Fusies & Overnames
Samenvatting
Week 1
Van de BV en de NV
128. Fusiesmethoden. Bedrijfsfusie
Fusies zijn de samenvoeging van ondernemingen zodat zij in economisch opzicht een geheel gaan
vormen. Art. 1 van de Fusiecode bevat een ruimere definitie. Juridische fusie (art. 2:308-2:33l BW) is
een veel enger begrip.
Horizontale fusie is wanneer twee ondernemingen samengaan die voor een groot deel dezelfde
inkoop- en afzetmarkt hebben (bijv. twee jeneverfabrikanten). Verticale fusie is wanneer een
onderneming samengaat met een onderneming die de producten verwerkt die door de eerste
vervaardigd worden (bijv. samengaan van een fabriek van aluminimum buizen en profielen en een
fabriek van aluminimum ladders, balkonhekken, etc.). Een conglomeraat is de samenvoeging van
ondernemingen die niet met elkaar in verband staan.
Bedrijfsfusie en de aandelenfusie vallen niet onder de juridische fusie.
Bedrijfsfusie is dat de overnemende vennootschap het bedrijf van een andere vennootschap
overneemt door betaling in contacten, tegen uitgifte van aandelen of een combinatie met andere
betalings- en financieringsvarianten. Dit wordt gedaan door alle activa en passiva over te dragen
(activa-passiva-transactie). Bij enkele overname van activa is geen sprake van een bedrijfsfusie.
Relevante artikelen zijn 3:155, 6:159 en 7:662 e.v. BW. Bij OR zijn art. 25 lid 1 sub a WOR (voor
overdracht) of lid 1 sub b (voor overnemen) relevant.
Een overdracht van een gehele bedrijf betekent beëindiging van de bedrijfsactiviteiten, wat in strijd zou
kunnen zijn met de doelomschrijving. Statutenwijziging gaat te ver. Beëindiging bedrijfsactiviteiten is
enigszins vergelijkbaar met een besluit tot ontbinding.
129. Aandelenfusie
Aandelenfusie is het overnemen van aandelen in een andere vennootschap of door middel van een
gezamenlijk opgerichte vennootschap (‘gemeenschappelijke holding’) aandelen in beide
vennootschappen overnemen. Ook een emissie d.m.v. een groter dan geplaatste kapitaal pakket
aandelen kan een aandelenfusie tot stand brengen (let wel op blokkeringsregeling of
prioriteitsaandeelhouders). Geen activa/passiva verschuiving en daarom ook eenvoudiger dan
bedrijfsfusie.
Bij zo’n aandelenovereenkomst is in beginsel geen toestemming nodig. Vaak wordt er echter een
change of control bepaling opgenomen die bepaalt dat bij overname van de wederpartij er
(contractueel) goedkeuring van de contractspartij nodig is.
Bij het verkrijgen van overwegende zeggenschap in een beurs-NV, moet hij eerst een openbaar bod
uitbrengen op alle aandelen (art. 5:70 lid 1 Wft) (nr. 135).
1
, Fusies & Overnames
De overnemende vennootschap heeft verplichtingen o.g.v. art. 25 lid 1 sub b WOR. Bij een
aandelenfusie door emissie van aandelen is art. 25 lid 1 sub a WOR ook van toepassing. Ook de
fusiecode is in beginsel van toepassing.
Tegenover fusie staat ‘defusie’, ‘ontvlechting’ of splitsing. Een bekende vorm van defusie om
faillissement of liquidatie van het hele concern te voorkomen (bijv. als het bij de moeder slecht gaat) is
de sterfhuisconstructie. Bij dreigend insolventie van een bank of verzekeraar, kan de Nederlandse Staat
(een deel van) de onderneming overnemen. Het overdrachtsplan dient door de rechtbank te worden
goedgekeurd (zie art. 3:159a e.v. Wft). Verder is er ook een onteigeningsbevoegdheid voor de Minister
van Financiën indien de stabiliteit van het financiële stelsel ernstig en onmiddellijk in gevaar komt (art.
6:1 e.v. Wft).
131. Juridische fusie
Een juridische fusie is een bijzondere, wettelijk geregelde, bij notariële akte tot stand komende
meerzijdige rechtshandeling, die een volledige juridische samensmelting teweegbrengt (art. 2:308 e.v.
BW). Er wordt dan gesproken van één verkrijgende rechtspersoon en één of meerdere verdwijnende
rechtspersonen. Kan ook sprake zijn van een verschijnende rechtspersoon, indien een nieuwe
rechtspersoon wordt opgericht.
Hoofdregel is dat fusie enkel mogelijk is met dezelfde rechtsvorm. NV en BV worden als dezelfde
rechtsvorm aangemerkt (art. 2:310 lid 3 BW). Een ontbonden rechtspersoon mag niet fuseren, indien
o.g.v. vereffening al een uitkering is gedaan (art. 2:310 lid 5 BW). Fusie ook niet toegestaan gedurende
faillissement/surseance van betaling (art. 2:310 lid 6 BW).
Een fusie tussen rechtspersonen met een verschillende rechtsvorm (‘kruisfusie’) is in beginsel niet
mogelijk. Eén van de twee moet zich dan omzetten (art. 2:18 BW). Een uitzondering is te vinden in art.
2:310 lid 4 BW, indien alle aandelen in een BV/NV in handen zijn van een vereniging, coöperatie,
onderlinge of stichting.
Wezenskenmerken:
- Vermogen van verwijdende vennootschap gaat over onder algemene titel op de verkrijgende
vennootschap (art. 2:309 BW). Reden om daarom de juridische fusie te gebruiken. Een
leveringsvereisten, die voor een overgang onder bijzondere titel geldt, is hier niet van
toepassing. Hoogstpersoonlijke overeenkomsten en rechten (bv. vergunningen) gaan niet over,
enkel vermogen. Ook bestuurderschap gaat niet over.
- Verwijdende vennootschappen houden op te bestaan zonder liquidatie (art. 2:311 lid 1 BW).
- Aandeelhouders verdwijnende vennootschappen door fusie, overeenkomstig de
ruilverhouding, aandeelhouder van de verkrijgende vennootschap (art. 2:311 lid 2 BW) of van
een groepsmaatschappij van deze, tenzij o.g.v. de wet geen ruilverhouding hoeft te worden
vastgesteld. Aandelen in de groepsmaatschappij kan alleen indien de groepsmaatschappij
alleen of samen met andere groepsmaatschappijen het gehele plaatste kapitaal van de
verkrijgende vennootschap verschaft (art. 2:333a BW). Toekenning aandelen op moment dat
fusie van kracht wordt (één dag na ondertekenen notariële akte).
o Wettelijke uitzonderingen op deze regel. In het geval dat aandelen in de verwijdende
vennootschappen worden gehouden door of voor rekening van een van de fuserende
2
, Fusies & Overnames
vennootschappen (vereenvoudigde moeder-dochterfusie) (art. 2:333 lid 1 BW).
Aandelen in dochter vervallen zonder dat aandelen in de verkrijgende vennootschap
worden toegekend (art. 2:325 lid 4 BW). Anders zou de verkrijgende vennootschap
nieuw gecreëerde aandelen in zichzelf krijgen, hetgeen niet de bedoeling is (art.
2:205).
▪ Moeder-dochterfusie wordt regelmatig gebruikt bij een vereenvoudiging van
een structuur, soms in de vorm van een rolluikfusie. Dan verdwijnt
kleindochtervennootschap in dochtervennootschap (fusie 1), waarna dochter
verdwijnt in moeder (fusie 2). Omgekeerde rolluikfusie kan niet op deze wijze
worden uitgevoerd, omdat aandelen nog moeten worden toegekend. Moeder
verdwijnt dan in dochter (fusie 1) en dochter vervolgens in kleindochter (fusie
2). Er is dan geen sprake van een vereenvoudigde fusie (art. 2:326-328 zijn van
toepassing). Bij fusie 1 worden aandelen in dochter toegekend aan de
aandeelhouders van moeder op de dag dat fusie 1 van kracht wordt. Pas
daarna kan fusieakte 2 worden getekend en worden door kleindochter
aandelen toegekend aan de oorspronkelijke aandeelhouders van moeder. Zie
art. 119 lid 2 sub d mobiliteitsrichtlijn voor vereenvoudigde concern-fusie,
waarbij deze omgekeerde moeder-dochterfusie wel mogelijk is zonder
toekenning van aandelen.
o Tweede uitzondering betreft het geval dat aandeelhouder van een verdwijnende
vennootschap krachtens de ruilverhouding zelfs geen recht heeft op een enkel aandeel
(art. 2:331 lid 2 BW). Bij juridische fusie worden alleen hele aandelen toegekend. Hij
zal genoegen moeten nemen met een uitkering in contacten of een schuldvordering.
Dit mag maximaal een tiende van het nominale bedrag van de toegekende aandelen
zijn (art. 2:325 lid 2 BW). Bij grensoverschrijdende fusie kan aandeelhouder die tegen
de fusie stemt verzoek tot schadeloosstelling doen (art. 2:333h BW).
o Nieuwe uitzondering door introductie Flex-BV: indien BV met winstrechtloze of
stemrechtloze aandelen fuseert in een NV als verkrijgende vennootschap, kunnen deze
aandeelhouders geen winstrechtloze of stemrechtloze aandelen in de NV ontvangen.
Fusievoorstel moet daarom deze gevolgen beschrijven (art. 2:326 sub d). Voorstel
bevat ruilverhouding waarbij deze aandeelhouders aandelen met winstrecht en
stemrecht in de NV ontvangen indien zij tegen het voorstel tot fusie hebben gestemd,
tenzij gekozen wordt voor schadeloosstelling. Deskundige kan aangesteld worden (art.
2:330a), maar niet nodig als statuten/overeenkomst een maatstaf bevatten voor de
berekening. 10%-afrondingsregeling van art. 2:3255 lid 2 geldt niet voor
schadeloossteling.
Totstandkoming:
Voorstel tot fusie met bepaalde gegevens, zoals ruilverhouding van aandelen tenzij wettelijke
uitzondering van toepassing is (art. 2:326). Het besluit tot fusie mag niet afwijken van het fusievoorstel
(art. 2:317 lid 1), anders nieuw voorstel vereist. Bij de oprichting van een nieuwe vennootschap, moet
het voorstel de akte van oprichting bevatten (art. 2:312). Het voorstel moet getekend worden door alle
bestuurders van elke fuserende vennootschap. Voorstel moet goedgekeurd zijn door de RvC en mede
door de commissarissen worden ondertekend (art. 2:312 lid 4). Bij ontbreken van een handtekening,
moet een reden genoemd worden.
3
, Fusies & Overnames
Bestuur geeft voor zijn eigen AVA een schriftelijke toelichting met de redenen voor de fusie,
uiteenzetting over de verwachte gevolgen voor de werkzaamheden en een toelichting uit juridisch,
economisch en sociaal oogpunt (art. 2:313 lid 1). Tevens de in art. 2:327 opgesomde mededelingen.
Ook verklaring en verslag van de door het bestuur van iedere vennootschap aangewezen accountant is
vereist, dat een oordeel inhoudt over de redelijkheid van de ruilverhouding.
Het fusievoorstel, accountantsverklaringen, laatste 3 jaarrekeningen en de andere in art. 2:314
genoemde stukken wordt ten kantore van de vennootschap en bij het handelsregister neergelegd of
langs elektrische weg bij het handelsregister openbaar gemaakt.
132. Splitsing
Een juridische splitsing is het proces waarbij het vermogen van een rechtspersoon onder algemene titel
overgaat op één of meer andere rechtspersonen. Er bestaan twee hoofdvormen van splitsing: de
zuivere splitsing en de afsplitsing (art. 2:334a BW).
• Zuivere splitsing: de splitsende rechtspersoon houdt op te bestaan en zijn vermogen gaat over
naar twee of meer verkrijgende rechtspersonen.
• Afsplitsing: de splitsende rechtspersoon blijft bestaan, en een deel (of soms het geheel) van
zijn vermogen gaat over op een of meer andere rechtspersonen.
In beide gevallen vindt overgang van vermogen plaats onder algemene titel. Sommige rechten en
verplichtingen (zoals persoonlijke vergunningen of bestuursfuncties) zijn echter niet overdraagbaar en
vereisen specifieke beoordeling. Contracten kunnen ook ontbinding bij splitsing toestaan.
De splitsingsprocedure begint met een splitsingsvoorstel, dat door alle bestuurders (en commissarissen
indien aanwezig) moet worden ondertekend (art. 2:334f BW). Een toelichting en splitsingsbeschrijving
zijn verplicht. Deze beschrijving geeft exact aan welke activa, passiva en rechtsverhoudingen overgaan
en welke achterblijven. Een ‘restverklaring’ voorkomt dat er vermogensbestanddelen worden
‘vergeten’.
Het voorstel wordt vervolgens:
• Gedeponeerd bij het handelsregister.
• Ter inzage gelegd bij de vennootschap.
• Aangekondigd in een landelijk dagblad.
• Onderworpen aan een verzetstermijn van één maand voor schuldeisers en andere
wederpartijen (art. 2:334k/l).
Aandeelhouders en splitsing
De hoofdregel is dat aandeelhouders van de splitsende vennootschap naar rato aandeelhouder worden
in de verkrijgende vennootschappen. Er zijn echter twee belangrijke uitzonderingen:
1. Aandeelhouderssplitsing (art. 2:334cc BW): aandeelhouders komen niet noodzakelijk in alle
verkrijgende vennootschappen terug. Deze vorm wordt vaak gebruikt om conflicten tussen
aandeelhouders op te lossen (‘ruziesplitsing’). Hiervoor geldt een verhoogde besluitvereiste:
ten minste ¾ van de stemmen en een quorum van 95%.
4
Samenvatting
Week 1
Van de BV en de NV
128. Fusiesmethoden. Bedrijfsfusie
Fusies zijn de samenvoeging van ondernemingen zodat zij in economisch opzicht een geheel gaan
vormen. Art. 1 van de Fusiecode bevat een ruimere definitie. Juridische fusie (art. 2:308-2:33l BW) is
een veel enger begrip.
Horizontale fusie is wanneer twee ondernemingen samengaan die voor een groot deel dezelfde
inkoop- en afzetmarkt hebben (bijv. twee jeneverfabrikanten). Verticale fusie is wanneer een
onderneming samengaat met een onderneming die de producten verwerkt die door de eerste
vervaardigd worden (bijv. samengaan van een fabriek van aluminimum buizen en profielen en een
fabriek van aluminimum ladders, balkonhekken, etc.). Een conglomeraat is de samenvoeging van
ondernemingen die niet met elkaar in verband staan.
Bedrijfsfusie en de aandelenfusie vallen niet onder de juridische fusie.
Bedrijfsfusie is dat de overnemende vennootschap het bedrijf van een andere vennootschap
overneemt door betaling in contacten, tegen uitgifte van aandelen of een combinatie met andere
betalings- en financieringsvarianten. Dit wordt gedaan door alle activa en passiva over te dragen
(activa-passiva-transactie). Bij enkele overname van activa is geen sprake van een bedrijfsfusie.
Relevante artikelen zijn 3:155, 6:159 en 7:662 e.v. BW. Bij OR zijn art. 25 lid 1 sub a WOR (voor
overdracht) of lid 1 sub b (voor overnemen) relevant.
Een overdracht van een gehele bedrijf betekent beëindiging van de bedrijfsactiviteiten, wat in strijd zou
kunnen zijn met de doelomschrijving. Statutenwijziging gaat te ver. Beëindiging bedrijfsactiviteiten is
enigszins vergelijkbaar met een besluit tot ontbinding.
129. Aandelenfusie
Aandelenfusie is het overnemen van aandelen in een andere vennootschap of door middel van een
gezamenlijk opgerichte vennootschap (‘gemeenschappelijke holding’) aandelen in beide
vennootschappen overnemen. Ook een emissie d.m.v. een groter dan geplaatste kapitaal pakket
aandelen kan een aandelenfusie tot stand brengen (let wel op blokkeringsregeling of
prioriteitsaandeelhouders). Geen activa/passiva verschuiving en daarom ook eenvoudiger dan
bedrijfsfusie.
Bij zo’n aandelenovereenkomst is in beginsel geen toestemming nodig. Vaak wordt er echter een
change of control bepaling opgenomen die bepaalt dat bij overname van de wederpartij er
(contractueel) goedkeuring van de contractspartij nodig is.
Bij het verkrijgen van overwegende zeggenschap in een beurs-NV, moet hij eerst een openbaar bod
uitbrengen op alle aandelen (art. 5:70 lid 1 Wft) (nr. 135).
1
, Fusies & Overnames
De overnemende vennootschap heeft verplichtingen o.g.v. art. 25 lid 1 sub b WOR. Bij een
aandelenfusie door emissie van aandelen is art. 25 lid 1 sub a WOR ook van toepassing. Ook de
fusiecode is in beginsel van toepassing.
Tegenover fusie staat ‘defusie’, ‘ontvlechting’ of splitsing. Een bekende vorm van defusie om
faillissement of liquidatie van het hele concern te voorkomen (bijv. als het bij de moeder slecht gaat) is
de sterfhuisconstructie. Bij dreigend insolventie van een bank of verzekeraar, kan de Nederlandse Staat
(een deel van) de onderneming overnemen. Het overdrachtsplan dient door de rechtbank te worden
goedgekeurd (zie art. 3:159a e.v. Wft). Verder is er ook een onteigeningsbevoegdheid voor de Minister
van Financiën indien de stabiliteit van het financiële stelsel ernstig en onmiddellijk in gevaar komt (art.
6:1 e.v. Wft).
131. Juridische fusie
Een juridische fusie is een bijzondere, wettelijk geregelde, bij notariële akte tot stand komende
meerzijdige rechtshandeling, die een volledige juridische samensmelting teweegbrengt (art. 2:308 e.v.
BW). Er wordt dan gesproken van één verkrijgende rechtspersoon en één of meerdere verdwijnende
rechtspersonen. Kan ook sprake zijn van een verschijnende rechtspersoon, indien een nieuwe
rechtspersoon wordt opgericht.
Hoofdregel is dat fusie enkel mogelijk is met dezelfde rechtsvorm. NV en BV worden als dezelfde
rechtsvorm aangemerkt (art. 2:310 lid 3 BW). Een ontbonden rechtspersoon mag niet fuseren, indien
o.g.v. vereffening al een uitkering is gedaan (art. 2:310 lid 5 BW). Fusie ook niet toegestaan gedurende
faillissement/surseance van betaling (art. 2:310 lid 6 BW).
Een fusie tussen rechtspersonen met een verschillende rechtsvorm (‘kruisfusie’) is in beginsel niet
mogelijk. Eén van de twee moet zich dan omzetten (art. 2:18 BW). Een uitzondering is te vinden in art.
2:310 lid 4 BW, indien alle aandelen in een BV/NV in handen zijn van een vereniging, coöperatie,
onderlinge of stichting.
Wezenskenmerken:
- Vermogen van verwijdende vennootschap gaat over onder algemene titel op de verkrijgende
vennootschap (art. 2:309 BW). Reden om daarom de juridische fusie te gebruiken. Een
leveringsvereisten, die voor een overgang onder bijzondere titel geldt, is hier niet van
toepassing. Hoogstpersoonlijke overeenkomsten en rechten (bv. vergunningen) gaan niet over,
enkel vermogen. Ook bestuurderschap gaat niet over.
- Verwijdende vennootschappen houden op te bestaan zonder liquidatie (art. 2:311 lid 1 BW).
- Aandeelhouders verdwijnende vennootschappen door fusie, overeenkomstig de
ruilverhouding, aandeelhouder van de verkrijgende vennootschap (art. 2:311 lid 2 BW) of van
een groepsmaatschappij van deze, tenzij o.g.v. de wet geen ruilverhouding hoeft te worden
vastgesteld. Aandelen in de groepsmaatschappij kan alleen indien de groepsmaatschappij
alleen of samen met andere groepsmaatschappijen het gehele plaatste kapitaal van de
verkrijgende vennootschap verschaft (art. 2:333a BW). Toekenning aandelen op moment dat
fusie van kracht wordt (één dag na ondertekenen notariële akte).
o Wettelijke uitzonderingen op deze regel. In het geval dat aandelen in de verwijdende
vennootschappen worden gehouden door of voor rekening van een van de fuserende
2
, Fusies & Overnames
vennootschappen (vereenvoudigde moeder-dochterfusie) (art. 2:333 lid 1 BW).
Aandelen in dochter vervallen zonder dat aandelen in de verkrijgende vennootschap
worden toegekend (art. 2:325 lid 4 BW). Anders zou de verkrijgende vennootschap
nieuw gecreëerde aandelen in zichzelf krijgen, hetgeen niet de bedoeling is (art.
2:205).
▪ Moeder-dochterfusie wordt regelmatig gebruikt bij een vereenvoudiging van
een structuur, soms in de vorm van een rolluikfusie. Dan verdwijnt
kleindochtervennootschap in dochtervennootschap (fusie 1), waarna dochter
verdwijnt in moeder (fusie 2). Omgekeerde rolluikfusie kan niet op deze wijze
worden uitgevoerd, omdat aandelen nog moeten worden toegekend. Moeder
verdwijnt dan in dochter (fusie 1) en dochter vervolgens in kleindochter (fusie
2). Er is dan geen sprake van een vereenvoudigde fusie (art. 2:326-328 zijn van
toepassing). Bij fusie 1 worden aandelen in dochter toegekend aan de
aandeelhouders van moeder op de dag dat fusie 1 van kracht wordt. Pas
daarna kan fusieakte 2 worden getekend en worden door kleindochter
aandelen toegekend aan de oorspronkelijke aandeelhouders van moeder. Zie
art. 119 lid 2 sub d mobiliteitsrichtlijn voor vereenvoudigde concern-fusie,
waarbij deze omgekeerde moeder-dochterfusie wel mogelijk is zonder
toekenning van aandelen.
o Tweede uitzondering betreft het geval dat aandeelhouder van een verdwijnende
vennootschap krachtens de ruilverhouding zelfs geen recht heeft op een enkel aandeel
(art. 2:331 lid 2 BW). Bij juridische fusie worden alleen hele aandelen toegekend. Hij
zal genoegen moeten nemen met een uitkering in contacten of een schuldvordering.
Dit mag maximaal een tiende van het nominale bedrag van de toegekende aandelen
zijn (art. 2:325 lid 2 BW). Bij grensoverschrijdende fusie kan aandeelhouder die tegen
de fusie stemt verzoek tot schadeloosstelling doen (art. 2:333h BW).
o Nieuwe uitzondering door introductie Flex-BV: indien BV met winstrechtloze of
stemrechtloze aandelen fuseert in een NV als verkrijgende vennootschap, kunnen deze
aandeelhouders geen winstrechtloze of stemrechtloze aandelen in de NV ontvangen.
Fusievoorstel moet daarom deze gevolgen beschrijven (art. 2:326 sub d). Voorstel
bevat ruilverhouding waarbij deze aandeelhouders aandelen met winstrecht en
stemrecht in de NV ontvangen indien zij tegen het voorstel tot fusie hebben gestemd,
tenzij gekozen wordt voor schadeloosstelling. Deskundige kan aangesteld worden (art.
2:330a), maar niet nodig als statuten/overeenkomst een maatstaf bevatten voor de
berekening. 10%-afrondingsregeling van art. 2:3255 lid 2 geldt niet voor
schadeloossteling.
Totstandkoming:
Voorstel tot fusie met bepaalde gegevens, zoals ruilverhouding van aandelen tenzij wettelijke
uitzondering van toepassing is (art. 2:326). Het besluit tot fusie mag niet afwijken van het fusievoorstel
(art. 2:317 lid 1), anders nieuw voorstel vereist. Bij de oprichting van een nieuwe vennootschap, moet
het voorstel de akte van oprichting bevatten (art. 2:312). Het voorstel moet getekend worden door alle
bestuurders van elke fuserende vennootschap. Voorstel moet goedgekeurd zijn door de RvC en mede
door de commissarissen worden ondertekend (art. 2:312 lid 4). Bij ontbreken van een handtekening,
moet een reden genoemd worden.
3
, Fusies & Overnames
Bestuur geeft voor zijn eigen AVA een schriftelijke toelichting met de redenen voor de fusie,
uiteenzetting over de verwachte gevolgen voor de werkzaamheden en een toelichting uit juridisch,
economisch en sociaal oogpunt (art. 2:313 lid 1). Tevens de in art. 2:327 opgesomde mededelingen.
Ook verklaring en verslag van de door het bestuur van iedere vennootschap aangewezen accountant is
vereist, dat een oordeel inhoudt over de redelijkheid van de ruilverhouding.
Het fusievoorstel, accountantsverklaringen, laatste 3 jaarrekeningen en de andere in art. 2:314
genoemde stukken wordt ten kantore van de vennootschap en bij het handelsregister neergelegd of
langs elektrische weg bij het handelsregister openbaar gemaakt.
132. Splitsing
Een juridische splitsing is het proces waarbij het vermogen van een rechtspersoon onder algemene titel
overgaat op één of meer andere rechtspersonen. Er bestaan twee hoofdvormen van splitsing: de
zuivere splitsing en de afsplitsing (art. 2:334a BW).
• Zuivere splitsing: de splitsende rechtspersoon houdt op te bestaan en zijn vermogen gaat over
naar twee of meer verkrijgende rechtspersonen.
• Afsplitsing: de splitsende rechtspersoon blijft bestaan, en een deel (of soms het geheel) van
zijn vermogen gaat over op een of meer andere rechtspersonen.
In beide gevallen vindt overgang van vermogen plaats onder algemene titel. Sommige rechten en
verplichtingen (zoals persoonlijke vergunningen of bestuursfuncties) zijn echter niet overdraagbaar en
vereisen specifieke beoordeling. Contracten kunnen ook ontbinding bij splitsing toestaan.
De splitsingsprocedure begint met een splitsingsvoorstel, dat door alle bestuurders (en commissarissen
indien aanwezig) moet worden ondertekend (art. 2:334f BW). Een toelichting en splitsingsbeschrijving
zijn verplicht. Deze beschrijving geeft exact aan welke activa, passiva en rechtsverhoudingen overgaan
en welke achterblijven. Een ‘restverklaring’ voorkomt dat er vermogensbestanddelen worden
‘vergeten’.
Het voorstel wordt vervolgens:
• Gedeponeerd bij het handelsregister.
• Ter inzage gelegd bij de vennootschap.
• Aangekondigd in een landelijk dagblad.
• Onderworpen aan een verzetstermijn van één maand voor schuldeisers en andere
wederpartijen (art. 2:334k/l).
Aandeelhouders en splitsing
De hoofdregel is dat aandeelhouders van de splitsende vennootschap naar rato aandeelhouder worden
in de verkrijgende vennootschappen. Er zijn echter twee belangrijke uitzonderingen:
1. Aandeelhouderssplitsing (art. 2:334cc BW): aandeelhouders komen niet noodzakelijk in alle
verkrijgende vennootschappen terug. Deze vorm wordt vaak gebruikt om conflicten tussen
aandeelhouders op te lossen (‘ruziesplitsing’). Hiervoor geldt een verhoogde besluitvereiste:
ten minste ¾ van de stemmen en een quorum van 95%.
4
