Hoofd en Hals samenvatting 1ste jaar MOZ

Inleiding anatomie

Internationale/ universele overeenkomst:
Anatomische nomenclatuur = systeem van namen voor anatomische structuren, gebaseerd op het
lichaam in anatomische positie (= rechtstaand, armen naast lichaam ogen en tenen nr voor)

Anatomische nomenclatuur
 Oriëntatievlakken
o Boven = superior = craniaal
o Onder = inferior = caudaal
o Vooraan = anterior = ventraal
o Achteraan = posterior = dorsaal
o Apex = tip/punt van een structuur
 Vlakken
o Mediaan vlak = midsagittaal vlak
 = verdeelt L en R deel
o Sagittaal = para-sagittaal vlak
 = verdeelt evenwijdig aan mediaan vlak
o Horizontaal = axiaal = transversaal vlak
 Verdeelt in superior en inferior
o Frontaal = coronaal vlak
 Verdeelt in anterior en posterior
 Andere oriëntatietermen
o Mediaal = dichter bij mediane vlak
o Lateraal = verder van mediane vlak
o Proximaal = dichter bij aanhechtingspunt
o Distaal = verder van aanhechtingspunt
o Ipsilateraal = aan dezelfde zijde van mediane vlak
o Contralateraal = aan tegenovergestelde zijde van mediane vlak
o Superficiaal = oppervlakkiger
o Profundiaal = dieper
o Intern = binnenin gelegen = binnenzijde
o Extern = buitenaf gelegen = buitenzijde
o Hypertrofisch / hypertrofie = groter dan
o Hypotrofisch / hypotrofie = kleiner dan
o Macro = groter
o Micro = kleiner
 Specifieke nomenclatuur voor tandheelkunde
o Vestibulair = buccaal = naar wang toegekeerd (B)
o Vestibulair = labiaal = naar de lip toegekeerd (V)
o Linguaal = naar de tong toegekeerd (L)
o Palataal = naar het palatum toegekeerd (P)
o Mesiaal = naar de middellijn toe gericht (M)
o Distaal = weg van de middellijn (D)
o Coronaal = naar de kroon toe
o Apicaal = naar worteluiteinde toe
o Peri-apicaal = voorbij de apex van de tand
o Occusaal = kauwvlak van tand (O)
o Incisaal = snijrand van tand (I)

Oef maken!
Zie pwp

, o Cervicaal = tandhals regio
o Radiculair = met betrekking tot wordel van tand
o Peri-radiculair = voorbij wortel / apex van tand
o Aproximaal = mesiaal / distaal vlak van tand
o Interproximaal = raakvlak tssn 2 tanden




Het menselijk gebit

De gebitselementen
 Tanden: karakteristieken
o Heterodont: 4 verschillende soorten tanden
o Diphyodont: 2 generaties gebitselementen (niet voor molaren = monophyodont)
 Dentis decidui = melkgebit (20)
 Dentis permanentes = blijvend / definitief gebit (32)
o Thecodont: tanden via parodontium gehecht aan bot
 Is verend en elastisch (= syndesmosis dento-alveolaris)
o Hyperdontie = meer dan 20 melktanden of meer dan 32 def. Tanden
o Hypodontie = tussen 1-6 ontbrekende tanden (zonder 3 e molaar)
o Oligodontie = 6 of meer tanden ontbrekende tanden (zonder 3 e molaar)
o Anodontie = alle tanden ontbreken
 Gebitswisseling
o Vanaf 6-10 maand eerste centrale snijtanden
in OK
o Vanaf 8-12 maand eerste centrale snijtanden
in BK
o Vanaf 9-13 maand laterale snijtanden in BK
o Vanaf 10-16 maand laterale snijtanden in OK
o Vanaf 13-19 maand eerste molaren in BK
o Vanaf 14-18 maand eerste molaren in OK
o Vanaf 16-22 maand eerste cuspidaten in BK
o Vanaf 17-23 maand eerste cuspidaten in OK
o Vanaf 23-31 maand 2de molaar in OK
o Vanaf 25-33 maand 2de molaar in BK
o Vanaf 6 jaar ontstaan definitief gebit
 6-7jaar = eerste molaar of centrale
snijtanden in OK
 7-8 jaar = laterale snijtanden
 9-10jaar = hoektanden (BK later)
 10-12 = eerste en tweede premolaren
 Vanaf 13 jaar bijna klaar
 17-21 jaar: wijsheidstanden (3de molaar)

 Standaard nummeringssysteem (FDI)
o Zie hiervoor het vak lichaam en mond

, Algemene morfologische kenmerken
Mesiobuccaal (MB)
Distobuccaal (DB)
Distolinguaal (DL)
Distopalataal (DP)
Mesiolinguaal (ML)
Mesiopalataal (MP)
 Occlusie
o = hoe
tanden op elkaar
passen
o Curve van spee = van top onder hoektand naar buccale knobbel
van onderpremolaar en molaar
o Curve van Wilson
 Molaren in OK kippen linguaal
 Molaren BK kippen buccaal
 Maxillaire curve is convex
 Mandibulaire curve is concaaf
o Monson curve
 = combinatie van curven van spee en wilson

Kenmerken van de orale regio
 Parodontium
o = delen waarmee elke tand bevestigd is in tandkas van kaakbot (dentale alveole van
de processus alveolaris)
 Tandvlees = gingiva
 Wortelcement = cementum
 Wortelvlies = desmodontium
 Alveolair bot = compact en spongieus bot
o Functie:
 Verankering
 Doorgeven van pijn en kauwdruk (=proprioceptie)
 Afweer van infecties
 Snel metabolisme en regeneratie




  Palatum
o =papilla incisiva
o Palatum durum = hard verhemelte (85%)
o Palatum molle = zacht verhemelte (15%)
 Palpatie van zacht verhemelte lokt wurgreflex uit
o Rugae palatinae = plooien van verhemelte