Goederenrecht
Inleiding
Het nieuwe goederenrecht
Boek 3 = ‘Goederen’
- Heeft eerbiedigende werking
- Nieuwe regels niet van toepassing op rechtsgevolgen van
rechtshandelingen en rechtsfeiten die plaatsvonden vóór de
inwerkingtreding van het nieuwe recht.
TENZIJ: partijen uitdrukkelijk anders beslissen
= art. 37, §1 van de Wet van 17 maart 2020 (overgangsbepaling).
Wat is goederenrecht?
= Zakenrecht/ zakelijk zekerheidsrecht
= Regelt de verhouding tussen rechtssubjecten (personen) en
rechtsobjecten (goederen).
Numerus clausus = er zijn een bepaald aantal rechtsregels en je kan er
geen bij verzinnen (art. 3.3 NBW)
Publiciteitssysteem = om welvaart te meten
1. Zakelijke rechten (ieders individueel vermogen)
2. Zakelijke zekerheidsrechten (lasten op onderdelen van iemands
vermogen)
Wat is een zaak? Wat is een goed?
Zaak = lichamelijk goed = al wat bestaat en tastbaar is en geen
persoon is (ook dieren).
Goederen = 2 betekenissen:
1) Lichamelijke goederen = zaken
a. Vb. huis, boek, auto
2) Onlichamelijke goederen = rechten
a. Vb. eigendomsrecht, vruchtgebruik, hypotheek, aandelen
b. Rechten op zaken = zakelijke rechten
Onlichamelijke goederen = geen zaken, lichamelijke goederen wel
Wat met dieren? Zie art. 3.39 NBW
- Dieren zijn zaken want net zoals lichamelijke (roerende) goederen zijn
ze tastbaar en zintuiglijk waarneembaar.
,Situering van het goederenrecht
Kenmerken zakelijke rechten
Volgrecht
= Recht ten aanzien van de zaak kan worden uitgeoefend ongeacht in
wiens handen zie zaak zich bevindt.
“Het recht volgt de zaak”
= De zaak hangt aan het goed, niet aan de persoon.
Recht van voorrang (art. 3.5 NBW)
= Titularis van het zakelijk zekerheidsrecht heeft voorrang op die met een
vorderingsrecht, ook wanneer het vorderingsrecht ouder is.
Belang voorrang: voorrang boven andere schuldeisers bij
samenloop/insolvabiliteit van de houder van de zaak.
Numerus clausus (gesloten systeem)
Houdt in dat zakelijke rechten enkel bestaan voor zover de wet ze
voorschrijft. Hierdoor kunnen contractpartijen niet zelf contractueel
nieuwe zakelijke rechten vormen.
,Eigendomsrecht
Inleiding + nut
Eigendomsrecht – inleiding
Alles is een goed (uitz.: personen)
- Tastbaar, ontastbaar, verplaatsbaar, onverplaatsbaar…
- Juridische kwalificaties:
o Lichamelijk vs. onlichamelijk
o Roerend vs. onroerend
Goederen behoren bijna altijd aan iets of iemand toe
= de eigenaar
“Wie is eigenaar”: praktisch nut van het antwoord op deze vraag?
- Essentieel in tal van andere rechtstakken
o Vb. verbintenissenrecht – risico bij verlies
o Vb. strafrecht – de verbeurdverklaring
o Vb. familierecht/vermogensrecht – verdeling na echtscheiding?
Praktisch nut: verbintenissenrecht – risico bij verlies
Eigenaar: (financieel) risico verlies
=/= letterlijk verliezen, ook tenietgaan van het goed (beschadigd,
vernietigd…)
Vb. huis brandt af ná ondertekening compromis, maar vóór ondertekening
verkoopakte
- Resultaat = er is geen huis meer
- Koopovereenkomst = verbintenissenrecht eigendom =
goederenrecht
- Belang: wie is eigenaar? Verkoper of koper?
o Nagaan tijdstip eigendomsoverdracht
o Gevolg: risico verlies en alle gevolgen daarvan
Praktisch nut: strafrecht – verbeurdverklaring
Wat is de verbeurdverklaring?
- Bijkomende straf (naast gevangenisstraf/geldboete)
- Eigenaar verliest eigendomsrecht op goederen i.v.m. misdrijf
o Voorwaarde eigenaar dus eigendom
o NIET: geleend, gehuurd, gestolen
Vb. iemand in een auto dwingen en ontvoeren (vb. “tiger kidnapping”)
- Goed waarmee misdrijf werd gepleegd = de wagen
- Belang: wie is eigenaar van de wagen? (Dader, verhuurfirma,
gestolen…)
- Antwoord hierop beïnvloedt mogelijkheid verbeurdverklaring
,
Inleiding
Het nieuwe goederenrecht
Boek 3 = ‘Goederen’
- Heeft eerbiedigende werking
- Nieuwe regels niet van toepassing op rechtsgevolgen van
rechtshandelingen en rechtsfeiten die plaatsvonden vóór de
inwerkingtreding van het nieuwe recht.
TENZIJ: partijen uitdrukkelijk anders beslissen
= art. 37, §1 van de Wet van 17 maart 2020 (overgangsbepaling).
Wat is goederenrecht?
= Zakenrecht/ zakelijk zekerheidsrecht
= Regelt de verhouding tussen rechtssubjecten (personen) en
rechtsobjecten (goederen).
Numerus clausus = er zijn een bepaald aantal rechtsregels en je kan er
geen bij verzinnen (art. 3.3 NBW)
Publiciteitssysteem = om welvaart te meten
1. Zakelijke rechten (ieders individueel vermogen)
2. Zakelijke zekerheidsrechten (lasten op onderdelen van iemands
vermogen)
Wat is een zaak? Wat is een goed?
Zaak = lichamelijk goed = al wat bestaat en tastbaar is en geen
persoon is (ook dieren).
Goederen = 2 betekenissen:
1) Lichamelijke goederen = zaken
a. Vb. huis, boek, auto
2) Onlichamelijke goederen = rechten
a. Vb. eigendomsrecht, vruchtgebruik, hypotheek, aandelen
b. Rechten op zaken = zakelijke rechten
Onlichamelijke goederen = geen zaken, lichamelijke goederen wel
Wat met dieren? Zie art. 3.39 NBW
- Dieren zijn zaken want net zoals lichamelijke (roerende) goederen zijn
ze tastbaar en zintuiglijk waarneembaar.
,Situering van het goederenrecht
Kenmerken zakelijke rechten
Volgrecht
= Recht ten aanzien van de zaak kan worden uitgeoefend ongeacht in
wiens handen zie zaak zich bevindt.
“Het recht volgt de zaak”
= De zaak hangt aan het goed, niet aan de persoon.
Recht van voorrang (art. 3.5 NBW)
= Titularis van het zakelijk zekerheidsrecht heeft voorrang op die met een
vorderingsrecht, ook wanneer het vorderingsrecht ouder is.
Belang voorrang: voorrang boven andere schuldeisers bij
samenloop/insolvabiliteit van de houder van de zaak.
Numerus clausus (gesloten systeem)
Houdt in dat zakelijke rechten enkel bestaan voor zover de wet ze
voorschrijft. Hierdoor kunnen contractpartijen niet zelf contractueel
nieuwe zakelijke rechten vormen.
,Eigendomsrecht
Inleiding + nut
Eigendomsrecht – inleiding
Alles is een goed (uitz.: personen)
- Tastbaar, ontastbaar, verplaatsbaar, onverplaatsbaar…
- Juridische kwalificaties:
o Lichamelijk vs. onlichamelijk
o Roerend vs. onroerend
Goederen behoren bijna altijd aan iets of iemand toe
= de eigenaar
“Wie is eigenaar”: praktisch nut van het antwoord op deze vraag?
- Essentieel in tal van andere rechtstakken
o Vb. verbintenissenrecht – risico bij verlies
o Vb. strafrecht – de verbeurdverklaring
o Vb. familierecht/vermogensrecht – verdeling na echtscheiding?
Praktisch nut: verbintenissenrecht – risico bij verlies
Eigenaar: (financieel) risico verlies
=/= letterlijk verliezen, ook tenietgaan van het goed (beschadigd,
vernietigd…)
Vb. huis brandt af ná ondertekening compromis, maar vóór ondertekening
verkoopakte
- Resultaat = er is geen huis meer
- Koopovereenkomst = verbintenissenrecht eigendom =
goederenrecht
- Belang: wie is eigenaar? Verkoper of koper?
o Nagaan tijdstip eigendomsoverdracht
o Gevolg: risico verlies en alle gevolgen daarvan
Praktisch nut: strafrecht – verbeurdverklaring
Wat is de verbeurdverklaring?
- Bijkomende straf (naast gevangenisstraf/geldboete)
- Eigenaar verliest eigendomsrecht op goederen i.v.m. misdrijf
o Voorwaarde eigenaar dus eigendom
o NIET: geleend, gehuurd, gestolen
Vb. iemand in een auto dwingen en ontvoeren (vb. “tiger kidnapping”)
- Goed waarmee misdrijf werd gepleegd = de wagen
- Belang: wie is eigenaar van de wagen? (Dader, verhuurfirma,
gestolen…)
- Antwoord hierop beïnvloedt mogelijkheid verbeurdverklaring
,
