Maatschappelijke geletterdheid mediawijsheid
Samenvatting lessen - Beeldkritiek.........................................................................................................4
Inleiding:.............................................................................................................................................4
Techniek 1: Censuur en framing.........................................................................................................4
Techniek 2: Photoshopping................................................................................................................5
Techniek 3: Ensceneren......................................................................................................................6
Techniek 4: Associatie segmentatie...................................................................................................6
Techniek 5: Behoefte creatie..............................................................................................................7
Techniek 6: Montage..........................................................................................................................7
Techniek 7: Misbruik van wetenschap................................................................................................8
Politiek................................................................................................................................................9
Samenvatting kijkopdrachten...............................................................................................................11
Volt...................................................................................................................................................11
Basta.................................................................................................................................................13
Zonde van de zendtijd......................................................................................................................14
Super Size Me (2004)........................................................................................................................15
The social dilemma...........................................................................................................................18
Samenvatting ‘Het bromvliegeffect’.....................................................................................................20
1
, Samenvatting van de Samenvatting
7 Technieken:
1. Censuur en framing info niet vrijgeven of op een vooraf bepaalde manier vrijgeven
2. Photoshopping het beeld bewerken tot het gewenste beeld
3. Ensceneren gebeurtenissen in scene zetten
4. Associatie – segmentatie associaties leggen en in segmenten/groepen verdelen
5. Behoefte creatie creëren van onnodige behoeftes/verlangens
6. Montage Knippen en verplaatsen van beelden om zo een bepaalde boodschap over te
brengen. Contrastmontage – parallelmontage
7. Misbruik van wetenschap nietszeggende woorden, statistieken animaties, … gebruiken
Politiek:
Links: socialisme, staat heeft spaarpot waarmee ze scholen, ziekte, … betalen. Gericht op
groep. Gevolg: hoge belastingen. (Groen, Vooruit, …)
Rechts: liberalisme, staat moeit zich zo weinig mogelijk. Gericht op individu. Gevolg: lage
belastingen maar zelf volle pot betalen voor school, ziekte, … (NVA, Vlaams Belang, …)
Kapitalisme Communisme (rol van vakbonden?)
Republikeinen vs Democraten (USA)
Kijkopdracht:
1. Volt testen of reclame wel waar is
2. Basta testen wasproduct, maken zelf fake nieuws, maken zelf ‘groene’ labels en maken de
slechtste helpdesk.
3. Zonde van de zendtijd kopiëren reclame technieken maar op een slechte/belachelijke
manier
4. Super Size Me Journalist wil weten wat 30 dagen McDonald’s eten met je doet dus hij gaat
het zelf uitproberen. Hij interviewt verschillende mensen over zijn experiment. Hij wordt ook
medisch opgevolgd. Na een maand krijgt hij het niet zo positieve resultaat.
5. The social dilemma de bedrijven achter social media willen je vooral zo lang mogelijk op hun
platform houden om zo veel mogelijk geld te verdienen. Ze kijken niet naar mogelijke
negatieve gevolgen. Ook worden we constant beïnvloed door hun, we krijgen dingen te zien
op basis van de gegevens die ze over ons verzamelen. Hierdoor heeft iedereen een andere
kijk op de wereld.
Het bromvlieg effect:
(Waarschijnlijk krijgen we een situatie waar we dan 1 van deze vliegen op moeten plakken. We moeten dus
weten in wat voor situaties welke vlieg voorkomt.)
1. De zelfbedrogvlieg We bedriegen onszelf vaak, we schatten onszelf en anderen (mensen of
dingen) anders in.
2. De luiheidsvlieg We zijn lui en kiezen vaak voor de gemakkelijkste optie.
3. De pijnvlieg We nemen veel beslissingen waarbij we het minste ‘pijn’ (of spijt) gaan lijden.
4. De gezelschapsvlieg We laten ons beïnvloeden door anderen, bij alles wat we doen.
(conformisme)
5. De tijdvlieg we kunnen heel slecht omgaan met tijd: uitstelgedrag, ongeduld, tijd inschatten,
tijdsdruk, …
6. De aantrekkingsvlieg We voelen ons sneller aangetrokken door ‘specialere’ dingen.
7. De prikkelvlieg we worden beïnvloed door prikkels zoals geld, straf, beloning, meetbare
resultaten, …
Het examen heeft 4 vragen + 1 bonus vraag:
Vraag 1 & 2 gaan over de lessen: de 7 technieken, politieke verschil links vs rechts.
2
, Vraag 3 gaat over de kijkopdachten.
Vraag 4 is geen vraag maar je moet maatschappelijke geletterdheid integreren in een
lesvoorbereiding en deze moet je tijdens het examen afgeven.
Bonus vraag is een vraag over het boek ‘het bromvlieg effect’.
3
Samenvatting lessen - Beeldkritiek.........................................................................................................4
Inleiding:.............................................................................................................................................4
Techniek 1: Censuur en framing.........................................................................................................4
Techniek 2: Photoshopping................................................................................................................5
Techniek 3: Ensceneren......................................................................................................................6
Techniek 4: Associatie segmentatie...................................................................................................6
Techniek 5: Behoefte creatie..............................................................................................................7
Techniek 6: Montage..........................................................................................................................7
Techniek 7: Misbruik van wetenschap................................................................................................8
Politiek................................................................................................................................................9
Samenvatting kijkopdrachten...............................................................................................................11
Volt...................................................................................................................................................11
Basta.................................................................................................................................................13
Zonde van de zendtijd......................................................................................................................14
Super Size Me (2004)........................................................................................................................15
The social dilemma...........................................................................................................................18
Samenvatting ‘Het bromvliegeffect’.....................................................................................................20
1
, Samenvatting van de Samenvatting
7 Technieken:
1. Censuur en framing info niet vrijgeven of op een vooraf bepaalde manier vrijgeven
2. Photoshopping het beeld bewerken tot het gewenste beeld
3. Ensceneren gebeurtenissen in scene zetten
4. Associatie – segmentatie associaties leggen en in segmenten/groepen verdelen
5. Behoefte creatie creëren van onnodige behoeftes/verlangens
6. Montage Knippen en verplaatsen van beelden om zo een bepaalde boodschap over te
brengen. Contrastmontage – parallelmontage
7. Misbruik van wetenschap nietszeggende woorden, statistieken animaties, … gebruiken
Politiek:
Links: socialisme, staat heeft spaarpot waarmee ze scholen, ziekte, … betalen. Gericht op
groep. Gevolg: hoge belastingen. (Groen, Vooruit, …)
Rechts: liberalisme, staat moeit zich zo weinig mogelijk. Gericht op individu. Gevolg: lage
belastingen maar zelf volle pot betalen voor school, ziekte, … (NVA, Vlaams Belang, …)
Kapitalisme Communisme (rol van vakbonden?)
Republikeinen vs Democraten (USA)
Kijkopdracht:
1. Volt testen of reclame wel waar is
2. Basta testen wasproduct, maken zelf fake nieuws, maken zelf ‘groene’ labels en maken de
slechtste helpdesk.
3. Zonde van de zendtijd kopiëren reclame technieken maar op een slechte/belachelijke
manier
4. Super Size Me Journalist wil weten wat 30 dagen McDonald’s eten met je doet dus hij gaat
het zelf uitproberen. Hij interviewt verschillende mensen over zijn experiment. Hij wordt ook
medisch opgevolgd. Na een maand krijgt hij het niet zo positieve resultaat.
5. The social dilemma de bedrijven achter social media willen je vooral zo lang mogelijk op hun
platform houden om zo veel mogelijk geld te verdienen. Ze kijken niet naar mogelijke
negatieve gevolgen. Ook worden we constant beïnvloed door hun, we krijgen dingen te zien
op basis van de gegevens die ze over ons verzamelen. Hierdoor heeft iedereen een andere
kijk op de wereld.
Het bromvlieg effect:
(Waarschijnlijk krijgen we een situatie waar we dan 1 van deze vliegen op moeten plakken. We moeten dus
weten in wat voor situaties welke vlieg voorkomt.)
1. De zelfbedrogvlieg We bedriegen onszelf vaak, we schatten onszelf en anderen (mensen of
dingen) anders in.
2. De luiheidsvlieg We zijn lui en kiezen vaak voor de gemakkelijkste optie.
3. De pijnvlieg We nemen veel beslissingen waarbij we het minste ‘pijn’ (of spijt) gaan lijden.
4. De gezelschapsvlieg We laten ons beïnvloeden door anderen, bij alles wat we doen.
(conformisme)
5. De tijdvlieg we kunnen heel slecht omgaan met tijd: uitstelgedrag, ongeduld, tijd inschatten,
tijdsdruk, …
6. De aantrekkingsvlieg We voelen ons sneller aangetrokken door ‘specialere’ dingen.
7. De prikkelvlieg we worden beïnvloed door prikkels zoals geld, straf, beloning, meetbare
resultaten, …
Het examen heeft 4 vragen + 1 bonus vraag:
Vraag 1 & 2 gaan over de lessen: de 7 technieken, politieke verschil links vs rechts.
2
, Vraag 3 gaat over de kijkopdachten.
Vraag 4 is geen vraag maar je moet maatschappelijke geletterdheid integreren in een
lesvoorbereiding en deze moet je tijdens het examen afgeven.
Bonus vraag is een vraag over het boek ‘het bromvlieg effect’.
3
