Heelkundige Basisbegrippen voor de
Tandarts – Deel I & II
Opleiding Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie
Docenten: Dr. Ilya Tsiklin
1. ALGEMENE PRINCIPES VAN MOND-, KAAK- EN
AANGEZICHTSCHIRURGIE (MKA)
1.1 Indicatiestelling
• Voor elke chirurgische ingreep moet worden geëvalueerd:
o Is de ingreep medisch noodzakelijk?
o Bestaan er minder invasieve alternatieven (bv. medicamenteuze therapie,
orthodontie)?
o Wat zijn de te verwachten resultaten, esthetisch en functioneel?
o Wat zijn de mogelijke complicaties en hoe waarschijnlijk zijn deze?
• Patiëntvoorlichting is essentieel. De patiënt moet volledig geïnformeerd zijn en
geïnformeerde toestemming geven (informeel consent). hij moet de risico's weten
1.2 Veiligheid en Risicobeheersing
Start altijd met anamnese!
• Evaluatie van algemene gezondheidstoestand:
o Comorbiditeit: diabetes, stollingsstoornissen, hypertensie,
cardiopulmonaire aandoeningen
o Allergieën, medicatiegebruik (bv. bloedverdunners)
• Lokale evaluatie:
o Mondhygiëne, botkwaliteit, doorbloeding
o Infecties of inflammatoire processen
• Gebruik van moderne technologie:
o Navigatiesystemen
o Endoscopie
o Neuromonitoring (voorkomen van zenuwschade): tijdens operatie de werking
van hersenen, RM, zenuwen in de gaten houden
, => hierdoor weet je waar je bent in echte tijd tijdens operatie
• Maak een goede planning: ken al de fases v de operatie (wat daar moet gebeuren)
• Complicaties preventie: weet wat er kan gebeuren hou bepaalde dingen dicht bij u,
probeer te voorkomen
• Informeer patiënt: zeg wat je dot voor veiliger te maken = vertrouwt patiënt u meer
1.3 Esthetiek en Patiënttevredenheid
• Incisies worden geplaatst langs de Langer lijnen (huidspanningslijnen) om littekens
te minimaliseren (vaak littekens een tijdje of voor altijd aanwezig)
• Gebruik van fijne hechtingen (5/0 of 6/0) en atraumatische technieken->Gepaste
wondsluiting (heel bel. Bij nek en gezicht!)
• Zo min mogelijk weefseltrauma; doel is snelle genezing met minimaal litteken
• Redelijke chirurgische benadering
• Informing the patient → De patiënt informeren, wat de gevolgen kunnen zijn
2. SPOEDGEVALLEN IN MKA-CHIRURGIE
Vier hoofdgroepen van levensbedreigende aandoeningen:
1. Bloedingen
2. Asfyxie (verstikking)
3. Bewusteloosheid
4. Infecties
1. Bloedingen
Oorzaken
• Trauma (zoals letsel door een ongeval)
• Intra-operatieve en postoperatieve bloedingen (risico eerder na operatie)
• Stollingsstoornissen of gebruik van bloedverdunners
• Spontane bloedingen (zoals door arterioveneuze misvorming of kanker)
Behandelingen
, • Ligatie van bloedvaten (= afbinden BV)
• Electrocoagulatie: elektrische stroom wordt gebruikt om weefsel te verhitten enzo
zo BV dichtschroeien
• Revisiechirurgie: nog een keer een chirurgie: onderliggende oorzaak van het
bloeden aan te pakken.
• Lokale hemostatische middelen: worden direct op plaats bloeding aangebracht:
gaas, fibrine lijm,...=> versnellen plaatselijke stolling, sluiten kleien BV af
• Systemische hemostatische therapie: medicijnen of middelen die via het hele
lichaam werken om bloedingen te stoppen of bloedstolling te verbeteren:
stollingsfactoren, vitamine K....
2. Asfyxie (verstikking)
Oorzaken
• Dislocatie (bijvoorbeeld door een hematoom): verplaatsing of ontwrichting van een
lichaamsdeel, meestal een bot uit zijn normale positie in een gewricht.
Bv. Dislocatie van de kaak of nekwervels kan de luchtweg blokkeren, waardoor
iemand niet goed kan ademen
• Obstructie (vreemd voorwerp blokkeert de luchtweg) ->blokkeert nek, larynx, ...
• Stenose (vernauwing door zwelling)
• Aspiratie (bloed, braaksel dat in de luchtweg terechtkomt)
Behandelingen
• Controle van de luchtweg
• Verwijderen van vreemde voorwerpen
• Tracheotomie:
Chirurgische ingreep waarbij een opening wordt gemaakt in de voorkant van de hals,
direct in de luchtpijp (trachea). Via deze opening wordt een buis ingebracht zodat
iemand kan ademhalen.
• Toediening van corticosteroïden om zwelling te verminderen
3. Bewusteloosheid
Oorzaken
• Shock
Tandarts – Deel I & II
Opleiding Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie
Docenten: Dr. Ilya Tsiklin
1. ALGEMENE PRINCIPES VAN MOND-, KAAK- EN
AANGEZICHTSCHIRURGIE (MKA)
1.1 Indicatiestelling
• Voor elke chirurgische ingreep moet worden geëvalueerd:
o Is de ingreep medisch noodzakelijk?
o Bestaan er minder invasieve alternatieven (bv. medicamenteuze therapie,
orthodontie)?
o Wat zijn de te verwachten resultaten, esthetisch en functioneel?
o Wat zijn de mogelijke complicaties en hoe waarschijnlijk zijn deze?
• Patiëntvoorlichting is essentieel. De patiënt moet volledig geïnformeerd zijn en
geïnformeerde toestemming geven (informeel consent). hij moet de risico's weten
1.2 Veiligheid en Risicobeheersing
Start altijd met anamnese!
• Evaluatie van algemene gezondheidstoestand:
o Comorbiditeit: diabetes, stollingsstoornissen, hypertensie,
cardiopulmonaire aandoeningen
o Allergieën, medicatiegebruik (bv. bloedverdunners)
• Lokale evaluatie:
o Mondhygiëne, botkwaliteit, doorbloeding
o Infecties of inflammatoire processen
• Gebruik van moderne technologie:
o Navigatiesystemen
o Endoscopie
o Neuromonitoring (voorkomen van zenuwschade): tijdens operatie de werking
van hersenen, RM, zenuwen in de gaten houden
, => hierdoor weet je waar je bent in echte tijd tijdens operatie
• Maak een goede planning: ken al de fases v de operatie (wat daar moet gebeuren)
• Complicaties preventie: weet wat er kan gebeuren hou bepaalde dingen dicht bij u,
probeer te voorkomen
• Informeer patiënt: zeg wat je dot voor veiliger te maken = vertrouwt patiënt u meer
1.3 Esthetiek en Patiënttevredenheid
• Incisies worden geplaatst langs de Langer lijnen (huidspanningslijnen) om littekens
te minimaliseren (vaak littekens een tijdje of voor altijd aanwezig)
• Gebruik van fijne hechtingen (5/0 of 6/0) en atraumatische technieken->Gepaste
wondsluiting (heel bel. Bij nek en gezicht!)
• Zo min mogelijk weefseltrauma; doel is snelle genezing met minimaal litteken
• Redelijke chirurgische benadering
• Informing the patient → De patiënt informeren, wat de gevolgen kunnen zijn
2. SPOEDGEVALLEN IN MKA-CHIRURGIE
Vier hoofdgroepen van levensbedreigende aandoeningen:
1. Bloedingen
2. Asfyxie (verstikking)
3. Bewusteloosheid
4. Infecties
1. Bloedingen
Oorzaken
• Trauma (zoals letsel door een ongeval)
• Intra-operatieve en postoperatieve bloedingen (risico eerder na operatie)
• Stollingsstoornissen of gebruik van bloedverdunners
• Spontane bloedingen (zoals door arterioveneuze misvorming of kanker)
Behandelingen
, • Ligatie van bloedvaten (= afbinden BV)
• Electrocoagulatie: elektrische stroom wordt gebruikt om weefsel te verhitten enzo
zo BV dichtschroeien
• Revisiechirurgie: nog een keer een chirurgie: onderliggende oorzaak van het
bloeden aan te pakken.
• Lokale hemostatische middelen: worden direct op plaats bloeding aangebracht:
gaas, fibrine lijm,...=> versnellen plaatselijke stolling, sluiten kleien BV af
• Systemische hemostatische therapie: medicijnen of middelen die via het hele
lichaam werken om bloedingen te stoppen of bloedstolling te verbeteren:
stollingsfactoren, vitamine K....
2. Asfyxie (verstikking)
Oorzaken
• Dislocatie (bijvoorbeeld door een hematoom): verplaatsing of ontwrichting van een
lichaamsdeel, meestal een bot uit zijn normale positie in een gewricht.
Bv. Dislocatie van de kaak of nekwervels kan de luchtweg blokkeren, waardoor
iemand niet goed kan ademen
• Obstructie (vreemd voorwerp blokkeert de luchtweg) ->blokkeert nek, larynx, ...
• Stenose (vernauwing door zwelling)
• Aspiratie (bloed, braaksel dat in de luchtweg terechtkomt)
Behandelingen
• Controle van de luchtweg
• Verwijderen van vreemde voorwerpen
• Tracheotomie:
Chirurgische ingreep waarbij een opening wordt gemaakt in de voorkant van de hals,
direct in de luchtpijp (trachea). Via deze opening wordt een buis ingebracht zodat
iemand kan ademhalen.
• Toediening van corticosteroïden om zwelling te verminderen
3. Bewusteloosheid
Oorzaken
• Shock
