WETENSCHAPPELIJKE VORMING
KWALITATIEF ONDERZOEK:
1. Basiskenmerken:
1.1. Wat is kwalitatief onderzoek?
wortels: in geschiedenis en antropologie
→ wordt nog niet super lang in gezondheidszorg gebruikt (mid-20e eeuw)
‘Een kwalitatief onderzoek onthult of ontdekt aspecten die voor kwantitatieve onderzoekers
zouden verborgen gebleven zijn.’
= a research method that ‘studies things in their natural setting, attempting to make sense of
interpret phenomena in terms of the meaning people bring them’ (Lincoln 1994)
- maakt gebruik van gegevens van kwalitatieve aard (bv. gesprekken, observaties, …)
- focust op: perspectieven, gedrag en ervaringen van participanten
→ en de betekenis die ze eraan geven
Waarom nemen sommige mensen medicatie wel of niet?
1.2. Welke soorten onderzoeksvragen?
- kwalitatief onderzoek:
❖ beschrijven van een fenomeen, situatie
❖ exploreren, begrijpen, verklaren van ervaringen en fenomenen
→ vanuit het perspectief van de personen die ervaring hebben
→ in een specifieke context
- vragen die beginnen met: waarom, hoe, wat
bv. Wat vinden patiënten die chemotherapie krijgen in een dag-hospitaal belangrijk in de
inrichting van de dienst?
Waarom engageren jongeren zich in een jeugdbeweging?
→ zijn complementair
→ vaak samen in één onderzoek:
- parallel en resultaten vergelijken en samen interpreteren
- explorerend voor je start met kwantitatief luik
- verklarend bij RCT ???: dus waarom-vragen beantwoorden
⇒ mixed-methods research
, kwantitatief onderzoek: een onderzoeker zou dezelfde resultaten moeten bekomen
kwalitatief: altijd anders
❖ ‘Is about meaning, not numbers’
➢ maakt gebruik van gegevens van kwalitatieve aard (gesprekken, observaties)
➢ focust op: perspectieven, gedrag en ervaringen van participanten
➢ Hoe? Waarom? Wat?
❖ ‘Doesn’t provide a single answer’
➢ analyse van kwalitatieve data geeft je 1 mogelijk verhaal op basis van de data
➢ hoe was de vakantie vragen aan een familie: wss allemaal ander antwoord
❖ ‘Treats context as important’
➢ kwalitatieve data worden ‘gegenereerd’ in een specifieke context
❖ ‘Qualitative research values subjectivity and reflexivity’
➢ subjectivity:
research is understood as a subjective process
wat we zien en begrijpen is gekleurd door onze identiteit en achtergrond
kennis die we opbouwen zal daardoor dus ook ‘gekleurd’ zijn
➢ reflexivity: !!!
kritisch reflecteren over de kennis die we opbouwen en over onze rol als
onderzoeker in dat proces
- functionele: influence of research tools & process
- persoonlijke: making us visible as part of the research process
essentiële voorwaarde voor kwaliteitsvol kwalitatief onderzoek: quality control
gebruik van een ‘reflexive research journal’
2. Onderzoeksparadigma’s
Wat is kennis? Hoe kunnen we kennis opbouwen?
Hangt af van met welke ‘bril’ je kijkt naar de realiteit
‘Worldview’ of hoe kijk ik naar de ‘wereld’ is een andere term voor paradigma.
Bestaat uit overtuigingen en veronderstellingen van onderzoekers over de realiteit en over
opbouwen van kennis (niet van buiten kennen)
hoe kijk je naar:
- realitieit: wat is de aard van realiteit - ontologie
- kennis: wat is kennis? Hoe is kennis over de realiteit mogelijk? hoe is de relatie
tussen onderzoeken en de ‘realiteit’; datgene of diegene die we geen onderzoeken
- epistemologie
- onderzoeken/kennis opbouwen? - methodologie
4 grote onderzoeksparadigma’s: !!!
- postpositivisme
- transformatief paradigma
- constructivisme
- pragmatisme
realism: postpositivisme
geloven in 1 waarheid
KWALITATIEF ONDERZOEK:
1. Basiskenmerken:
1.1. Wat is kwalitatief onderzoek?
wortels: in geschiedenis en antropologie
→ wordt nog niet super lang in gezondheidszorg gebruikt (mid-20e eeuw)
‘Een kwalitatief onderzoek onthult of ontdekt aspecten die voor kwantitatieve onderzoekers
zouden verborgen gebleven zijn.’
= a research method that ‘studies things in their natural setting, attempting to make sense of
interpret phenomena in terms of the meaning people bring them’ (Lincoln 1994)
- maakt gebruik van gegevens van kwalitatieve aard (bv. gesprekken, observaties, …)
- focust op: perspectieven, gedrag en ervaringen van participanten
→ en de betekenis die ze eraan geven
Waarom nemen sommige mensen medicatie wel of niet?
1.2. Welke soorten onderzoeksvragen?
- kwalitatief onderzoek:
❖ beschrijven van een fenomeen, situatie
❖ exploreren, begrijpen, verklaren van ervaringen en fenomenen
→ vanuit het perspectief van de personen die ervaring hebben
→ in een specifieke context
- vragen die beginnen met: waarom, hoe, wat
bv. Wat vinden patiënten die chemotherapie krijgen in een dag-hospitaal belangrijk in de
inrichting van de dienst?
Waarom engageren jongeren zich in een jeugdbeweging?
→ zijn complementair
→ vaak samen in één onderzoek:
- parallel en resultaten vergelijken en samen interpreteren
- explorerend voor je start met kwantitatief luik
- verklarend bij RCT ???: dus waarom-vragen beantwoorden
⇒ mixed-methods research
, kwantitatief onderzoek: een onderzoeker zou dezelfde resultaten moeten bekomen
kwalitatief: altijd anders
❖ ‘Is about meaning, not numbers’
➢ maakt gebruik van gegevens van kwalitatieve aard (gesprekken, observaties)
➢ focust op: perspectieven, gedrag en ervaringen van participanten
➢ Hoe? Waarom? Wat?
❖ ‘Doesn’t provide a single answer’
➢ analyse van kwalitatieve data geeft je 1 mogelijk verhaal op basis van de data
➢ hoe was de vakantie vragen aan een familie: wss allemaal ander antwoord
❖ ‘Treats context as important’
➢ kwalitatieve data worden ‘gegenereerd’ in een specifieke context
❖ ‘Qualitative research values subjectivity and reflexivity’
➢ subjectivity:
research is understood as a subjective process
wat we zien en begrijpen is gekleurd door onze identiteit en achtergrond
kennis die we opbouwen zal daardoor dus ook ‘gekleurd’ zijn
➢ reflexivity: !!!
kritisch reflecteren over de kennis die we opbouwen en over onze rol als
onderzoeker in dat proces
- functionele: influence of research tools & process
- persoonlijke: making us visible as part of the research process
essentiële voorwaarde voor kwaliteitsvol kwalitatief onderzoek: quality control
gebruik van een ‘reflexive research journal’
2. Onderzoeksparadigma’s
Wat is kennis? Hoe kunnen we kennis opbouwen?
Hangt af van met welke ‘bril’ je kijkt naar de realiteit
‘Worldview’ of hoe kijk ik naar de ‘wereld’ is een andere term voor paradigma.
Bestaat uit overtuigingen en veronderstellingen van onderzoekers over de realiteit en over
opbouwen van kennis (niet van buiten kennen)
hoe kijk je naar:
- realitieit: wat is de aard van realiteit - ontologie
- kennis: wat is kennis? Hoe is kennis over de realiteit mogelijk? hoe is de relatie
tussen onderzoeken en de ‘realiteit’; datgene of diegene die we geen onderzoeken
- epistemologie
- onderzoeken/kennis opbouwen? - methodologie
4 grote onderzoeksparadigma’s: !!!
- postpositivisme
- transformatief paradigma
- constructivisme
- pragmatisme
realism: postpositivisme
geloven in 1 waarheid
