Recht
Deel 1: Inleiding tot het recht
Algemene inleiding
1. Verantwoording (artikels op PPT nog bekijken)
1) Recht is zaak van alle burgers. Daarom is het wenselijk dat elkeen
minstens een inzicht heeft in de grote beginselen van het recht. Wordt
veronderstelt dat iedereen de wet kent behoort tot de algemene
ontwikkeling van elk mens.
2) Iedereen wordt met recht geconfronteerd.
Voorbeelden:
- Wie als werknemer gaat werken, moet een geldige
arbeidsovereenkomst hebben om in orde te zijn met de regels van de
sociale wetgeving.
- Als twee echtgenoten willen scheiden, dan moeten hun goederen
verdeeld worden. De verdeling gebeurt volgens de regels van het
relatievermogensrecht, een onderdeel van het burgerlijk recht.
Eventueel hebben zij een huwelijksovereenkomst die bepaalt van wie
de goederen zijn.
Er is maar 1 absoluut recht dat ook in tijden van oorlog geld: je mag burgers niet
folteren, welke reden je ook hebt. Het is een inbreuk op het mensenrecht.
Kennis van het Belgisch recht, of minstens het aanvoelen van mogelijke
juridische problemen, is dus noodzakelijk voor iedereen die in België woont.
3) Normenstelsels zoals godsdienst en moraal behoren niet tot het
rechtssysteem.
Moraal is het geheel van normen die de bedrijvigheid van de individuele mens
beheersen, en hem leiden naar geestelijk welzijn. Het is dus gericht op de
geestelijke vervolmaking van de mens als individu en streeft niet naar ordening
van het maatschappelijke leven. Moraal bestaat uit algemene richtlijnen die bij
niet-naleving gesanctioneerd worden door een slecht geweten.
Voorbeeld:
Als je met een vriend hebt afgesproken hebt om samen naar de film te gaan,
maar je bedenkt je en gaat niet, dan kan dat niet afgedwongen worden. Het is
immers geen rechtsregel, maar een fatsoensregel. De regel werd niet opgelegd
door de overheid en is al evenmin afdwingbaar.
Toch raken moreel en recht elkaar op verschillende punten: niet doden, niet
stelen,…
Conflicten tussen moreel en de wet zijn natuurlijk ook niet uit te sluiten:
abortuswet, euthanasiewet, belastingwet,..
4) Recht ≠ godsdienstige regels
,Duidelijk dat religie het recht beïnvloedt. Niet toevallig dat veel betaalde
feestdagen christelijk-kerkelijke feestdagen zijn.
5) Recht is niet altijd rechtvaardig, en omgekeerd.
Nuremberg principes:
- Artikel I
Iedereen die een handeling verricht die gelijkstaat aan een misdaad
naar internationaal recht is daar aansprakelijk voor en kan daarvoor
gestraft worden.
- Artikel II
Het feit dat het nationaal recht geen straf bepaalt voor een handeling
die gelijkstaat aan een misdaad naar internationaal recht, ontheft de
persoon die de handeling verrichte niet van zijn aansprakelijkheid naar
internationaal recht.
- Artikel III
Het feit dat de persoon die een handeling verrichte die gelijkstaat aan
een misdaad naar internationaal recht, dat gedaan heeft als
staatshoofd of als verantwoordelijk overheidsambtenaar, ontheft deze
niet van zijn aansprakelijkheid naar internationaal recht.
- Artikel IV
Het feit dat een persoon gevolg gaf aan een bevel van zijn overheid of
een hogergeplaatste, ontheft hem niet van zijn aansprakelijkheid naar
internationaal recht, op voorwaarde dat een morele keuze voor hem in
feite mogelijk was.
- Artikel V
Iedere persoon die beschuldigd wordt van een misdaad naar
internationaal recht heeft recht op een eerlijk proces op basis van de
feiten en het recht.
- Artikel VI
De navolgende misdaden zijn strafbaar als misdaden naar
internationaal recht:
o Misdaden tegen de vrede
Het maken van plannen voor, het bereiden van, het nemen van
initiatief tot of het voeren van een aanvalsoorlog of een oorlog in
strijd met internationale verdragen, overeenkomsten of
garanties, of deelname aan een gemeenschappelijk plan
of samenzwering voor het verrichten van eerder genoemde
handelingen.
o Oorlogsmisdaden
Schendingen van wetten of gebruiken van de oorlog. Zodanige
schendingen zullen omvatten, doch niet beperkt zijn
tot moord, mishandeling of deportatie, met het oog op
slavenarbeid of voor enig ander doel, van de burgerbevolking
van/of in bezet grondgebied, moord of mishandeling
van krijgsgevangenen of van personen op zee, het doden
van gijzelaars, plunderen van openbaar of particulier eigendom,
willekeurige vernietiging van steden, plaatsen of dorpen, of
verwoesting, welke niet door militaire noodzaak gerechtvaardigd
was.
- Artikel VII
, Het medeplegen van een misdaad tegen de vrede, een oorlogsmisdaad
of een misdaad tegen de menselijkheid zoals vermeld in Artikel VI, is
een misdaad naar internationaal recht.
Medeplichtigheid maakt je even aansprakelijk.
België is ontstaan in 1831. In 1830 was de Belgische revolutie, protest
uitgebroken in de straten van Brussel ook werd er opera getoond die avond.
België was toen deel van Nederland met staatshoofd koning Willen II. Hij wilde
dat iedereen in de Zuiderse Nederlanden Nederlands praatte. Politieke partijen
hadden zich toen een beetje gekeerd tegen hem.
De machten van de nazi, de nazi is het volk.
België was het 2de land die homohuwelijk toeliet en 1e die euthanasie bij kinderen
toeliet.
2. Wat is recht
Begrip recht moeilijk eenduidig te definiëren en kan in verschillende betekenissen
gebruikt worden.
In subjectieve zin betekent het: “ik heb recht om…”. Het is dus het geheel van
aanspraken die een persoon tegenover een ander laat gelden en waaruit voor die
ander plichten ontstaan.
Voorbeeld:
Subjectieve rechten zijn onder meer het recht om te trouwen, om eigenaar te zijn
van een bromfiets, om een schadevergoeding te vorderen omdat er iemand
tegen je wagen gereden is,…
Aantal gemeenschappelijke kenmerken uit verschillende beschrijvingen van
recht. Het objectieve recht is:
- Een geheel van algemeen geldende normatieve regels,
- Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat,
- Waarvan de naleving afdwingbaar is,
- En die de ordening van het maatschappelijke leven beogen.
1) Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen.
Betekent dat zij betrekking hebben op het gedrag van de rechtssubjecten.
- Verbodsbepalingen, gebodsbepalingen, normen die toelating bevatten,
organieke regels.
Voorbeeld:
De verkoper moet aan de koper een zaak leveren die met de
overeenkomst in overeenstemming is.
Het huwelijk is verboden tussen alle bloedverwanten in de
rechte opgaande en nederdalende lijn en de aanverwante in
dezelfde lijn.
, Andere normen bevatten een toelating. “Je mag”. Geven van zo’n toelating
houdt dan impliciet voor de anderen het verbod in om de uitoefening van deze
bevoegdheid te beperken.
Voorbeeld:
Het eigendomsrecht verleent aan de eigenaar rechtstreeks het recht om het
voorwerp ervan te gebruiken, hiervan het genot te hebben en erover te
beschikken. De eigenaar heeft de volheid van de bevoegdheden, behoudens de
beperkingen die door wetten, verordeningen of door rechten van derden worden
opgelegd.
Andere rechtsregels daarentegen hebben niets te maken met enige gedragingen.
Meestal zijn het regels die iets organiseren, zoals het aantal
volksvertegenwoordigers en senatoren, de soorten rechtbanken die worden
opgericht… We noemen ze daarom organieke regels.
- Dwingend recht (louter en absoluut) , aanvullend recht
Dwingende bepalingen moeten nageleefd worden door elk rechtssubject.
Wetgever laat hun geen keuze bij het niet naleven volgt er een sanctie.
Voorbeeld:
Echtgenoten zijn ten opzichte van elkaar tot samenwoning verplicht; zij zijn
elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd.
Opdeling:
o Regels die openbare orde aanbelangen.
De rechtsregel die de essentiële belangen van de staat of van
de gemeenschap raakt of die in het privaatrecht de juridische
grondslagen bepaalt waarop de maatschappij berust, zoals de
economische orde, morele orde, de sociale orde of de orde van
het leefmilieu.
Voorbeeld:
Je kunt geen arbeidsovereenkomst sluiten waarin je belooft tot
aan je dood bij dezelfde werkgever te blijven omdat dit in strijd is
met een fundamenteel beginsel uit ons recht, namelijk de vrijheid
van de persoon.
o Regels die sommige groepen zwakkere personen beschermen.
De wetgever sommige zwakkere mensen heeft willen
beschermen. De wet zegt dat de rechtsregel van dwingend recht
is vastgesteld ter bescherming van een partij die door de wet als
zwakker wordt beschouwd. Deze rechtsregel moet worden
nageleefd, maar de straf hangt af of de beschermde persoon
nietigheid vraagt. Als deze niet wordt gevraagd is er geen straf =
relatieve nietigheid.
Deel 1: Inleiding tot het recht
Algemene inleiding
1. Verantwoording (artikels op PPT nog bekijken)
1) Recht is zaak van alle burgers. Daarom is het wenselijk dat elkeen
minstens een inzicht heeft in de grote beginselen van het recht. Wordt
veronderstelt dat iedereen de wet kent behoort tot de algemene
ontwikkeling van elk mens.
2) Iedereen wordt met recht geconfronteerd.
Voorbeelden:
- Wie als werknemer gaat werken, moet een geldige
arbeidsovereenkomst hebben om in orde te zijn met de regels van de
sociale wetgeving.
- Als twee echtgenoten willen scheiden, dan moeten hun goederen
verdeeld worden. De verdeling gebeurt volgens de regels van het
relatievermogensrecht, een onderdeel van het burgerlijk recht.
Eventueel hebben zij een huwelijksovereenkomst die bepaalt van wie
de goederen zijn.
Er is maar 1 absoluut recht dat ook in tijden van oorlog geld: je mag burgers niet
folteren, welke reden je ook hebt. Het is een inbreuk op het mensenrecht.
Kennis van het Belgisch recht, of minstens het aanvoelen van mogelijke
juridische problemen, is dus noodzakelijk voor iedereen die in België woont.
3) Normenstelsels zoals godsdienst en moraal behoren niet tot het
rechtssysteem.
Moraal is het geheel van normen die de bedrijvigheid van de individuele mens
beheersen, en hem leiden naar geestelijk welzijn. Het is dus gericht op de
geestelijke vervolmaking van de mens als individu en streeft niet naar ordening
van het maatschappelijke leven. Moraal bestaat uit algemene richtlijnen die bij
niet-naleving gesanctioneerd worden door een slecht geweten.
Voorbeeld:
Als je met een vriend hebt afgesproken hebt om samen naar de film te gaan,
maar je bedenkt je en gaat niet, dan kan dat niet afgedwongen worden. Het is
immers geen rechtsregel, maar een fatsoensregel. De regel werd niet opgelegd
door de overheid en is al evenmin afdwingbaar.
Toch raken moreel en recht elkaar op verschillende punten: niet doden, niet
stelen,…
Conflicten tussen moreel en de wet zijn natuurlijk ook niet uit te sluiten:
abortuswet, euthanasiewet, belastingwet,..
4) Recht ≠ godsdienstige regels
,Duidelijk dat religie het recht beïnvloedt. Niet toevallig dat veel betaalde
feestdagen christelijk-kerkelijke feestdagen zijn.
5) Recht is niet altijd rechtvaardig, en omgekeerd.
Nuremberg principes:
- Artikel I
Iedereen die een handeling verricht die gelijkstaat aan een misdaad
naar internationaal recht is daar aansprakelijk voor en kan daarvoor
gestraft worden.
- Artikel II
Het feit dat het nationaal recht geen straf bepaalt voor een handeling
die gelijkstaat aan een misdaad naar internationaal recht, ontheft de
persoon die de handeling verrichte niet van zijn aansprakelijkheid naar
internationaal recht.
- Artikel III
Het feit dat de persoon die een handeling verrichte die gelijkstaat aan
een misdaad naar internationaal recht, dat gedaan heeft als
staatshoofd of als verantwoordelijk overheidsambtenaar, ontheft deze
niet van zijn aansprakelijkheid naar internationaal recht.
- Artikel IV
Het feit dat een persoon gevolg gaf aan een bevel van zijn overheid of
een hogergeplaatste, ontheft hem niet van zijn aansprakelijkheid naar
internationaal recht, op voorwaarde dat een morele keuze voor hem in
feite mogelijk was.
- Artikel V
Iedere persoon die beschuldigd wordt van een misdaad naar
internationaal recht heeft recht op een eerlijk proces op basis van de
feiten en het recht.
- Artikel VI
De navolgende misdaden zijn strafbaar als misdaden naar
internationaal recht:
o Misdaden tegen de vrede
Het maken van plannen voor, het bereiden van, het nemen van
initiatief tot of het voeren van een aanvalsoorlog of een oorlog in
strijd met internationale verdragen, overeenkomsten of
garanties, of deelname aan een gemeenschappelijk plan
of samenzwering voor het verrichten van eerder genoemde
handelingen.
o Oorlogsmisdaden
Schendingen van wetten of gebruiken van de oorlog. Zodanige
schendingen zullen omvatten, doch niet beperkt zijn
tot moord, mishandeling of deportatie, met het oog op
slavenarbeid of voor enig ander doel, van de burgerbevolking
van/of in bezet grondgebied, moord of mishandeling
van krijgsgevangenen of van personen op zee, het doden
van gijzelaars, plunderen van openbaar of particulier eigendom,
willekeurige vernietiging van steden, plaatsen of dorpen, of
verwoesting, welke niet door militaire noodzaak gerechtvaardigd
was.
- Artikel VII
, Het medeplegen van een misdaad tegen de vrede, een oorlogsmisdaad
of een misdaad tegen de menselijkheid zoals vermeld in Artikel VI, is
een misdaad naar internationaal recht.
Medeplichtigheid maakt je even aansprakelijk.
België is ontstaan in 1831. In 1830 was de Belgische revolutie, protest
uitgebroken in de straten van Brussel ook werd er opera getoond die avond.
België was toen deel van Nederland met staatshoofd koning Willen II. Hij wilde
dat iedereen in de Zuiderse Nederlanden Nederlands praatte. Politieke partijen
hadden zich toen een beetje gekeerd tegen hem.
De machten van de nazi, de nazi is het volk.
België was het 2de land die homohuwelijk toeliet en 1e die euthanasie bij kinderen
toeliet.
2. Wat is recht
Begrip recht moeilijk eenduidig te definiëren en kan in verschillende betekenissen
gebruikt worden.
In subjectieve zin betekent het: “ik heb recht om…”. Het is dus het geheel van
aanspraken die een persoon tegenover een ander laat gelden en waaruit voor die
ander plichten ontstaan.
Voorbeeld:
Subjectieve rechten zijn onder meer het recht om te trouwen, om eigenaar te zijn
van een bromfiets, om een schadevergoeding te vorderen omdat er iemand
tegen je wagen gereden is,…
Aantal gemeenschappelijke kenmerken uit verschillende beschrijvingen van
recht. Het objectieve recht is:
- Een geheel van algemeen geldende normatieve regels,
- Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat,
- Waarvan de naleving afdwingbaar is,
- En die de ordening van het maatschappelijke leven beogen.
1) Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen.
Betekent dat zij betrekking hebben op het gedrag van de rechtssubjecten.
- Verbodsbepalingen, gebodsbepalingen, normen die toelating bevatten,
organieke regels.
Voorbeeld:
De verkoper moet aan de koper een zaak leveren die met de
overeenkomst in overeenstemming is.
Het huwelijk is verboden tussen alle bloedverwanten in de
rechte opgaande en nederdalende lijn en de aanverwante in
dezelfde lijn.
, Andere normen bevatten een toelating. “Je mag”. Geven van zo’n toelating
houdt dan impliciet voor de anderen het verbod in om de uitoefening van deze
bevoegdheid te beperken.
Voorbeeld:
Het eigendomsrecht verleent aan de eigenaar rechtstreeks het recht om het
voorwerp ervan te gebruiken, hiervan het genot te hebben en erover te
beschikken. De eigenaar heeft de volheid van de bevoegdheden, behoudens de
beperkingen die door wetten, verordeningen of door rechten van derden worden
opgelegd.
Andere rechtsregels daarentegen hebben niets te maken met enige gedragingen.
Meestal zijn het regels die iets organiseren, zoals het aantal
volksvertegenwoordigers en senatoren, de soorten rechtbanken die worden
opgericht… We noemen ze daarom organieke regels.
- Dwingend recht (louter en absoluut) , aanvullend recht
Dwingende bepalingen moeten nageleefd worden door elk rechtssubject.
Wetgever laat hun geen keuze bij het niet naleven volgt er een sanctie.
Voorbeeld:
Echtgenoten zijn ten opzichte van elkaar tot samenwoning verplicht; zij zijn
elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd.
Opdeling:
o Regels die openbare orde aanbelangen.
De rechtsregel die de essentiële belangen van de staat of van
de gemeenschap raakt of die in het privaatrecht de juridische
grondslagen bepaalt waarop de maatschappij berust, zoals de
economische orde, morele orde, de sociale orde of de orde van
het leefmilieu.
Voorbeeld:
Je kunt geen arbeidsovereenkomst sluiten waarin je belooft tot
aan je dood bij dezelfde werkgever te blijven omdat dit in strijd is
met een fundamenteel beginsel uit ons recht, namelijk de vrijheid
van de persoon.
o Regels die sommige groepen zwakkere personen beschermen.
De wetgever sommige zwakkere mensen heeft willen
beschermen. De wet zegt dat de rechtsregel van dwingend recht
is vastgesteld ter bescherming van een partij die door de wet als
zwakker wordt beschouwd. Deze rechtsregel moet worden
nageleefd, maar de straf hangt af of de beschermde persoon
nietigheid vraagt. Als deze niet wordt gevraagd is er geen straf =
relatieve nietigheid.
