Samenvattingen OP2.2 medische vakken
College 1 Medische vakken
Psychogeriatrie
Een oudere met geheugenproblemen…
DD
Normale veroudering
Dementie
Delier
Depressie
Parkinson / Parkinsonisme
Psychose
Ziekte beeld dat vooral bij ouderen mensen voorkomt.
Gaat vaak om ouderen die geheugen problemen hebben. Zowel het korte als het lange termijn
geheugen. Vooral eerst problemen met het korte termijn geheugen. Korte termijn geheugen: bv.
Dingen die iemand zegt en die je dus snel opschrijft.
Lange termijn geheugen: voor een lange tijd in je hoofd blijft zitten. Herinneringen die je onthoud.
Bij dementie verdwijnen eerst de late herinneringen (het meest recent) en als laatste de vroege
herinneringen (lang geleden).
Diagnostiek; huisarts
Anamnese (hetero-annamnese)
DSM uitvragen
MMSE (mini mental state examinering)
klokkentest
Lichamelijk onderzoek
Aanvullend onderzoek
Laboratoriumonderzoek (bloed/urine)
• Neuro psychologisch onderzoek
Radiodiagnostiek?
DSM: handboek voor de psychiatrie.
MMSE: vragenlijst. Bv wat voor een dag het vandaag is, testje met taal of rekenen, enz.
Radiodiagnostiek indien nodig. Wordt gebruikt om ziektebeelden uit te sluiten.
klinische diagnose
DSM criteria
Klinische verschijnselen worden omschreven.
MMSE
,Klokkentest
Neuropsychologisch onderzoek
In het ziekenhuis waar ik was heb ik eerst maar wat zitten lachen om sommetjes die ik moest maken
en dingen die ik moest aanwijzen. Maar het werd steeds ingewikkelder. Toen was het, zeg maar, toch
slechter dan het zou moeten zijn.
Herman (77)
Dementieel syndroom
Is geen ziektebeeld, maar een verzameling van verschijnselen (syndroom) waarbij je dan spreekt van
een dementie.
Verzameling symptomen (DSM criteria)
Verschillende ziektebeelden
Risicofactoren (predisponerende factoren)
Hoge leeftijd
< 65 = preseniele dementie
Hart en vaatziekten
Ziekte van Parkinson
Genetische factoren
Overgewicht
Diabetes
Na 65 jaar spreek je van seniele dementie. Mensen met syndroom van down ontwikkelen op jongere
leeftijd dementie. Men denkt dat op het chromosoom 21 een dementie gen ligt.
1 op de 5 80-plussers heeft/krijgt dementie.
Vormen van dementia
Ziekte van Alzheimer
Vasculaire dementia
Frontotemporale dementie
Lewy body dementie
Parkinson dementie
Ziekte van Creutzfeldt Jacob
Creutzfeldt Jacob: gekke koeienziekte. Dement met bewegingsklachten. De aandoening wordt
veroorzaakt door speciale eiwitten, zogenaamde 'prionen'. Deze eiwitten komen normaal gesproken
ook voor in ons lichaam. Bij de ziekte van Creutzfeldt-Jakob wijken deze eiwitten af van hun normale
vorm. De abnormale eiwitten veroorzaken een kettingreactie die uiteindelijk in de hersencellen
terechtkomt. Hierdoor ontstaan verschillende ziekteverschijnselen. Bij de meeste mensen met
Creutzfeldt-Jakob is de precieze oorzaak van de ziekte onbekend. Bij 10 tot 15 procent van de
patiënten is er sprake van een erfelijke oorzaak.
, Ziekte van pick: zeldzaam en wordt ook wel frontotemporale dementie genoemd of
frontaalkwabdementie. Vooral de hersengebieden zijn beschadigd die verantwoordelijk zijn voor
besluitvorming en gedrag, emotionele reacties en taalvaardigheid.
DSM criteria
1. Geheugen stoornissen
2. Ten minste 1 van deze stoornissen:
- Afasie (taalstoornis. Zowel motorisch als sensorisch. Ook bij vasculaire dementie.)
- Apraxie (handelingsstoornis. Bv mensen weten niet meer hoe ze koffie moeten zetten, haren
kammen.)
- Agnosie (je weet niet meer waar bepaalde voorwerpen voor bedoeld. Je herkend bv een stift
niet meer en je weet niet dat je ermee kan schrijven.)
- Executief functioneren (problemen met plannen maken. )
3. Verslechtering t.o.v. vroeger functioneren
4. Verstoring sociaal of beroepsmatig functioneren
5. Niet uitsluitend tijdens delirante toestand of andere klinische ziekte
Zowel van het korte als het lange termijn geheugen zijn er geheugen stoornissen. Het werkgeheugen
werkt niet meer. Bijvoorbeeld bij de boodschappen. Mensen gaan hun lijstje in hun hoofd af, maar
kopen vaak hetzelfde terwijl ze dat al heel veel thuis hebben liggen.
Is een chronisch proces dat progressief is. Gaat in de meeste gevallen niet meer over.
Ziekte van Alzheimer
Verschrompeling van hersenen.
Vasculaire dementie
Verschillende soorten
Infarcten in grote bloedvaten
Infarct in waterscheidingsgebied
Infarcten in kleine bloedvaten
Infarcten in strategische gebieden
Amyloid angiopathie
, Je ziet vaak restanten van infarcten. Therapie: antistollingsmedicijnen om verergering te voorkomen.
Radiodiagnostiek dementie
MRI
Atrofy, vascular diseases?
NG
Linkse afbeelding: In addition to clinical findings, CSF and MRI, PET-imaging is useful in diagnosing AD.
In AD FDG-PET can show hypometabolism in the temporoparietal regions and/or the posterior
cingulum.
This may help differentiate AD from FTD, which shows frontal hypometabolism on FDG-PET.
The images show FDG-PET and axial FLAIR images of a normal subject and of patients with AD and
FTD.
FDG-PET (top row) and axial FLAIR images of a normal subject and of AD and FTD patients.
In AD there is a decreased metabolism of the parietal lobes (yellow arrows), whereas in FTD, there is
frontal hypometablism (red arrows).
Afbeelding rechts rechts
NtvG Afbeelden van amyloïdplaques in de hersenen met PETOpenDossierNieuwe technieken03-06-
2011
De ziekte van Alzheimer wordt neuropathologisch gekenmerkt door de aanwezigheid van seniele
plaques. Deze plaques worden gevormd door accumulatie van het eiwit amyloïd-bèta (Aβ), een ), een
proces dat al decennia vóór de manifestatie van de eerste symptomen begint. Met
positronemissietomografie (PET) en de tracer 11C-PIB kunnen deze seniele plaques gevisualiseerd
worden. Dergelijke ‘amyloïdimaging’ kan een belangrijke rol gaan spelen bij zowel vroegdiagnostiek
als differentiaaldiagnostiek bij de ziekte van Alzheimer. In de toekomst kan amyloïdimaging eveneens
helpen bij het selecteren van patiënten voor klinische trials en het kwantitatief evalueren van de
effecten van ziekte-modulerende middelen gericht tegen accumulatie van Aβ), een .
College 1 Medische vakken
Psychogeriatrie
Een oudere met geheugenproblemen…
DD
Normale veroudering
Dementie
Delier
Depressie
Parkinson / Parkinsonisme
Psychose
Ziekte beeld dat vooral bij ouderen mensen voorkomt.
Gaat vaak om ouderen die geheugen problemen hebben. Zowel het korte als het lange termijn
geheugen. Vooral eerst problemen met het korte termijn geheugen. Korte termijn geheugen: bv.
Dingen die iemand zegt en die je dus snel opschrijft.
Lange termijn geheugen: voor een lange tijd in je hoofd blijft zitten. Herinneringen die je onthoud.
Bij dementie verdwijnen eerst de late herinneringen (het meest recent) en als laatste de vroege
herinneringen (lang geleden).
Diagnostiek; huisarts
Anamnese (hetero-annamnese)
DSM uitvragen
MMSE (mini mental state examinering)
klokkentest
Lichamelijk onderzoek
Aanvullend onderzoek
Laboratoriumonderzoek (bloed/urine)
• Neuro psychologisch onderzoek
Radiodiagnostiek?
DSM: handboek voor de psychiatrie.
MMSE: vragenlijst. Bv wat voor een dag het vandaag is, testje met taal of rekenen, enz.
Radiodiagnostiek indien nodig. Wordt gebruikt om ziektebeelden uit te sluiten.
klinische diagnose
DSM criteria
Klinische verschijnselen worden omschreven.
MMSE
,Klokkentest
Neuropsychologisch onderzoek
In het ziekenhuis waar ik was heb ik eerst maar wat zitten lachen om sommetjes die ik moest maken
en dingen die ik moest aanwijzen. Maar het werd steeds ingewikkelder. Toen was het, zeg maar, toch
slechter dan het zou moeten zijn.
Herman (77)
Dementieel syndroom
Is geen ziektebeeld, maar een verzameling van verschijnselen (syndroom) waarbij je dan spreekt van
een dementie.
Verzameling symptomen (DSM criteria)
Verschillende ziektebeelden
Risicofactoren (predisponerende factoren)
Hoge leeftijd
< 65 = preseniele dementie
Hart en vaatziekten
Ziekte van Parkinson
Genetische factoren
Overgewicht
Diabetes
Na 65 jaar spreek je van seniele dementie. Mensen met syndroom van down ontwikkelen op jongere
leeftijd dementie. Men denkt dat op het chromosoom 21 een dementie gen ligt.
1 op de 5 80-plussers heeft/krijgt dementie.
Vormen van dementia
Ziekte van Alzheimer
Vasculaire dementia
Frontotemporale dementie
Lewy body dementie
Parkinson dementie
Ziekte van Creutzfeldt Jacob
Creutzfeldt Jacob: gekke koeienziekte. Dement met bewegingsklachten. De aandoening wordt
veroorzaakt door speciale eiwitten, zogenaamde 'prionen'. Deze eiwitten komen normaal gesproken
ook voor in ons lichaam. Bij de ziekte van Creutzfeldt-Jakob wijken deze eiwitten af van hun normale
vorm. De abnormale eiwitten veroorzaken een kettingreactie die uiteindelijk in de hersencellen
terechtkomt. Hierdoor ontstaan verschillende ziekteverschijnselen. Bij de meeste mensen met
Creutzfeldt-Jakob is de precieze oorzaak van de ziekte onbekend. Bij 10 tot 15 procent van de
patiënten is er sprake van een erfelijke oorzaak.
, Ziekte van pick: zeldzaam en wordt ook wel frontotemporale dementie genoemd of
frontaalkwabdementie. Vooral de hersengebieden zijn beschadigd die verantwoordelijk zijn voor
besluitvorming en gedrag, emotionele reacties en taalvaardigheid.
DSM criteria
1. Geheugen stoornissen
2. Ten minste 1 van deze stoornissen:
- Afasie (taalstoornis. Zowel motorisch als sensorisch. Ook bij vasculaire dementie.)
- Apraxie (handelingsstoornis. Bv mensen weten niet meer hoe ze koffie moeten zetten, haren
kammen.)
- Agnosie (je weet niet meer waar bepaalde voorwerpen voor bedoeld. Je herkend bv een stift
niet meer en je weet niet dat je ermee kan schrijven.)
- Executief functioneren (problemen met plannen maken. )
3. Verslechtering t.o.v. vroeger functioneren
4. Verstoring sociaal of beroepsmatig functioneren
5. Niet uitsluitend tijdens delirante toestand of andere klinische ziekte
Zowel van het korte als het lange termijn geheugen zijn er geheugen stoornissen. Het werkgeheugen
werkt niet meer. Bijvoorbeeld bij de boodschappen. Mensen gaan hun lijstje in hun hoofd af, maar
kopen vaak hetzelfde terwijl ze dat al heel veel thuis hebben liggen.
Is een chronisch proces dat progressief is. Gaat in de meeste gevallen niet meer over.
Ziekte van Alzheimer
Verschrompeling van hersenen.
Vasculaire dementie
Verschillende soorten
Infarcten in grote bloedvaten
Infarct in waterscheidingsgebied
Infarcten in kleine bloedvaten
Infarcten in strategische gebieden
Amyloid angiopathie
, Je ziet vaak restanten van infarcten. Therapie: antistollingsmedicijnen om verergering te voorkomen.
Radiodiagnostiek dementie
MRI
Atrofy, vascular diseases?
NG
Linkse afbeelding: In addition to clinical findings, CSF and MRI, PET-imaging is useful in diagnosing AD.
In AD FDG-PET can show hypometabolism in the temporoparietal regions and/or the posterior
cingulum.
This may help differentiate AD from FTD, which shows frontal hypometabolism on FDG-PET.
The images show FDG-PET and axial FLAIR images of a normal subject and of patients with AD and
FTD.
FDG-PET (top row) and axial FLAIR images of a normal subject and of AD and FTD patients.
In AD there is a decreased metabolism of the parietal lobes (yellow arrows), whereas in FTD, there is
frontal hypometablism (red arrows).
Afbeelding rechts rechts
NtvG Afbeelden van amyloïdplaques in de hersenen met PETOpenDossierNieuwe technieken03-06-
2011
De ziekte van Alzheimer wordt neuropathologisch gekenmerkt door de aanwezigheid van seniele
plaques. Deze plaques worden gevormd door accumulatie van het eiwit amyloïd-bèta (Aβ), een ), een
proces dat al decennia vóór de manifestatie van de eerste symptomen begint. Met
positronemissietomografie (PET) en de tracer 11C-PIB kunnen deze seniele plaques gevisualiseerd
worden. Dergelijke ‘amyloïdimaging’ kan een belangrijke rol gaan spelen bij zowel vroegdiagnostiek
als differentiaaldiagnostiek bij de ziekte van Alzheimer. In de toekomst kan amyloïdimaging eveneens
helpen bij het selecteren van patiënten voor klinische trials en het kwantitatief evalueren van de
effecten van ziekte-modulerende middelen gericht tegen accumulatie van Aβ), een .
