Samenvatting Gezondheidsrecht en Sociaal recht
3e Mondzorg
Thomas Seghers
Inleiding tot het recht
HT 2: Het begrip recht
= een geheel van gedragsregels die door de overheid afdwingbaar zijn en die tot doel hebben
het maatschappelijk leven te ordenen.
Kenmerken: gedragsregels, afdwingbaar gesteld en door de overheid
1. Gedragsregels
gebruikt om het gedrag v personen ie bep richting te duwen
beperken de persoonlijke vrijheid om conflicten te voorkomen en op te lossen
2. Afdwingbaar gesteld
rechtsregels = gedragsregels, maar niet altijd andersom
bv niet eten tijdens werkcollege
Typisch kenmerk ve rechtsregel = afdwingbaar karakter
veel gedragsregels die afdwingbaar karakter missen om als rechtsregels beschouw te
kunnen worden
Afdwingbaarheid = mogelijkheid om via sancties de naleving vd gedragsregels te
waarborgen.
(Sanctie is niet altijd een straf, kan ook een schadevergoeding zijn aan de schadelijdende
partij = burgerrechtelijke sanctie)
3. Door de overheid
om de naleving tot een goed einde te brengen wordt beroep gedaan op een speciaal
opgerichte instelling, zoals een rechtbank
Bv man loopt met ladder tegen auto en wil niet betalen auto-eigenaar kan naar
rechtbank stappen voor schadevergoeding
HT 3: Bronnen van het recht
Bron = vindplaatsen waar je het recht kunt aantreffen of de vormen waarin h recht w
uitgedrukt
1. De wet
A) wet in de ruimte betekenis = normen en regels die ie schriftelijke vorm uitgedrukt zijn
Bv grondwet, federale wet,…
B) wet in de strikte betekenis = tot stand gekomen door de federeale wetgevende
macht en die voor h volledige land v toepassing is, raadplegen via website Belgische
staadsblad of in wetboeken
,2. De rechtspraak/jurisprudentie
= het geheel v rechterlijke beslissingen (= alle uitspraken vd rechtbanken en hoven)
a) Vonnis = rechtspraak ve rechtbank
b) Arrest = rechtspraak ve hof
- Beslissingen vd rechtbanken & hoven zijn enkel bindend voor partijen betrokken bij
het geschil
- Rechter moet adhv rechtsregels die id wet staan een gerezen geschil beoordelen
- Rechter is niet gebonden om de beslissen ve andere rechter te volgen (in beroep
gaan = als je niet akkoord gaat met de uitspraak vd rechter)
Bv man rijdt fietsers omver en aanvaardt zijn straf niet, gaat in beroep en
krijgt v andere rechter nog hogere straf
Herhaalde beslissingen in dezelfde zin uitgesproken door versch rechtscolleges vormen
na een zeker tijd een vaste rechtspraak!
Tijdschrift voor gezondheidsrecht = belangrijkste tijdschrift vr medisch en
gezondheidsrecht
3. Rechtsleer
= artikelen over rechtsonderwerpen & problemen die juristen in tijdschriften en boeken
schrijven
Beïnvloedt de rechtspraak die zelf soms aanleiding geeft tot de totstandkoming van
nieuwe wetgeving
Bv vóór de invoering van de wettelijke samenwoning bestond er geen specifieke
wet die de rechten en plichten van ongehuwd samenwonende partners regelde.
Omdat dit juridische kader ontbrak, heeft de wetgever – o.i.v. rechtsleer
(juridische theorieën en academische inzichten) en rechtspraak (rechterlijke
uitspraken) – de wettelijke samenwoning gecreëerd. Hierdoor kregen ongehuwd
samenwonenden een wettelijk statuut met bepaalde rechten en
verplichtingen.
4. Algemene rechtsbeginselen
Rechtspraak past beginselen toe als aanvulling vd wet
= basisprincipes die niet uitdrukkelijk opgenomen zijn in een wettekst, maar die in de
samenleving van essentieel belang zijn
Bv recht van verdediging en verbod van eigenrichting (= burger mag recht
niet in zijn eigen handen nemen.
5. De gewoonte
= gebruiken die id samenleving als bindend beschouwd w omdat zij gedurende een lange
tijd openbaar en zonder afbreking w gevolgd.
, Het gewoonterecht is bijna onbestaand geworden, soms nog in huurcontracten als
hoofdelijke aansprakelijkheid
(Aansprakelijkheid = als je met meerdere mensen samenwoont: elk hoofd/iedereen
die op het contract staat moet huur betalen elk hoofd aansprakelijk)
HT 4: Inleiding van het recht (rechtsregels)
1.1. Nationaal recht
1.1.1. Publiek recht
regelt 1. de verhouding tussen de burgers en de overheid
2. de interne organisatie en werking vd overheid
3. de verhouding tussen de staten
A) Grondwettelijk recht
regelt inrichting vd staat
bevat: fundamentele rechten & vrijheden vd burgers
Bv stemrecht, recht om deel te nemen ad verkiezingen…
B) Administratief recht
regelt inrichting & werking vd administratie of uitvoerende macht
bevat: ruimtelijke ordening & stedenbouw
C) Strafrecht
bepaalt welke gedragingen strafbaar zijn en welke straffen daarop v
toepassing zijn
Bv problematiek vh beroepsgeheim
1.1.2. Privaat recht
regelt verhouding tussen burgers
A) Burgerlijk recht
verhoudingen tss burgers onderling, opgenomen in Burgerlijk Wetboek
Bv afstamming, huwelijk, echtschieding, erfenissen…
B) Economisch recht
verhoudingen tss ondernemers en consumenten
tss ondernemers onderling
tss ondernemers onderling bij economische activiteiten
C) Vennootschapsrecht
regels die v toepassing zijn op de oprichting en werking v vennootschappen
D) Sociaal recht !
= arbeidsrecht & socialezekerheidsrecht
, Gemengd privaat & publiekrecht
regelt: verhouding tss werkgevers en werknemers (=arbeidsrecht)
diverse sociale voorzieningen & verzekeringen (= SZR) bv pensioen
E) Gezondheidsrecht !
= diverse aspecten vd gezondheid vd mens, inrichting vd instellingen en de
financieringen
deels publiekrecht, deels privaatrecht
1.2. Grensoverschrijdend recht
Door internationale wetgeving & -verdragen beheerst
1.2.1. Internationaal privaatrecht
Doel = bepalen welke nationale wetgeving v toepassing is op e rechtsverhouding
waarin elementen ui versch landen voorkomen
Bv Belg en Fin hebben in Gent verkeersongeval wetgeving v plaats
(dus België) is v toepassing
1.2.2. Internationaal publiekrecht
regelt betrekkingen tss staten onderling en tss staten & internationale instellingen
Bv Europees verdrag vr rechten vd mens = fundamentele vrijheden &
grondrechten
De persoon in het recht
HT 5: Begrippen
1. Natuurlijk persoon
= alle levende mensen, vanaf zijn geboorte tot zijn sterfte
heeft juridische identificatie nodig, en juiste bekwaamheid ervan, om deel te nemen
ah rechtsverkeer
staat centraal ih gezondheidsrecht
2. Rechtspersoon
= onderscheiden groep v personen of goederen die e aparte juridische eenheid
vormen.
= rechtsbekwaam & handelingsbekwaam
= juridische constructie waarbij e groep v mensen e eigen juridische identiteit krijgen
bv VZW, BV, NV
Ze krijgen e uniek ondernemingsnummer & maatschappelijke zetel id
kruispuntbank v ondernemingen
Bv ziekenhuizen, tandartspraktijken, …
HT 6: De bekwaamheid
1.1. Rechtsbekwaamheid
= v geboorte tot overleiden heb je rechten & plichten
3e Mondzorg
Thomas Seghers
Inleiding tot het recht
HT 2: Het begrip recht
= een geheel van gedragsregels die door de overheid afdwingbaar zijn en die tot doel hebben
het maatschappelijk leven te ordenen.
Kenmerken: gedragsregels, afdwingbaar gesteld en door de overheid
1. Gedragsregels
gebruikt om het gedrag v personen ie bep richting te duwen
beperken de persoonlijke vrijheid om conflicten te voorkomen en op te lossen
2. Afdwingbaar gesteld
rechtsregels = gedragsregels, maar niet altijd andersom
bv niet eten tijdens werkcollege
Typisch kenmerk ve rechtsregel = afdwingbaar karakter
veel gedragsregels die afdwingbaar karakter missen om als rechtsregels beschouw te
kunnen worden
Afdwingbaarheid = mogelijkheid om via sancties de naleving vd gedragsregels te
waarborgen.
(Sanctie is niet altijd een straf, kan ook een schadevergoeding zijn aan de schadelijdende
partij = burgerrechtelijke sanctie)
3. Door de overheid
om de naleving tot een goed einde te brengen wordt beroep gedaan op een speciaal
opgerichte instelling, zoals een rechtbank
Bv man loopt met ladder tegen auto en wil niet betalen auto-eigenaar kan naar
rechtbank stappen voor schadevergoeding
HT 3: Bronnen van het recht
Bron = vindplaatsen waar je het recht kunt aantreffen of de vormen waarin h recht w
uitgedrukt
1. De wet
A) wet in de ruimte betekenis = normen en regels die ie schriftelijke vorm uitgedrukt zijn
Bv grondwet, federale wet,…
B) wet in de strikte betekenis = tot stand gekomen door de federeale wetgevende
macht en die voor h volledige land v toepassing is, raadplegen via website Belgische
staadsblad of in wetboeken
,2. De rechtspraak/jurisprudentie
= het geheel v rechterlijke beslissingen (= alle uitspraken vd rechtbanken en hoven)
a) Vonnis = rechtspraak ve rechtbank
b) Arrest = rechtspraak ve hof
- Beslissingen vd rechtbanken & hoven zijn enkel bindend voor partijen betrokken bij
het geschil
- Rechter moet adhv rechtsregels die id wet staan een gerezen geschil beoordelen
- Rechter is niet gebonden om de beslissen ve andere rechter te volgen (in beroep
gaan = als je niet akkoord gaat met de uitspraak vd rechter)
Bv man rijdt fietsers omver en aanvaardt zijn straf niet, gaat in beroep en
krijgt v andere rechter nog hogere straf
Herhaalde beslissingen in dezelfde zin uitgesproken door versch rechtscolleges vormen
na een zeker tijd een vaste rechtspraak!
Tijdschrift voor gezondheidsrecht = belangrijkste tijdschrift vr medisch en
gezondheidsrecht
3. Rechtsleer
= artikelen over rechtsonderwerpen & problemen die juristen in tijdschriften en boeken
schrijven
Beïnvloedt de rechtspraak die zelf soms aanleiding geeft tot de totstandkoming van
nieuwe wetgeving
Bv vóór de invoering van de wettelijke samenwoning bestond er geen specifieke
wet die de rechten en plichten van ongehuwd samenwonende partners regelde.
Omdat dit juridische kader ontbrak, heeft de wetgever – o.i.v. rechtsleer
(juridische theorieën en academische inzichten) en rechtspraak (rechterlijke
uitspraken) – de wettelijke samenwoning gecreëerd. Hierdoor kregen ongehuwd
samenwonenden een wettelijk statuut met bepaalde rechten en
verplichtingen.
4. Algemene rechtsbeginselen
Rechtspraak past beginselen toe als aanvulling vd wet
= basisprincipes die niet uitdrukkelijk opgenomen zijn in een wettekst, maar die in de
samenleving van essentieel belang zijn
Bv recht van verdediging en verbod van eigenrichting (= burger mag recht
niet in zijn eigen handen nemen.
5. De gewoonte
= gebruiken die id samenleving als bindend beschouwd w omdat zij gedurende een lange
tijd openbaar en zonder afbreking w gevolgd.
, Het gewoonterecht is bijna onbestaand geworden, soms nog in huurcontracten als
hoofdelijke aansprakelijkheid
(Aansprakelijkheid = als je met meerdere mensen samenwoont: elk hoofd/iedereen
die op het contract staat moet huur betalen elk hoofd aansprakelijk)
HT 4: Inleiding van het recht (rechtsregels)
1.1. Nationaal recht
1.1.1. Publiek recht
regelt 1. de verhouding tussen de burgers en de overheid
2. de interne organisatie en werking vd overheid
3. de verhouding tussen de staten
A) Grondwettelijk recht
regelt inrichting vd staat
bevat: fundamentele rechten & vrijheden vd burgers
Bv stemrecht, recht om deel te nemen ad verkiezingen…
B) Administratief recht
regelt inrichting & werking vd administratie of uitvoerende macht
bevat: ruimtelijke ordening & stedenbouw
C) Strafrecht
bepaalt welke gedragingen strafbaar zijn en welke straffen daarop v
toepassing zijn
Bv problematiek vh beroepsgeheim
1.1.2. Privaat recht
regelt verhouding tussen burgers
A) Burgerlijk recht
verhoudingen tss burgers onderling, opgenomen in Burgerlijk Wetboek
Bv afstamming, huwelijk, echtschieding, erfenissen…
B) Economisch recht
verhoudingen tss ondernemers en consumenten
tss ondernemers onderling
tss ondernemers onderling bij economische activiteiten
C) Vennootschapsrecht
regels die v toepassing zijn op de oprichting en werking v vennootschappen
D) Sociaal recht !
= arbeidsrecht & socialezekerheidsrecht
, Gemengd privaat & publiekrecht
regelt: verhouding tss werkgevers en werknemers (=arbeidsrecht)
diverse sociale voorzieningen & verzekeringen (= SZR) bv pensioen
E) Gezondheidsrecht !
= diverse aspecten vd gezondheid vd mens, inrichting vd instellingen en de
financieringen
deels publiekrecht, deels privaatrecht
1.2. Grensoverschrijdend recht
Door internationale wetgeving & -verdragen beheerst
1.2.1. Internationaal privaatrecht
Doel = bepalen welke nationale wetgeving v toepassing is op e rechtsverhouding
waarin elementen ui versch landen voorkomen
Bv Belg en Fin hebben in Gent verkeersongeval wetgeving v plaats
(dus België) is v toepassing
1.2.2. Internationaal publiekrecht
regelt betrekkingen tss staten onderling en tss staten & internationale instellingen
Bv Europees verdrag vr rechten vd mens = fundamentele vrijheden &
grondrechten
De persoon in het recht
HT 5: Begrippen
1. Natuurlijk persoon
= alle levende mensen, vanaf zijn geboorte tot zijn sterfte
heeft juridische identificatie nodig, en juiste bekwaamheid ervan, om deel te nemen
ah rechtsverkeer
staat centraal ih gezondheidsrecht
2. Rechtspersoon
= onderscheiden groep v personen of goederen die e aparte juridische eenheid
vormen.
= rechtsbekwaam & handelingsbekwaam
= juridische constructie waarbij e groep v mensen e eigen juridische identiteit krijgen
bv VZW, BV, NV
Ze krijgen e uniek ondernemingsnummer & maatschappelijke zetel id
kruispuntbank v ondernemingen
Bv ziekenhuizen, tandartspraktijken, …
HT 6: De bekwaamheid
1.1. Rechtsbekwaamheid
= v geboorte tot overleiden heb je rechten & plichten
