Hogeschool Arnhem en Nijmegen
2019-2020
GEESTELIJKE STROMINGEN
Uitgebreide samenvatting Verhalen vertellen en vragen stellen: 1.2, 1.3, 2.2, 3.1 t/m 3.3, 4.3 en
4.4
, Verhalen vertellen en vragen stellen, Tamar Kopmels
1.2 Wat is levensbeschouwing?
Levensbeschouwing en levensbeschouwelijk leren zijn kernbegrippen.
1.2.1 Persoonlijke levensbeschouwing als een ‘verhaal’
Bij levensbeschouwelijk leren ontwikkel je je eigen kijk op het leven. Je vormt door je hele
leven heen een referentiekader. Zonder dat je je er bewust van bent, vorm je een visie op wat
je in het leven belangrijk vindt. Deze visie noemen we je eigen persoonlijke
levensbeschouwing (met een kleine letter). Interpreteren en betekenis geven is belangrijk. Als
je een verhaal vertelt, selecteer je zelf wat je wel en niet belangrijk vindt om te vertellen en dit
maakt jouw verhaal uniek. Iedereen kijkt met een andere bril naar het leven.
Levensbeschouwelijke ontwikkeling is het proces van steeds opnieuw betekenis geven aan de
wereld om je heen. Deze ontwikkeling gaat je leven lang door en je levensbeschouwing is dus
nooit af.
Ook over je levensloop kun je een verhaal vertellen. Je zorgt voor samenhang, voor
onderscheid in wat belangrijk is en achteraf zie je verbanden of een ‘zin’ die je eerder niet
zag. Dit verhaal bepaalt jouw kijk op het leven. Ook hierin selecteer je wat je belangrijk vindt
om te vertellen en wat niet.
1.2.2 Persoonlijke levensbeschouwing en levensvragen
Het verhaal dat je vertelt over je eigen leven zou je ook kunnen zien als antwoorden op vragen
waar ieder zo zijn eigen antwoord op moet vormen. Dit soort vragen noemen we
levensvragen: waarom overkomt mij ellende? Wat is echte vriendschap? Etc.
Mensen in alle culturen en alle tijden worstelen met vragen over de ‘zin’ van hun bestaan.
Levensvragen hebben een universeel karakter:
- Mensen hebben zichzelf deze vragen in alle tijden gesteld
- Mensen stellen zich deze vragen overal ter wereld
Levensvragen zijn vragen waarop geen eenduidig antwoord bestaat:
- Iedereen vormt zijn eigen antwoord op deze vragen
- Dat antwoord staat niet vast, maar verandert in de loop van je leven
1.2.3 Levensvragen en verhalen
Bij het zoeken naar antwoorden op levensvragen, vragen veel mensen zich wel eens af of er
meer is tussen hemel en aarde. Op allerlei manieren kun je soms ervaren dat er een kracht of
dimensie in het bestaan is, die we niet met onze zintuigen kunnen waarnemen. Zeker in de tijd
dat er nog veel meer vragen waren over bijvoorbeeld het ontstaan van het leven op aarde,
hadden mensen behoefte aan verklaringen voor het bestaan. Mensen gaan met hun
verbeelding zich proberen voor te stellen hoe iets wat ze niet begrijpen toch aannemelijk kan
worden. Zulke verhalen hebben hun eigen waarheid en wijsheid in zich. Ze verklaren niet
alleen wat we niet begrijpen, maar ze drukken ook een visie uit op wat de moeite waard, goed
om te doen en belangrijk is in het leven.
1.2.4 Levensvragen, verhalen en Levensbeschouwingen
Mensen vertellen elkaar verhalen waarin ze uitdrukken wat ze belangrijk vinden in het leven.
In deze verhalen zoeken en vinden ze mogelijke antwoorden op levensvragen. We gaan er
vanuit dat levensbeschouwingen zijn ontstaan doordat mensen zichzelf levensvragen stellen.
Geïnstitutionaliseerde levensbeschouwingen geven we aan met een hoofdletter, om ze te
2019-2020
GEESTELIJKE STROMINGEN
Uitgebreide samenvatting Verhalen vertellen en vragen stellen: 1.2, 1.3, 2.2, 3.1 t/m 3.3, 4.3 en
4.4
, Verhalen vertellen en vragen stellen, Tamar Kopmels
1.2 Wat is levensbeschouwing?
Levensbeschouwing en levensbeschouwelijk leren zijn kernbegrippen.
1.2.1 Persoonlijke levensbeschouwing als een ‘verhaal’
Bij levensbeschouwelijk leren ontwikkel je je eigen kijk op het leven. Je vormt door je hele
leven heen een referentiekader. Zonder dat je je er bewust van bent, vorm je een visie op wat
je in het leven belangrijk vindt. Deze visie noemen we je eigen persoonlijke
levensbeschouwing (met een kleine letter). Interpreteren en betekenis geven is belangrijk. Als
je een verhaal vertelt, selecteer je zelf wat je wel en niet belangrijk vindt om te vertellen en dit
maakt jouw verhaal uniek. Iedereen kijkt met een andere bril naar het leven.
Levensbeschouwelijke ontwikkeling is het proces van steeds opnieuw betekenis geven aan de
wereld om je heen. Deze ontwikkeling gaat je leven lang door en je levensbeschouwing is dus
nooit af.
Ook over je levensloop kun je een verhaal vertellen. Je zorgt voor samenhang, voor
onderscheid in wat belangrijk is en achteraf zie je verbanden of een ‘zin’ die je eerder niet
zag. Dit verhaal bepaalt jouw kijk op het leven. Ook hierin selecteer je wat je belangrijk vindt
om te vertellen en wat niet.
1.2.2 Persoonlijke levensbeschouwing en levensvragen
Het verhaal dat je vertelt over je eigen leven zou je ook kunnen zien als antwoorden op vragen
waar ieder zo zijn eigen antwoord op moet vormen. Dit soort vragen noemen we
levensvragen: waarom overkomt mij ellende? Wat is echte vriendschap? Etc.
Mensen in alle culturen en alle tijden worstelen met vragen over de ‘zin’ van hun bestaan.
Levensvragen hebben een universeel karakter:
- Mensen hebben zichzelf deze vragen in alle tijden gesteld
- Mensen stellen zich deze vragen overal ter wereld
Levensvragen zijn vragen waarop geen eenduidig antwoord bestaat:
- Iedereen vormt zijn eigen antwoord op deze vragen
- Dat antwoord staat niet vast, maar verandert in de loop van je leven
1.2.3 Levensvragen en verhalen
Bij het zoeken naar antwoorden op levensvragen, vragen veel mensen zich wel eens af of er
meer is tussen hemel en aarde. Op allerlei manieren kun je soms ervaren dat er een kracht of
dimensie in het bestaan is, die we niet met onze zintuigen kunnen waarnemen. Zeker in de tijd
dat er nog veel meer vragen waren over bijvoorbeeld het ontstaan van het leven op aarde,
hadden mensen behoefte aan verklaringen voor het bestaan. Mensen gaan met hun
verbeelding zich proberen voor te stellen hoe iets wat ze niet begrijpen toch aannemelijk kan
worden. Zulke verhalen hebben hun eigen waarheid en wijsheid in zich. Ze verklaren niet
alleen wat we niet begrijpen, maar ze drukken ook een visie uit op wat de moeite waard, goed
om te doen en belangrijk is in het leven.
1.2.4 Levensvragen, verhalen en Levensbeschouwingen
Mensen vertellen elkaar verhalen waarin ze uitdrukken wat ze belangrijk vinden in het leven.
In deze verhalen zoeken en vinden ze mogelijke antwoorden op levensvragen. We gaan er
vanuit dat levensbeschouwingen zijn ontstaan doordat mensen zichzelf levensvragen stellen.
Geïnstitutionaliseerde levensbeschouwingen geven we aan met een hoofdletter, om ze te
