Psychologie van de veiligheid
Les 1
Relevantie van psychologie in onveiligheid
Psychologie → is de wetenschappelijke studie van gedrag en mentale
processen
Kloof tussen kennis, attitudes en gedrag
Dit bestaat uit denkfouten, aandacht , executieve functies en leren
Denkfouten:
- Bevestigingsbias: De neiging om informatie te zoeken die je
bestaande overtuigingen ondersteunt. Bijvoorbeeld, iemand die
gelooft dat roken niet schadelijk is, zal voornamelijk
onderzoeken waarom roken geen kwaad kan, ondanks het
weten van de gezondheidsrisico's.
Aandacht:
- Verminderde focus: Zelfs als iemand weet dat ze gezonder
moeten eten, kan het zijn dat ze geen aandacht besteden aan
de voedingswaarde van hun maaltijden als ze afgeleid zijn of
zich niet bewust zijn van hun keuzes.
Executieve functies:
- Impulsbeheersing: Iemand weet dat ze minder suiker zouden
moeten eten, maar kan impulsief snoepen vanwege een gebrek
aan zelfcontrole. Executieve functies zoals zelfregulatie en
planning spelen hierbij een rol.
Leren:
- Gewoonten: Iemand weet misschien dat dagelijks bewegen
gezond is, maar door jarenlange gewoonten en gebrek aan
, motivatie, blijft het gedrag hetzelfde. Leren is een proces, en
oude gewoonten kunnen moeilijk te doorbreken zijn.
Wat drijft iemand om zoiets te doen, Sociale media:
Denkfouten: echt of fake, intergroepsprocessen, onrechtvaardigheid in
besluitvoering
Bv. Op een late avond uit met vrienden heeft iemand het impulsieve idee om
via stellingen op een dak te klimmen en daar iets te drinken ‘voor het mooie
uitzicht’. Wat doe jij?
Uitdagingen in de adolescentie: executieve functies, persoonlijkheid,
conformisme en sociale groepen en prosociaal gedrag
Hoe goed is ons geheugen, dat hangt af van de aandacht en ons geheugen
Bio- psycho- sociaal model
,Wat is psychologie (niet)
Psychologie→is de wetenschappelijke studie van gedrag en mentale processen.
wil zo begrijpen, voorspellen en soms ook beïnvloeden hoe mensen denken,
voelen en handelen, alleen en in groep.
Subdiciplines van psychologie
• Ontwikkelingspsychologie: studie van gedrag in verschillende levensfasen
van de mens
• Persoonlijkheidspsychologie: studie van de mens als individu, verschillen
tussen mensen
• Psychopathologie: studie van psychische ziekten
• Cognitieve psychologie: studie van afzonderlijke psychische functies en
processen
• Neuropsychologie: studie van hersenfuncties en hun relatie met gedrag
• Sociale psychologie: studie van gedrag van mensen in relatie tot anderen
en hun omgeving
Wat is psychologie niet
Intuïtieve mensenkennis, buikgevoel, ‘gezond verstand’
Inzichten uit beperkt aantal ervaringen in beperkte kringen en situaties
→Gekleurde veralgemeningen
De ‘psycholoog’ in elk van ons
Empathisch gesprek met vriend in nood
Dagelijks taalgebruik
‘ik ben depressief’ ‘dat was traumatisch’
, ‘wat een psychopaat’
Ongefundeerde pseudowetenschap
erklaringen van menselijk gedrag die niet gebaseerd zijn op wetenschappelijk
onderzoek
bv. Horoscopen, grafologie
Kortom: de term psychologie wordt veel gebruikt, maar gaat niet altijd om de
wetenschappelijke discipline psychologie
Wetenschappelijke methoden
De empirische cyclus
Les 1
Relevantie van psychologie in onveiligheid
Psychologie → is de wetenschappelijke studie van gedrag en mentale
processen
Kloof tussen kennis, attitudes en gedrag
Dit bestaat uit denkfouten, aandacht , executieve functies en leren
Denkfouten:
- Bevestigingsbias: De neiging om informatie te zoeken die je
bestaande overtuigingen ondersteunt. Bijvoorbeeld, iemand die
gelooft dat roken niet schadelijk is, zal voornamelijk
onderzoeken waarom roken geen kwaad kan, ondanks het
weten van de gezondheidsrisico's.
Aandacht:
- Verminderde focus: Zelfs als iemand weet dat ze gezonder
moeten eten, kan het zijn dat ze geen aandacht besteden aan
de voedingswaarde van hun maaltijden als ze afgeleid zijn of
zich niet bewust zijn van hun keuzes.
Executieve functies:
- Impulsbeheersing: Iemand weet dat ze minder suiker zouden
moeten eten, maar kan impulsief snoepen vanwege een gebrek
aan zelfcontrole. Executieve functies zoals zelfregulatie en
planning spelen hierbij een rol.
Leren:
- Gewoonten: Iemand weet misschien dat dagelijks bewegen
gezond is, maar door jarenlange gewoonten en gebrek aan
, motivatie, blijft het gedrag hetzelfde. Leren is een proces, en
oude gewoonten kunnen moeilijk te doorbreken zijn.
Wat drijft iemand om zoiets te doen, Sociale media:
Denkfouten: echt of fake, intergroepsprocessen, onrechtvaardigheid in
besluitvoering
Bv. Op een late avond uit met vrienden heeft iemand het impulsieve idee om
via stellingen op een dak te klimmen en daar iets te drinken ‘voor het mooie
uitzicht’. Wat doe jij?
Uitdagingen in de adolescentie: executieve functies, persoonlijkheid,
conformisme en sociale groepen en prosociaal gedrag
Hoe goed is ons geheugen, dat hangt af van de aandacht en ons geheugen
Bio- psycho- sociaal model
,Wat is psychologie (niet)
Psychologie→is de wetenschappelijke studie van gedrag en mentale processen.
wil zo begrijpen, voorspellen en soms ook beïnvloeden hoe mensen denken,
voelen en handelen, alleen en in groep.
Subdiciplines van psychologie
• Ontwikkelingspsychologie: studie van gedrag in verschillende levensfasen
van de mens
• Persoonlijkheidspsychologie: studie van de mens als individu, verschillen
tussen mensen
• Psychopathologie: studie van psychische ziekten
• Cognitieve psychologie: studie van afzonderlijke psychische functies en
processen
• Neuropsychologie: studie van hersenfuncties en hun relatie met gedrag
• Sociale psychologie: studie van gedrag van mensen in relatie tot anderen
en hun omgeving
Wat is psychologie niet
Intuïtieve mensenkennis, buikgevoel, ‘gezond verstand’
Inzichten uit beperkt aantal ervaringen in beperkte kringen en situaties
→Gekleurde veralgemeningen
De ‘psycholoog’ in elk van ons
Empathisch gesprek met vriend in nood
Dagelijks taalgebruik
‘ik ben depressief’ ‘dat was traumatisch’
, ‘wat een psychopaat’
Ongefundeerde pseudowetenschap
erklaringen van menselijk gedrag die niet gebaseerd zijn op wetenschappelijk
onderzoek
bv. Horoscopen, grafologie
Kortom: de term psychologie wordt veel gebruikt, maar gaat niet altijd om de
wetenschappelijke discipline psychologie
Wetenschappelijke methoden
De empirische cyclus
