Taal in de 21ste eeuw
Taal is de hele dag aanwezig in het leven
- Zowel binnen als buiten de school gebruik je voortdurend taal
- Taal is een bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt
- Taal is nodig voor een volwaardige deelname aan onze complexe,
superdiverse en meertalige 21e-eeuwse samenleving
- Succes ervaren op school, in hun persoonlijke leven en later op de
arbeidsmarkt is slechts mogelijk dankzij een goede taalvaardigheid
- Functioneren in de samenleving lukt niet zonder een goede
taalvaardigheid
Taal is een belangrijke sleutelcompetentie
OESE, VN, en EU: lijsten met sleutelcompetenties om volwaardig deel te
nemen aan de 21ste-eeuwse samenleving
De competenties doen beroep op taal:
- Bewust omgaan met verandering
- Complexe informatie verwerken
- Kritisch en probleemoplossend denken
- Zelfstandig beslissingen nemen
- Creatief samenwerken
- Communiceren in diverse (al dan niet digitale) contexten
- Omgaan met nieuwe media en technologie
Taal is de hele dag aanwezig
- Wordt gebruikt binnen & buiten de school
- Het is een bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt
- Het is nodig voor een volwaardige deelnamen aan onze complexe,
superdiverse & meertalige samenleving
- Succes ervaren op school, persoonlijk leven & op de arbeidsmarkt is
mogelijk door goede taalvaardigheid
- Functioneren in de samenleving lukt niet zonder een goede
taalvaardigheid
Taal is in de sleutelcompetenties van de 21ste eeuw alomtegenwoordig
Complexe informatie verwerken door bronnen te raadplegen
1
, ➔ Hiervoor heb je een sterk ontwikkelde lees- en luistervaardigheden
nodig
➔ En sterk ontwikkelde schriftelijke en mondelinge taalvaardigheid
- Taalgebruik aanpassen aan de situatie en het doelpubliek ( = een
passend register)
- Omgaan met nieuwe media en technologieën: tweeten, sms’en,…
vereist deze vaardigheid
Ontwikkeling van talige competenties in de 21ste eeuw
Taalcompetentie is in het geheel van talige kennis, vaardigheden &
attitudes die nodig zijn om geschreven, gesproken & multimediale teksten
te begrijpen, te evalueren & te gebruiken, zodat:
1. Volwaardige deelname aan de samenleving wordt mogelijk
2. De eigen doelen kunnen worden gerealiseerd
3. De eigen kennis en mogelijkheden kunnen levenslang en duurzaam
worden ontwikkeld
Enkele begrippen:
Taalkennis = verwijst naar at iemand bewust & onbewust weet over
allerlei aspecten van taal, taalgebruik & taalsysteem
Taalvaardigheid = betekent in staat zijn om talige handelingen uit te
voeren, bv; een recept lezen, een verhaal vertellen, …
Taalonderwijs in de 21ste eeuw
Leren van, in en over taal
Leren van taal = men leert taal door ermee bezig te zijn & het te
gebruiken
2
, Leren in taal = we gebruiken taal als een middel om andere dingen te
leren
Leren over taal = inzoomen op de specifieke talige doelen & leerinhouden
Krachtig taalonderwijs, de hele dag: 7 principes
Taalkrachtig onderwijs:
1. Stimuleert een positieve talige grondhouding
2. Is functioneel
3. Is contextrijk
4. Is (inter)actief
5. Geeft ondersteuning
6. Heeft aandacht voor impliciet en expliciet leren
7. Biedt kansen tot reflectie
Principe 1: taalkrachtig onderwijs stimuleert een positieve talige
grondhouding
= vormt een belangrijk fundament voor alle principes
= belangrijk dat je ene ruimte creëert waarin de lln.. een positieve talige
grondhouding kunnen aankweken
Drie voorwaarden om tot een positieve talige grondhouding bij lln.. te
komen:
- Veilige oefencontext aanbieden
= ze moeten de ruimte krijgen om te kunnen experimenteren met
taal
- Talige repertoire van lln.. omarmen
= het is belangrijk om te aanvaarden dat niet elke leerling in
hetzelfde tempo de taal oppikt
= je aanvaard de lln.. zoals ze zijn: je toont interesse in de talen die
ze thuis spreken
- Hoge verwachtingen koesteren
= door hoge verwachtingen te koesteren geef je lln.. de boodschap
mee dat
iedereen kan leren, wat zorgt voor het nodige zelfvertrouwen
Definitie: een talige grondhouding stimuleren bij lln.. vormt de basis van
taalkrachtig onderwijs. het is een samenspel van veilige taaloefenkansen
creëren, het talige repertoire van de lln.. omarmen en hoge verwachtingen
koesteren ten opzichte van hun taalleerpotentieel.
Voorbeeld: juf Isha daagt de lln.. uit door hen zelfstandig een moeilijke
tekst te laten verwerken. ze zorgt echter ook voor veiligheid, door de lln..
in groepjes te laten samenwerken en ondersteuning te bieden als ze daar
nood aan hebben. de lln.. mogen het brugje maken naar hun thuistaal als
dat kan helpen om de tekst beter te begrijpen.
Principe 2: taalkrachtig onderwijs is contextrijk
= lln.. moeten schooltaal leren
3
Taal is de hele dag aanwezig in het leven
- Zowel binnen als buiten de school gebruik je voortdurend taal
- Taal is een bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt
- Taal is nodig voor een volwaardige deelname aan onze complexe,
superdiverse en meertalige 21e-eeuwse samenleving
- Succes ervaren op school, in hun persoonlijke leven en later op de
arbeidsmarkt is slechts mogelijk dankzij een goede taalvaardigheid
- Functioneren in de samenleving lukt niet zonder een goede
taalvaardigheid
Taal is een belangrijke sleutelcompetentie
OESE, VN, en EU: lijsten met sleutelcompetenties om volwaardig deel te
nemen aan de 21ste-eeuwse samenleving
De competenties doen beroep op taal:
- Bewust omgaan met verandering
- Complexe informatie verwerken
- Kritisch en probleemoplossend denken
- Zelfstandig beslissingen nemen
- Creatief samenwerken
- Communiceren in diverse (al dan niet digitale) contexten
- Omgaan met nieuwe media en technologie
Taal is de hele dag aanwezig
- Wordt gebruikt binnen & buiten de school
- Het is een bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt
- Het is nodig voor een volwaardige deelnamen aan onze complexe,
superdiverse & meertalige samenleving
- Succes ervaren op school, persoonlijk leven & op de arbeidsmarkt is
mogelijk door goede taalvaardigheid
- Functioneren in de samenleving lukt niet zonder een goede
taalvaardigheid
Taal is in de sleutelcompetenties van de 21ste eeuw alomtegenwoordig
Complexe informatie verwerken door bronnen te raadplegen
1
, ➔ Hiervoor heb je een sterk ontwikkelde lees- en luistervaardigheden
nodig
➔ En sterk ontwikkelde schriftelijke en mondelinge taalvaardigheid
- Taalgebruik aanpassen aan de situatie en het doelpubliek ( = een
passend register)
- Omgaan met nieuwe media en technologieën: tweeten, sms’en,…
vereist deze vaardigheid
Ontwikkeling van talige competenties in de 21ste eeuw
Taalcompetentie is in het geheel van talige kennis, vaardigheden &
attitudes die nodig zijn om geschreven, gesproken & multimediale teksten
te begrijpen, te evalueren & te gebruiken, zodat:
1. Volwaardige deelname aan de samenleving wordt mogelijk
2. De eigen doelen kunnen worden gerealiseerd
3. De eigen kennis en mogelijkheden kunnen levenslang en duurzaam
worden ontwikkeld
Enkele begrippen:
Taalkennis = verwijst naar at iemand bewust & onbewust weet over
allerlei aspecten van taal, taalgebruik & taalsysteem
Taalvaardigheid = betekent in staat zijn om talige handelingen uit te
voeren, bv; een recept lezen, een verhaal vertellen, …
Taalonderwijs in de 21ste eeuw
Leren van, in en over taal
Leren van taal = men leert taal door ermee bezig te zijn & het te
gebruiken
2
, Leren in taal = we gebruiken taal als een middel om andere dingen te
leren
Leren over taal = inzoomen op de specifieke talige doelen & leerinhouden
Krachtig taalonderwijs, de hele dag: 7 principes
Taalkrachtig onderwijs:
1. Stimuleert een positieve talige grondhouding
2. Is functioneel
3. Is contextrijk
4. Is (inter)actief
5. Geeft ondersteuning
6. Heeft aandacht voor impliciet en expliciet leren
7. Biedt kansen tot reflectie
Principe 1: taalkrachtig onderwijs stimuleert een positieve talige
grondhouding
= vormt een belangrijk fundament voor alle principes
= belangrijk dat je ene ruimte creëert waarin de lln.. een positieve talige
grondhouding kunnen aankweken
Drie voorwaarden om tot een positieve talige grondhouding bij lln.. te
komen:
- Veilige oefencontext aanbieden
= ze moeten de ruimte krijgen om te kunnen experimenteren met
taal
- Talige repertoire van lln.. omarmen
= het is belangrijk om te aanvaarden dat niet elke leerling in
hetzelfde tempo de taal oppikt
= je aanvaard de lln.. zoals ze zijn: je toont interesse in de talen die
ze thuis spreken
- Hoge verwachtingen koesteren
= door hoge verwachtingen te koesteren geef je lln.. de boodschap
mee dat
iedereen kan leren, wat zorgt voor het nodige zelfvertrouwen
Definitie: een talige grondhouding stimuleren bij lln.. vormt de basis van
taalkrachtig onderwijs. het is een samenspel van veilige taaloefenkansen
creëren, het talige repertoire van de lln.. omarmen en hoge verwachtingen
koesteren ten opzichte van hun taalleerpotentieel.
Voorbeeld: juf Isha daagt de lln.. uit door hen zelfstandig een moeilijke
tekst te laten verwerken. ze zorgt echter ook voor veiligheid, door de lln..
in groepjes te laten samenwerken en ondersteuning te bieden als ze daar
nood aan hebben. de lln.. mogen het brugje maken naar hun thuistaal als
dat kan helpen om de tekst beter te begrijpen.
Principe 2: taalkrachtig onderwijs is contextrijk
= lln.. moeten schooltaal leren
3
