Omgevings- en bouwrecht – Planningssystemen (2e semester) Les 3
Les 3: focus op vergunningen & attesten
3.1 Decretaal kader voor het vergunningenbeleid
Vergunningensystemen bestaat uit 2 categorieën vergunningen:
Categorie 1. Omgevingsvergunning voor Stedenbouwkundige Handelingen
• Doel omgevingsvergunning: de verschillende processen voor aanvragen in één systeem bundelen
• Omgevingsvergunning als een overkoepelende naam die meer dekt dan enkel de bouwvergunning
o plaatsen, bouwen of herbouwen van gebouwen en constructies
o verbouwen, uitbreiden en slopen van gebouwen en constructies
o wijzigen van de hoofdfunctie van een gebouw
o wijzigen van het aantal woongelegenheden in een gebouw
o vellen van grote bomen / ontbossen
o aanzienlijk wijzigen van het reliëf van de bodem
o gebruiken van een grond als opslag of parkeerruimte
o plaatsen van verplaatsbare constructies die voor bewoning kunnen gebruikt worden
o aanleg, herinrichting of wijziging van recreatieve terreinen
Categorie 2. Omgevingsvergunning voor Verkavelen
• Verkavelen = een terrein opdelen in verschillende loten
o daarna kan je omgevingsvergunningen aanvragen voor stedenbouwkundige handelingen
o verkavelen = een stuk grond opdelen in meerdere percelen
+ stedenbouwkundige voorschriften maken die zeggen wat je op elk perceel mag doen
• Terrein moet gelegen zijn aan een voldoende uitgeruste weg
o = een weg met voldoende duurzame verharding + elektriciteit (riolering is niet nodig)
• Stedenbouwkundige voorschriften: (we zien zoals bij voorschriften van een RUP)
o hoe gedetailleerder, hoe gemakkelijker het achteraf is in de vergunningverlening
o hoe minder detail, hoe flexibeler, hoe meer interpretatieruimte en dialoog/discussie
4 soorten lijsten van werken:
1. Lijst van werken waarvoor je omgevingsvergunning moet aanvragen
2. Lijst van werken met meldingsplicht (geen omgevingsvergunning nodig)
3. Lijst van werken vrijgesteld van vergunningen
4. Lijst van werken vrijgesteld van medewerking van een architect
o d.w.z. dat je de werken wel moet aanvragen, maar dat deze aanvraag NIET
door een architect moet gebeuren (architect nodig indien stabiliteitswerken)
Beoordelingsgronden
• Bij het vergunningsdossier hoort ook een verslag
• Dit verslag kadert de aanvraag binnen de regelgeving, de stedenbouwkundige voorschriften,
de verkavelingsvoorschriften en de principes van een goede ruimtelijke ordening
• VCRO: verkavelingsvergunning kan geweigerd worden o.b.v. volgende beoordelingsgronden:
o de verenigbaarheid met de stedenbouwkundige voorschriften
o de verenigbaarheid met de goede RO (maar wat is juist een goede RO … discussie)
1
, 3.1.1 Verkavelen
Een klant komt naar je en wil bouwen. Het eerste dat je doet is aan de gemeente vragen
‘bestaat er voor dit perceel waar ik wil bouwen een goedgekeurde verkavelingsvergunning?’
Wat je ook moet vragen: ‘bestaat er een Stedenbouwkundige Verordening?’
Verkavelingsvergunning als stedenbouwkundige vergunning
• Als er een goedgekeurde verkaveling bestaat, dan zijn het die voorschriften die gelden
• Dan is er geen nood te vragen naar een RUP of oud BPA
• De verkavelingsvoorschriften geven het kader voor de omgevingsvergunning
Zaak van de wegen
• Zaak van de wegen = exclusieve beslissing van de gemeenteraad (hoogste beslissingsniveau)
• College burgemeester geeft vervolgens de vergunning of weigering (uitvoerend niveau)
Voorbeeld college vs. gemeenteraad:
• Een eenvoudige verkavelingsaanvraag: 1 perceel opdelen in 2 bouwgronden
o eenvoudige verkavelingsaanvraag gaat enkel via college
• Een complexere verkavelingsaanvraag: 1 perceel opdelen in meerdere bouwgronden
+ het toevoegen van een nieuwe weg (+ nieuwe nutsvoorzieningen)
o dit is complexer in aanvraag maar ook in goedkeuringsprocedure
o complexe verkavelingsaanvraag gaat eerst via gemeenteraad (hoogste niveau gemeente)
via gemeenteraad komt het project voor meerdere partijen, ook participanten,
en is er dus een grotere bekendheid en inspraak bij het project
na beslissing gemeenteraad zal college vergunning of weigering geven/uitvoeren
3.1.2 Afwijkingsmogelijkheden
De complexiteit van onze regelgeving zit niet alleen in de goedkeuringsprocedures,
maar in het feit dat onze regelgeving zeer veel afwijkings- en uitzonderingregels bevat.
(hoofdstuk ‘afwijkings- en uitzonderingregels’ is grootste van heel het ‘zakboekje ruimtelijke ordening’)
• Indien je van een voorschrift wil afwijken aanvraag gemotiveerde afwijking
o hierop volgt sowieso een openbaar onderzoek: de motivering moet worden
bekendgemaakt (participatie) mensen moeten kans krijgen hier tegen in te kunnen gaan
• Soorten uitzonderingsartikels VCRO:
o Stabiliteit
o Afwerkingsregel
o Sociaal-cultureel of recreatief medegebruik
o Medegebruik inzake natuurschoon
o Beschermde monumenten, stads-en dorpsgezichten en landschappen
o Algemeen belang
o Industriegebied
2
Les 3: focus op vergunningen & attesten
3.1 Decretaal kader voor het vergunningenbeleid
Vergunningensystemen bestaat uit 2 categorieën vergunningen:
Categorie 1. Omgevingsvergunning voor Stedenbouwkundige Handelingen
• Doel omgevingsvergunning: de verschillende processen voor aanvragen in één systeem bundelen
• Omgevingsvergunning als een overkoepelende naam die meer dekt dan enkel de bouwvergunning
o plaatsen, bouwen of herbouwen van gebouwen en constructies
o verbouwen, uitbreiden en slopen van gebouwen en constructies
o wijzigen van de hoofdfunctie van een gebouw
o wijzigen van het aantal woongelegenheden in een gebouw
o vellen van grote bomen / ontbossen
o aanzienlijk wijzigen van het reliëf van de bodem
o gebruiken van een grond als opslag of parkeerruimte
o plaatsen van verplaatsbare constructies die voor bewoning kunnen gebruikt worden
o aanleg, herinrichting of wijziging van recreatieve terreinen
Categorie 2. Omgevingsvergunning voor Verkavelen
• Verkavelen = een terrein opdelen in verschillende loten
o daarna kan je omgevingsvergunningen aanvragen voor stedenbouwkundige handelingen
o verkavelen = een stuk grond opdelen in meerdere percelen
+ stedenbouwkundige voorschriften maken die zeggen wat je op elk perceel mag doen
• Terrein moet gelegen zijn aan een voldoende uitgeruste weg
o = een weg met voldoende duurzame verharding + elektriciteit (riolering is niet nodig)
• Stedenbouwkundige voorschriften: (we zien zoals bij voorschriften van een RUP)
o hoe gedetailleerder, hoe gemakkelijker het achteraf is in de vergunningverlening
o hoe minder detail, hoe flexibeler, hoe meer interpretatieruimte en dialoog/discussie
4 soorten lijsten van werken:
1. Lijst van werken waarvoor je omgevingsvergunning moet aanvragen
2. Lijst van werken met meldingsplicht (geen omgevingsvergunning nodig)
3. Lijst van werken vrijgesteld van vergunningen
4. Lijst van werken vrijgesteld van medewerking van een architect
o d.w.z. dat je de werken wel moet aanvragen, maar dat deze aanvraag NIET
door een architect moet gebeuren (architect nodig indien stabiliteitswerken)
Beoordelingsgronden
• Bij het vergunningsdossier hoort ook een verslag
• Dit verslag kadert de aanvraag binnen de regelgeving, de stedenbouwkundige voorschriften,
de verkavelingsvoorschriften en de principes van een goede ruimtelijke ordening
• VCRO: verkavelingsvergunning kan geweigerd worden o.b.v. volgende beoordelingsgronden:
o de verenigbaarheid met de stedenbouwkundige voorschriften
o de verenigbaarheid met de goede RO (maar wat is juist een goede RO … discussie)
1
, 3.1.1 Verkavelen
Een klant komt naar je en wil bouwen. Het eerste dat je doet is aan de gemeente vragen
‘bestaat er voor dit perceel waar ik wil bouwen een goedgekeurde verkavelingsvergunning?’
Wat je ook moet vragen: ‘bestaat er een Stedenbouwkundige Verordening?’
Verkavelingsvergunning als stedenbouwkundige vergunning
• Als er een goedgekeurde verkaveling bestaat, dan zijn het die voorschriften die gelden
• Dan is er geen nood te vragen naar een RUP of oud BPA
• De verkavelingsvoorschriften geven het kader voor de omgevingsvergunning
Zaak van de wegen
• Zaak van de wegen = exclusieve beslissing van de gemeenteraad (hoogste beslissingsniveau)
• College burgemeester geeft vervolgens de vergunning of weigering (uitvoerend niveau)
Voorbeeld college vs. gemeenteraad:
• Een eenvoudige verkavelingsaanvraag: 1 perceel opdelen in 2 bouwgronden
o eenvoudige verkavelingsaanvraag gaat enkel via college
• Een complexere verkavelingsaanvraag: 1 perceel opdelen in meerdere bouwgronden
+ het toevoegen van een nieuwe weg (+ nieuwe nutsvoorzieningen)
o dit is complexer in aanvraag maar ook in goedkeuringsprocedure
o complexe verkavelingsaanvraag gaat eerst via gemeenteraad (hoogste niveau gemeente)
via gemeenteraad komt het project voor meerdere partijen, ook participanten,
en is er dus een grotere bekendheid en inspraak bij het project
na beslissing gemeenteraad zal college vergunning of weigering geven/uitvoeren
3.1.2 Afwijkingsmogelijkheden
De complexiteit van onze regelgeving zit niet alleen in de goedkeuringsprocedures,
maar in het feit dat onze regelgeving zeer veel afwijkings- en uitzonderingregels bevat.
(hoofdstuk ‘afwijkings- en uitzonderingregels’ is grootste van heel het ‘zakboekje ruimtelijke ordening’)
• Indien je van een voorschrift wil afwijken aanvraag gemotiveerde afwijking
o hierop volgt sowieso een openbaar onderzoek: de motivering moet worden
bekendgemaakt (participatie) mensen moeten kans krijgen hier tegen in te kunnen gaan
• Soorten uitzonderingsartikels VCRO:
o Stabiliteit
o Afwerkingsregel
o Sociaal-cultureel of recreatief medegebruik
o Medegebruik inzake natuurschoon
o Beschermde monumenten, stads-en dorpsgezichten en landschappen
o Algemeen belang
o Industriegebied
2
