Begrippenlijst Recht voor maatschappelijk werkers
Inleiding
Privaatrecht ● Regelt verhouding/relatie tussen particuliere
personen.
● Burger - burger
● Vb: Je koopt iets en het is kapot
Publiek recht ● Regelt verhoudingen tussen particulieren
personen & overheid
● Overheid - burger
● Vb: Politie geeft boete
Materieel recht ● Gaat over inhoud van regels: wat mag en wat
niet mag
● Kern: ordenen maatschappij
Formeel recht ● Deel recht dat bepaalt wat er gebeurt als iemand
de wet overtreedt.
● Regelt hoe je conflicten oplost via officiële
procedure
● Vb: rechtbank
Dwingende rechtsregels ● Normen waarvan niet mag afgeweken worden
● Ied naleven met risico sanctie krijgen niet doet
● Herkennen: “Op straffe van nietigheid”
● Ingevoerd om zwakkere partij (vb. huurders,
werknemers) te beschermen
● Vb: Werknemers niet onder min. loon betalen.
Aanvullende rechtsregels ● Regels waar afgeweken mag van worden
○ Vb: Huur → zowel aanvullende als
dwingende bepalingen
○ Vb: duur overeenkomst/mogelijkheid onder
te verhuren.
, Deel 1: Gerechtelijke procedure
Dubbele aanleg ● Wanneer je niet eens bent met beslissing van
rechter in 1ste keer dan kan je opnieuw vr
rechter in hoger beroep de zaak nog eens laten
bekijken.
Vonnis ● Uitspraak van rechtbank/rechter
○ Lagere rechtbank
Arrest ● Uitgesproken dr hof
○ Hogere rechtbank
Eenheid van de rechtspraak ● Wnr rechtbanken recht interpreteren & toepassen
○ => Belang toepassing niet veel verschilt van
rechtbank tot rechtbank
● Coherentie verzekeren = Rechtssysteem
hiërarchisch opgebouwd
○ Van lagere tot hogere rechtbanken
Eerstelijns Rechtsbijstand ● Eerste hulp die iemand krijgt bij een juridisch
probleem
○ Info + kosteloos
● Vb organisatie: Commissie juridische bijstand
Tweedelijns Rechtsbijstand ● Gespecialiseerde juridische hulp van
advocaten of andere experts
● Vb organisatie: Bureau juridische bijstand:
○ Enkel personen inkomen hebben dat lager is
dan bep gedrag
○ Recht gratis advocaat
Bemiddeling ● Communicatie tussen 2 of meer partijen
organiseren met de bedoeling dat partijen zelf tot
oplossingen komen.
● Werkt sneller en efficiënter
● Goedkoper, minder formalistisch + genereert
grotere tevredenheid bij partijen
Deel 2: Personen & familierecht
Inleiding
Privaatrecht ● Regelt verhouding/relatie tussen particuliere
personen.
● Burger - burger
● Vb: Je koopt iets en het is kapot
Publiek recht ● Regelt verhoudingen tussen particulieren
personen & overheid
● Overheid - burger
● Vb: Politie geeft boete
Materieel recht ● Gaat over inhoud van regels: wat mag en wat
niet mag
● Kern: ordenen maatschappij
Formeel recht ● Deel recht dat bepaalt wat er gebeurt als iemand
de wet overtreedt.
● Regelt hoe je conflicten oplost via officiële
procedure
● Vb: rechtbank
Dwingende rechtsregels ● Normen waarvan niet mag afgeweken worden
● Ied naleven met risico sanctie krijgen niet doet
● Herkennen: “Op straffe van nietigheid”
● Ingevoerd om zwakkere partij (vb. huurders,
werknemers) te beschermen
● Vb: Werknemers niet onder min. loon betalen.
Aanvullende rechtsregels ● Regels waar afgeweken mag van worden
○ Vb: Huur → zowel aanvullende als
dwingende bepalingen
○ Vb: duur overeenkomst/mogelijkheid onder
te verhuren.
, Deel 1: Gerechtelijke procedure
Dubbele aanleg ● Wanneer je niet eens bent met beslissing van
rechter in 1ste keer dan kan je opnieuw vr
rechter in hoger beroep de zaak nog eens laten
bekijken.
Vonnis ● Uitspraak van rechtbank/rechter
○ Lagere rechtbank
Arrest ● Uitgesproken dr hof
○ Hogere rechtbank
Eenheid van de rechtspraak ● Wnr rechtbanken recht interpreteren & toepassen
○ => Belang toepassing niet veel verschilt van
rechtbank tot rechtbank
● Coherentie verzekeren = Rechtssysteem
hiërarchisch opgebouwd
○ Van lagere tot hogere rechtbanken
Eerstelijns Rechtsbijstand ● Eerste hulp die iemand krijgt bij een juridisch
probleem
○ Info + kosteloos
● Vb organisatie: Commissie juridische bijstand
Tweedelijns Rechtsbijstand ● Gespecialiseerde juridische hulp van
advocaten of andere experts
● Vb organisatie: Bureau juridische bijstand:
○ Enkel personen inkomen hebben dat lager is
dan bep gedrag
○ Recht gratis advocaat
Bemiddeling ● Communicatie tussen 2 of meer partijen
organiseren met de bedoeling dat partijen zelf tot
oplossingen komen.
● Werkt sneller en efficiënter
● Goedkoper, minder formalistisch + genereert
grotere tevredenheid bij partijen
Deel 2: Personen & familierecht
