Samenvattingen OP2.3 medische vakken
College 1 medische vakken
Acute buik
Acute buik
Acute heftige buikpijn door ziekteproces
• meestal peritonitis en/of ileus
• Snelle diagnostiek
• Vaak chirurgisch ingrijpen
Acute buik is een acute situatie waarbij iemand buikpijn heeft er is dus een acuut probleem in de
buik. Er is daarbij vaak snelle diagnostiek en snelle behandeling nodig.
Peritonitis: buikvliesontsteking.
Ileus: passage belemmering van de darmen
Etiologie
Van levensbedreigend tot ziektes die van zelf overgaan
ontsteking
infectie
perforatie
obstructie
vasculaire aandoening
bloeding
trombose
De oorzaken kunnen zowel intra- als extra- abdominaal zijn
Obstructie van een darm arterie geeft necrose van een stukje darm en necrose van de darm geeft
weer prikkeling van peritoneum en dat kan leiden tot een acute buik. Aan de buitenkant is het vaak
moeilijk in te schatten of het nou self-limiting (die ziekte gaat vanzelf over) is of dat het life-
threatening (levensbedreigend) is, daarom is er snelle diagnostiek nodig.
Casus X-BOZ
Mevrouw A, 36 jaar wordt gezien op de SEH door de dienstdoende arts assistent interne met al 3 uur
heftige aanvalsgewijze buikpijn, acuut ontstaan.
• Anamnese: geen aanknopingspunten
• Voorgeschiedenis: blanco
• Medicatie: geen
• Lichamelijk onderzoek: harde buik met palpabele massa
• Uitslagen bloed en urine onderzoek nog niet bekend
Harde buik is een typische kenmerk van een peritonitis (buikvliesontsteking).
Ze is zwanger. Deze vrouw wist niet dat ze zwanger was en heeft eigenlijk gewoon weeën.
,Peritonitis
Lokaal- difuus
Buikvliesontsteking. Het buikvlies bekleed de binnenkant van de romp. Het is een dubbelvlies. Heel
veel buikorganen zijn bekleed met buikvlies. Het buikvlies is heel gevoelig voor ontstekingen. Elke
beweging wat de patiënt doet, doet dit heel erg pijn. Het buikvlies is heel pijn gevoelig. Het lichaam
gaat een beschermingsmechanisme instellen als het peritoneum ontstoken is. Het lichaam gaat de
darmen stilleggen (als het peritoneum helemaal ontstoken is) en daarmee krijg je ook een gestoorde
functie. Niet alleen de organen in de buikvlies kunnen prikkelingen geven aan het peritoneum, maar
ook bloedvaten daar achter. Als bijvoorbeeld een aneurysma lekt dan komt hete bloed bij de
peritoneum en dit kan ook een ontsteking geven van het peritoneum.
Lokaal: is een stukje van het peritoneum ontstoken. Bijvoorbeeld alleen om de appendix.
Diffuus: gaat over het hele peritoneum. Dit kan optreden bij bijvoorbeeld maagperforatie.
Een lokale peritonitis kan een diffuse peritonitis worden.
Symptomen (lokaal versus diffuus)
• drukpijn / loslaatpijn
• Vervoerspijn
• contralaterale pijn
• defense musculair
• paralytische ileus
Als de arts erop drukt dan doet het pijn, maar als hij weer los laat dan doet het ook pijn.
Defense musculair: spierverzet. De spieren gaan strak trekken, zodat de organen stil komen te liggen
en niet kunnen bewegen. Er ontstaat zo een harde buik. Dit kan plaatselijk zijn, maar kan ook de hele
buik zijn.
De darmen worden stilgelegd en die worden dus verlamd en daar krijg je ook problemen mee. Je
hoort geen geluid een stille buik.
Paralytische ileus: de darmen worden stil gelegd en krijg je dus een verlamming van de darmen en
daardoor krijg je een passage belemmering. Je hoort hierbij geen darmgeluiden (stille buik)
ileus
Volledig gestoorde darmpassage
paralytische ileus
mechanische ileus
Ilieus: passage belemmering van de darmen.
Mechanische ileus: er zit ergens een obstructie. De obstructie kan van alles zijn. Het kan zijn dat de
darm gedraaid is of dat er een tumor in zit.
, Paralytische ileus: darmverlamming.
Paralystische ileus
Etiologie
• peritonitis
• laparotomie / laparoscopie
• medicatie (bv morfine)
Symptomen
• “stille buik”
• uitblijven van defecatie
• pijn, misselijkheid / braken
Therapie
• conservatief
• niets per os, maagsonde, infuus
Laparotomie: buik operatie
Laparoscopie: kijk operatie
Zowel de laparotomie als de laparoscopie beschadig je het buikvlies en dit geeft peritonitis. Dit is
tijdelijk en gaat vanzelf wel weer over. Na de operatie mag een patiënt een lange tijd niks eten,
omdat de darmen een hele tijd stil hebben gelegen.
De morfine verlamd de darmen.
De darmen zijn helemaal opgezwollen. De inhoud wordt niet vervoerd en ontstaat er vocht in de
darmen.
Mechanische ileus
Etiologie
• obstructie hoog of laag in de tractus digestivus
Symptomen
• gootsteen peristaltiek
• misselijkheid / braken
• koliekpijn
• uitblijven defecatie
Dit kan van alles zijn bijvoorbeeld een draaiing van een darm, invaginatie, strangulatie. Je ziet hier
juist andere verschijnselen die optreden. Mechanische ileus gaat niet altijd gepaard met peritonitis.
College 1 medische vakken
Acute buik
Acute buik
Acute heftige buikpijn door ziekteproces
• meestal peritonitis en/of ileus
• Snelle diagnostiek
• Vaak chirurgisch ingrijpen
Acute buik is een acute situatie waarbij iemand buikpijn heeft er is dus een acuut probleem in de
buik. Er is daarbij vaak snelle diagnostiek en snelle behandeling nodig.
Peritonitis: buikvliesontsteking.
Ileus: passage belemmering van de darmen
Etiologie
Van levensbedreigend tot ziektes die van zelf overgaan
ontsteking
infectie
perforatie
obstructie
vasculaire aandoening
bloeding
trombose
De oorzaken kunnen zowel intra- als extra- abdominaal zijn
Obstructie van een darm arterie geeft necrose van een stukje darm en necrose van de darm geeft
weer prikkeling van peritoneum en dat kan leiden tot een acute buik. Aan de buitenkant is het vaak
moeilijk in te schatten of het nou self-limiting (die ziekte gaat vanzelf over) is of dat het life-
threatening (levensbedreigend) is, daarom is er snelle diagnostiek nodig.
Casus X-BOZ
Mevrouw A, 36 jaar wordt gezien op de SEH door de dienstdoende arts assistent interne met al 3 uur
heftige aanvalsgewijze buikpijn, acuut ontstaan.
• Anamnese: geen aanknopingspunten
• Voorgeschiedenis: blanco
• Medicatie: geen
• Lichamelijk onderzoek: harde buik met palpabele massa
• Uitslagen bloed en urine onderzoek nog niet bekend
Harde buik is een typische kenmerk van een peritonitis (buikvliesontsteking).
Ze is zwanger. Deze vrouw wist niet dat ze zwanger was en heeft eigenlijk gewoon weeën.
,Peritonitis
Lokaal- difuus
Buikvliesontsteking. Het buikvlies bekleed de binnenkant van de romp. Het is een dubbelvlies. Heel
veel buikorganen zijn bekleed met buikvlies. Het buikvlies is heel gevoelig voor ontstekingen. Elke
beweging wat de patiënt doet, doet dit heel erg pijn. Het buikvlies is heel pijn gevoelig. Het lichaam
gaat een beschermingsmechanisme instellen als het peritoneum ontstoken is. Het lichaam gaat de
darmen stilleggen (als het peritoneum helemaal ontstoken is) en daarmee krijg je ook een gestoorde
functie. Niet alleen de organen in de buikvlies kunnen prikkelingen geven aan het peritoneum, maar
ook bloedvaten daar achter. Als bijvoorbeeld een aneurysma lekt dan komt hete bloed bij de
peritoneum en dit kan ook een ontsteking geven van het peritoneum.
Lokaal: is een stukje van het peritoneum ontstoken. Bijvoorbeeld alleen om de appendix.
Diffuus: gaat over het hele peritoneum. Dit kan optreden bij bijvoorbeeld maagperforatie.
Een lokale peritonitis kan een diffuse peritonitis worden.
Symptomen (lokaal versus diffuus)
• drukpijn / loslaatpijn
• Vervoerspijn
• contralaterale pijn
• defense musculair
• paralytische ileus
Als de arts erop drukt dan doet het pijn, maar als hij weer los laat dan doet het ook pijn.
Defense musculair: spierverzet. De spieren gaan strak trekken, zodat de organen stil komen te liggen
en niet kunnen bewegen. Er ontstaat zo een harde buik. Dit kan plaatselijk zijn, maar kan ook de hele
buik zijn.
De darmen worden stilgelegd en die worden dus verlamd en daar krijg je ook problemen mee. Je
hoort geen geluid een stille buik.
Paralytische ileus: de darmen worden stil gelegd en krijg je dus een verlamming van de darmen en
daardoor krijg je een passage belemmering. Je hoort hierbij geen darmgeluiden (stille buik)
ileus
Volledig gestoorde darmpassage
paralytische ileus
mechanische ileus
Ilieus: passage belemmering van de darmen.
Mechanische ileus: er zit ergens een obstructie. De obstructie kan van alles zijn. Het kan zijn dat de
darm gedraaid is of dat er een tumor in zit.
, Paralytische ileus: darmverlamming.
Paralystische ileus
Etiologie
• peritonitis
• laparotomie / laparoscopie
• medicatie (bv morfine)
Symptomen
• “stille buik”
• uitblijven van defecatie
• pijn, misselijkheid / braken
Therapie
• conservatief
• niets per os, maagsonde, infuus
Laparotomie: buik operatie
Laparoscopie: kijk operatie
Zowel de laparotomie als de laparoscopie beschadig je het buikvlies en dit geeft peritonitis. Dit is
tijdelijk en gaat vanzelf wel weer over. Na de operatie mag een patiënt een lange tijd niks eten,
omdat de darmen een hele tijd stil hebben gelegen.
De morfine verlamd de darmen.
De darmen zijn helemaal opgezwollen. De inhoud wordt niet vervoerd en ontstaat er vocht in de
darmen.
Mechanische ileus
Etiologie
• obstructie hoog of laag in de tractus digestivus
Symptomen
• gootsteen peristaltiek
• misselijkheid / braken
• koliekpijn
• uitblijven defecatie
Dit kan van alles zijn bijvoorbeeld een draaiing van een darm, invaginatie, strangulatie. Je ziet hier
juist andere verschijnselen die optreden. Mechanische ileus gaat niet altijd gepaard met peritonitis.
