communale motieven kan bevredigen en om
de manier waarop dit in specifieke settings wordt gedaan. Als een individu niet in staat is om bepaalde
motieven te bevredigen of dit op verkeerde manieren doet, spreken we van psychopathologie.
- De manier waarop een individu motieven bevredigd varieërt ook per situatie, omdat verschillende
situaties verschillende mogelijkheden bieden om dit te doen.
Ondanks dat agency en communion de belangrijkste dimensies van CIIT zijn, zijn dimensies die gerelateerd
zijn aan affecties, perceptie en zelfregulatie nodig om de dynamiek van interpersoonlijke situaties volledig
te beschrijven. Hierdoor is er een breder interpersoonlijk model ontwikkelt wat onderscheidt maakt
tussen: interpersoonlijk gedrag (dominantie vs affiliatie), motieven (agency vs communion), emoties
(arousal vs valentie) en perceptie van zichzelf en anderen. Dit uitgebreide model maakt
transactiepatronen die in interpersoonlijke interactie optreden inzichtelijk.
- Percepties van zichzelf en anderen (“de ander domineert mij”) leiden tot emoties (boosheid), die
weer leiden tot motieven (behoefte aan autonomie) en gedrag om deze motieven te bevredigen.
Deze transactiepatronen kunnen zich herhaaldelijk blijven voortdoen als de specifieke interpersoonlijke
situatie met regelmaat optreedt: dit vormt een transactiecylcus. Psychopathologie ontstaat en blijft
bestaan doordat een terugkerende interpersoonlijke situatie telkens maladaptief gedrag triggert.
ASSUMPTIE 5. De ‘interpersoonlijk transactiecyclus’ kan helpen om gedragspatronen te voorspellen en
falsifieerbare voorspellingen te maken over gedragssequenties in interpersoonlijke settings.
CIIT-model probeert betrouwbare patronen te formuleren die iemands persoonlijkheid en
psychopathologie beschrijven. Deze patronen bouwen voort op interpersoonlijke gedragsprocessen.
- Één van de veelvuldig bewezen gedragspatronen is complementariteit: dominant gedrag van het
ene individu lokt onderdanig gedrag van de ander uit, terwijl warm gedrag van het ene individu ook
warm gedrag van de ander uitlokt. Dit principe kan verder worden uitgebreidt met andere
onderdelen van psychologische domeinen die binnen interpersoonlijke situaties optreden
(motivatie, perceptie, gedrag, emotie) om kenmerkende interpersoonlijke transactiecycli van
persoonlijkheid, ontwikkeling en psychopathologie te beschrijven.
ASSUMPTIE 6. Aanhoudende afwijkingen van deze patronen kunnen wijzen op psychopathologie.
Gedragspatronen die typisch zijn voor het individu of voor mensen in het algemeen kunnen gebruikt
worden bij het identificeren van maladaptief functioneren.
- Between-person vergelijkingen geven aan of het gedrag van een cliënt veel afwijkt van het meest
voorkomende gedragspatroon. Dit geeft inzicht in de ernst van bepaalde psychopathologie.
- Within-person vergelijken van het gedrag wat een cliënt in verschillende situaties vertoont, helpt bij
identificeren van specifieke context waarin het maladaptieve gedrag optreedt. Welk gedrag van
anderen triggert de niet-helpende emoties en gedrag van de cliënt?
, Uit onderzoek blijkt dat individuen met dezelfde stoornis (bv depressie) van elkaar verschillen in hun
interpersoonlijke stijl. Inzicht krijgen in deze verschillen in interpersoonlijke stijl geeft de therapeut
belangrijke aanwijzingen over de verschillende factoren die psychische symptomen kunnen triggeren en de
therapeutische technieken die het meest helpend zijn voor verschillende cliënten met dezelfde stoornis.
- Cliënt die depressief wordt door zelfperceptie van falen heeft vaak moeite op de agency-as.
Ze reageren passief en trekken zich terug. Therapie gericht op het op gestructureerde wijze
begeleiden naar successen kan dan helpen.
- Cliënt die depressief wordt door afwijzing heeft vaak moeite op de communion-as. Gevoelens van
eenzaamheid en in de steek gelaten worden activeren dan klachten. Therapie gericht op een warme
en steunende omgeving is hier passender.
Inzicht in interpersoonlijke stijl helpt om therapie beter af te stemmen op het individu en CIIT, de
interpersoonlijke cirkel en interpersoonlijke transactiepatronen geven hier inzicht in.
Wrap Up! Belangrijkste conclusie over contemporary integrative interpersonal theory (CIIT);
CIIT gelooft dat de belangrijkste aspecten van persoonlijkheid en psychopathologie tot uiting komen in
dynamische interacties tussen een cliënt en anderen in zijn omgeving. Dit kunnen hechtingsfiguren zijn,
maar ook vrienden, collega’s en mentale gezondheidsprofessionals.
CIIT ziet terugkerende interpersoonlijke patronen als de bouwstenen van persoonlijkheid en
psychopathologie en interpersoonlijke interacties (direct contact met anderen + hoe een individu deze
interacties mentaal beleeft) vormen transactiecycli die uniek zijn per individu en bepalen met welke
emoties, motieven en gedrag een individu op bepaalde percepties van anderen of zichzelf reageert.
CIIT conceptualiseert persoonlijkheid, psychopathologie en interventie door gebruik te maken van één
model (interpersoonlijke cirkel) met dezelfde twee dimensies; agency en communion. Eenzelfde model is
in staat om motieven, persoonlijkheidskenmerken, specifiek gedrag, waarden, problemen, gevoeligheden,
tactieken om invloed uit te oefenen en sterke punten te organiseren en begrijpen.
- Agency en communion sturen ons gedrag en psychopathologie ontstaat wanneer we er niet in
slagen om in deze interpersoonlijke behoeften te voldoen of dit op een verkeerde manier doen.
Percepties van de zelf en anderen kunnen emoties triggeren, die zorgen voor motieven en gedrag
om deze te bevredigen = transactiepatroon. Als de percepties van zichzelf of anderen negatief zijn
en zich herhaaldelijk blijven voortdoen, kan dit een interpersoonlijke transactiecyclus in gang zetten
die zorgt voor ontstaan en behoudt van psychopathologie. Inzicht in interpersoonlijke
transactiecycli van de cliënt is volgens CIIT cruciaal om persoonlijkheid en psychopathologie te
begrijpen en effectieve interventies in te zetten.
Op basis van de interpersoonlijke cirkel en transactiecycli van de cliënt kunnen falsifieerbare inferenties
gevormd worden over de oorzaken en aard van de psychopathologie en kunnen interventies gekozen
worden die het meest waarschijnlijk voor de gewenste verandering zorgen.
Kortom; psychologische problemen moeten bekeken worden vanuit een dynamische interpersoonlijke
context en er moet vermeden worden dat er geïsoleerd naar het individu wordt gekeken.
SUICIDALITEIT (3 ARTIKELEN)
Artikel: Apples to Oranges? A Direct Comparison Between Suicide Attempters and Suicide Completers –
DeJong et al.
Stemmingsstoornissen worden geassocieërd met suïcidepogingen en voltooide suïcide, waarbij het hebben
van een depressie een belangrijke risicofactor vormt voor een suïcidale crisis.
Echter betekent de aanwezigheid van depressie op zichzelf niet automatisch risico op suīcide en spelen
andere factoren hierbij een verklarende rol.
THEORIEËN OVER DEPRESSIE
Artikel: Six Assumptions of Contemporary Integrative Interpersonal Theory of Personality and
Psychopathology – Hopwood
Contemporary integrative interpersonal theory (CIIT) = evidence-based model van persoonlijkheid,
psychopathologie en interventie wat voortbouwt op klassiek werk binnen de interpersoonlijke traditie.
CIIT heeft zes assumpties over de aard van persoonlijkheid en psychopathologie, die het model
onderscheiden van andere theoretische modellen.
ASSUMPTIE 1. De belangrijke aspecten van persoonlijkheid en psychopathologie komen tot uiting in
interpersoonlijke situaties.
Veel traditionele modellen richten zich bij het beschrijven van persoonlijkheid en psychopathologie alleen
op stabiele kenmerken binnenin het individu, zonder rekening te houden met de context van deze persoon.
In tegenstelling tot deze modellen ziet CITT persoonlijkheid en psychopathologie niet als iets wat alleen
binnenin de persoon zit, maar als iets wat zichtbaar wordt door interacties met anderen. Psychologische
functies zijn dynamische interacties tussen zichzelf en anderen en terugkerende interpersoonlijke
patronen zijn volgens CITT de bouwstenen van persoonlijkheid en psychopathologie. Hierbij gaat het om
directe interacties met anderen, maar ook over hoe iemand deze interacties mentaal beleeft.
- Als iemand niet de gewenste promotie krijgt kan een depressieve reactie ontstaan door negatieve
ervaring met zijn baas, maar ook het niet voldoen aan eigen gestelde verwachtingen.
ASSUMPTIE 2. Interpersoonlijk functioneren kan georganiseerd worden door de dimensies agency en
communion.
In de interpersoonlijke cirkel hiernaast is de
horizontale zijn communion en de verticale lijn
agency.
Communion vormt een continuüm van
verbondenheid met anderen rechts tot
afstandelijkheid links.
Agency vormt een continuüm van zelf de
leiding en controle nemen boven tot
passief en volgzaam zijn beneden.
Deze twee assen vormen samen een soort
kompas waarop je het interpersoonlijke gedrag
van individuen kunt plaatsen en organiseren.
Het maakt vergelijking tussen mensen en
tussen interpersoonlijk gedrag wat bij
verschillende stoornissen hoort mogelijk.
De structuur van deze cirkel maakt het mogelijk om te identificeren hoe verschillende patronen van
interpersoonlijk gedrag met elkaar in verbinding staan, waardoor testbare inferenties kunnen worden
gevormd over het ontstaan en de meest effectieve behandeling van specifieke psychopathologie.
- Stoornissen kunnen hierdoor van elkaar worden onderscheiden en de interpersoonlijke cirkel maakt
het mogelijk om individuen met dezelfde stoornis van elkaar te onderscheiden op basis van hun
prominente interpersoonlijke gedragspatronen.
ASSUMPTIE 3. Dezelfde interpersoonlijke cirkel kan gebruikt worden om verschillende lagen van
menselijk functioneren te begrijpen en organiseren.
,Een groot voordeel aan CIIT is dat je hetzelfde model (interpersoonlijke cirkel met de assen agency en
communion) kunt gebruiken om zowel motieven, persoonlijkheidskenmerken als specifiek gedrag te
begrijpen en organiseren. Ditzelfde geldt voor waarden, problemen, gevoeligheden, tactieken om invloed
uit te oefenen en sterke punten. Één model met dezelfde dimensies is voldoende om meerdere lagen van
persoonlijkheid en psychopathologie te begrijpen.
ASSUMPTIE 4. Interpersoonlijk gedrag wordt gestuurd door agentische en communale motieven.
Volgens het CIIT-model wordt interpersoonlijk gedrag gestuurd door twee basisbehoeften: de wens om
invloed te hebben en controle te voelen (agency), en de wens om verbonden te zijn met anderen
(communion). Deze motieven zijn fundamenteel voor hoe mensen functioneren.
Indivduen verschillen van elkaar in hoe sterk hun motieven zijn, wat verklaart waarom er verschillende
interpersoonlijke karaktereigenschappen bestaan. Variatie in deze motieven en de hieruit voortkomende
interpersoonlijke karaktereigenschappen zorgt niet direct voor psychopathologie bij psychopathologie
gaat het erom in hoeverre een individu zijn agentische en communale motieven kan bevredigen en om
de manier waarop dit in specifieke settings wordt gedaan. Als een individu niet in staat is om bepaalde
motieven te bevredigen of dit op verkeerde manieren doet, spreken we van psychopathologie.
- De manier waarop een individu motieven bevredigd varieërt ook per situatie, omdat verschillende
situaties verschillende mogelijkheden bieden om dit te doen.
Ondanks dat agency en communion de belangrijkste dimensies van CIIT zijn, zijn dimensies die gerelateerd
zijn aan affecties, perceptie en zelfregulatie nodig om de dynamiek van interpersoonlijke situaties volledig
te beschrijven. Hierdoor is er een breder interpersoonlijk model ontwikkelt wat onderscheidt maakt
tussen: interpersoonlijk gedrag (dominantie vs affiliatie), motieven (agency vs communion), emoties
(arousal vs valentie) en perceptie van zichzelf en anderen. Dit uitgebreide model maakt
transactiepatronen die in interpersoonlijke interactie optreden inzichtelijk.
- Percepties van zichzelf en anderen (“de ander domineert mij”) leiden tot emoties (boosheid), die
weer leiden tot motieven (behoefte aan autonomie) en gedrag om deze motieven te bevredigen.
Deze transactiepatronen kunnen zich herhaaldelijk blijven voortdoen als de specifieke interpersoonlijke
situatie met regelmaat optreedt: dit vormt een transactiecylcus. Psychopathologie ontstaat en blijft
bestaan doordat een terugkerende interpersoonlijke situatie telkens maladaptief gedrag triggert.
ASSUMPTIE 5. De ‘interpersoonlijk transactiecyclus’ kan helpen om gedragspatronen te voorspellen en
falsifieerbare voorspellingen te maken over gedragssequenties in interpersoonlijke settings.
CIIT-model probeert betrouwbare patronen te formuleren die iemands persoonlijkheid en
psychopathologie beschrijven. Deze patronen bouwen voort op interpersoonlijke gedragsprocessen.
- Één van de veelvuldig bewezen gedragspatronen is complementariteit: dominant gedrag van het
ene individu lokt onderdanig gedrag van de ander uit, terwijl warm gedrag van het ene individu ook
warm gedrag van de ander uitlokt. Dit principe kan verder worden uitgebreidt met andere
onderdelen van psychologische domeinen die binnen interpersoonlijke situaties optreden
(motivatie, perceptie, gedrag, emotie) om kenmerkende interpersoonlijke transactiecycli van
persoonlijkheid, ontwikkeling en psychopathologie te beschrijven.
ASSUMPTIE 6. Aanhoudende afwijkingen van deze patronen kunnen wijzen op psychopathologie.
Gedragspatronen die typisch zijn voor het individu of voor mensen in het algemeen kunnen gebruikt
worden bij het identificeren van maladaptief functioneren.
- Between-person vergelijkingen geven aan of het gedrag van een cliënt veel afwijkt van het meest
voorkomende gedragspatroon. Dit geeft inzicht in de ernst van bepaalde psychopathologie.
- Within-person vergelijken van het gedrag wat een cliënt in verschillende situaties vertoont, helpt bij
identificeren van specifieke context waarin het maladaptieve gedrag optreedt. Welk gedrag van
anderen triggert de niet-helpende emoties en gedrag van de cliënt?
, Uit onderzoek blijkt dat individuen met dezelfde stoornis (bv depressie) van elkaar verschillen in hun
interpersoonlijke stijl. Inzicht krijgen in deze verschillen in interpersoonlijke stijl geeft de therapeut
belangrijke aanwijzingen over de verschillende factoren die psychische symptomen kunnen triggeren en de
therapeutische technieken die het meest helpend zijn voor verschillende cliënten met dezelfde stoornis.
- Cliënt die depressief wordt door zelfperceptie van falen heeft vaak moeite op de agency-as.
Ze reageren passief en trekken zich terug. Therapie gericht op het op gestructureerde wijze
begeleiden naar successen kan dan helpen.
- Cliënt die depressief wordt door afwijzing heeft vaak moeite op de communion-as. Gevoelens van
eenzaamheid en in de steek gelaten worden activeren dan klachten. Therapie gericht op een warme
en steunende omgeving is hier passender.
Inzicht in interpersoonlijke stijl helpt om therapie beter af te stemmen op het individu en CIIT, de
interpersoonlijke cirkel en interpersoonlijke transactiepatronen geven hier inzicht in.
Wrap Up! Belangrijkste conclusie over contemporary integrative interpersonal theory (CIIT);
CIIT gelooft dat de belangrijkste aspecten van persoonlijkheid en psychopathologie tot uiting komen in
dynamische interacties tussen een cliënt en anderen in zijn omgeving. Dit kunnen hechtingsfiguren zijn,
maar ook vrienden, collega’s en mentale gezondheidsprofessionals.
CIIT ziet terugkerende interpersoonlijke patronen als de bouwstenen van persoonlijkheid en
psychopathologie en interpersoonlijke interacties (direct contact met anderen + hoe een individu deze
interacties mentaal beleeft) vormen transactiecycli die uniek zijn per individu en bepalen met welke
emoties, motieven en gedrag een individu op bepaalde percepties van anderen of zichzelf reageert.
CIIT conceptualiseert persoonlijkheid, psychopathologie en interventie door gebruik te maken van één
model (interpersoonlijke cirkel) met dezelfde twee dimensies; agency en communion. Eenzelfde model is
in staat om motieven, persoonlijkheidskenmerken, specifiek gedrag, waarden, problemen, gevoeligheden,
tactieken om invloed uit te oefenen en sterke punten te organiseren en begrijpen.
- Agency en communion sturen ons gedrag en psychopathologie ontstaat wanneer we er niet in
slagen om in deze interpersoonlijke behoeften te voldoen of dit op een verkeerde manier doen.
Percepties van de zelf en anderen kunnen emoties triggeren, die zorgen voor motieven en gedrag
om deze te bevredigen = transactiepatroon. Als de percepties van zichzelf of anderen negatief zijn
en zich herhaaldelijk blijven voortdoen, kan dit een interpersoonlijke transactiecyclus in gang zetten
die zorgt voor ontstaan en behoudt van psychopathologie. Inzicht in interpersoonlijke
transactiecycli van de cliënt is volgens CIIT cruciaal om persoonlijkheid en psychopathologie te
begrijpen en effectieve interventies in te zetten.
Op basis van de interpersoonlijke cirkel en transactiecycli van de cliënt kunnen falsifieerbare inferenties
gevormd worden over de oorzaken en aard van de psychopathologie en kunnen interventies gekozen
worden die het meest waarschijnlijk voor de gewenste verandering zorgen.
Kortom; psychologische problemen moeten bekeken worden vanuit een dynamische interpersoonlijke
context en er moet vermeden worden dat er geïsoleerd naar het individu wordt gekeken.
SUICIDALITEIT (3 ARTIKELEN)
Artikel: Apples to Oranges? A Direct Comparison Between Suicide Attempters and Suicide Completers –
DeJong et al.
Stemmingsstoornissen worden geassocieërd met suïcidepogingen en voltooide suïcide, waarbij het hebben
van een depressie een belangrijke risicofactor vormt voor een suïcidale crisis.
Echter betekent de aanwezigheid van depressie op zichzelf niet automatisch risico op suīcide en spelen
andere factoren hierbij een verklarende rol.
