2024-2025 Myrthe Rogmans
ECONOMISCH RECHT
INLEIDING
Economisch recht bestaat uit 2 evenwaardige constitutionele bestanddelen:
Klassieke handels of ondernemingsrecht
Marktrecht
STUDIEMATERIAAL
Cursus (2 boeken: handboek van 2023 en capita van 2024) + colleges
Rechtspraakbundel + wetboek + addendum
EXAMEN
Mondeling gesloten boek examen van 15 à 20 minuten
o Gebruik van wetgeving en rechtspraak op het examen
Voorbereidingstijd van 30 minuten
Informeel gesprek met 3 examenvragen uit verschillende onderdelen van de cursus
Geen zuivere reproductie van de collegestof => kennis toepassen (inzicht) en redenering opbouwen
o Correcte probleemdetectie en correcte aanzet tot concrete oplossing aan de hand van de
wetsbepaling => volstaat om geslaagd te zijn voor het examen.
Wie het antwoord op één van de 3 vragen niet weet, kan niet slagen
Voorbeeld examenvraag: je gaat naar de meir en je ziet “opruimprijzen voor kleding -40-70%”. Je gaat naar
een jurist als concurrent en je vraagt of dit wel mag. Hoe gaan we dit oplossen?
Kijken of het een toepassing is van oneerlijke handelspraktijken => boek 6 WER = juridische
kwalificatie.
Kijken in boek 6 ‘oneerlijke handelspraktijken solden’ => Art. 25 boek 6 §1 WER => winkeletalage:
het gaat hier wellicht om een onderneming (zie boek 1: art. 1 lid 1 WER voor algemene definities).
o Maar behoudens andersluidende bepalingen => kijken naar eigen definities van boek 6
art.I.8 39° WER.
o Kijken of we onder categorie goederen vallen => art. I.1 6° WER (goederen = kleding is een
lichamelijk roerende zaak)
o Opruimprijzen is een gelijkaardige benaming
o Art. VI.25 §1 WER: solden zijn enkel toegelaten in januari en juni => deze benaming is dan
enkel toegelaten. We zijn nu februari dus we mogen deze verkoopbenaming niet
gebruiken. (tot hier om al geslaagd te zijn)
We bevinden ons niet in de sperperiode (= periode voor een soldenperiode). Is hier geen sprake
van een verkoop met verlies want betrokken onderneming geeft -40% tot -70% korting op
goederen. Dit kan een inbreuk van art. 116 boek 6 zijn.
Men moet soldenprijs aangeven, zo niet is dat misschien een inbreuk op volgende artikelen
EU-recht: is onze regeling wel in overeenstemming met EU-recht
o Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (is geharmoniseerd: werkt door in nationaal recht) =>
als bepaling niet in overeenstemming is dan moeten we ons niet aan de nationale bepaling
houden.
,COLLEGESCHEMA’S AANKNOPINGSPUNTEN
Binnen hetzelfde wetboek zijn er verschillende aanknopingspunten => altijd goed nakijken waar ze zich
bevinden, want begrip onderneming kan verschillende invullingen krijgen:
- Begripsbepaling economisch recht
- Onderneming in zin Boek I WER
o ART. I.1. 1° WER: aanhef van de bepaling zegt: behoudens andersluidende bepaling
- Onderneming in zin Boek III WER
a) Inschrijvingsplichtige onderneming in kruispuntbank ondernemingen (K.B.O.)
ART. I.4, 1° EN 5°WER = gaat over inschrijving in KBO, wie onderworpen is aan
boekhoudkundige verplichtingen, transparantie en informatie van
ondernemingen
ART. I.4/1 WER: algemene verplichtingen van ondernemingen
<-> andere definitie dan art. I.1 WER
Uitzondering: afwijking om zich in te schrijven in de KBO
1. ART. III.49, 6° WER => natuurlijke personen waarvan de zelfstandige
beroepsactiviteit bestaat uit uitoefenen van bestuursmandaten.
2. ART. III.49, 9° WER => natuurlijke personen die inkomsten genereren die
fiscale drempel niet overschrijven => als je een bepaald inkomen niet
overschrijdt dan moet je je ook niet inschrijven in KBO
b) Boekhoudplichtige Onderneming
ART. I.5 WER
ART. III.82, 2° WER => uitzonderingen in 5°; natuurlijke personen
- Onderneming in het mededingingsrecht
o Mededingingsrecht omvat = kartelrecht en recht op marktpraktijken
Mededingingsrecht in strikte zin = enkel kartelrecht
Kartelrecht gaat over afspraken tussen ondernemingen die de mededinging
kunnen beperken. Gaat over eerlijke concurrentie. ART. IV.1 EN IV.2 WER
In ruime zin = beide
a) Onderneming in zin Boek IV en V WER (= kartelrecht)
ART. I.6, 12° WER = onderneming in de zin van boek 4
ART. I.7, 2° WER = onderneming in de zin van boek 5
b) Onderneming in zin Boek VI WER: marktpraktijken en consumentenbescherming
ART. I.8, 39° WER = Zowel kartelrecht en marktpraktijken zelfde
ondernemingsbegrip (maar door rechtspraak zijn er ook nog verschillen tussen
boek 6 <-> 4 en 5)
Marktpraktijken gaat over bescherming van de consument en het
garanderen van eerlijke handelspraktijken.
- Onderneming in zin Boek VII WER: gaat over betalingsdiensten
o Geen bijzonder aanknopingspunt => dan geldt het algemene ondernemingsbegrip (art. I.1
van toepassing).
- Onderneming in zin Boek VIII en IX WER: voorwaarden waaraan goederen of diensten moeten
voldoen
o Geen afwijkend ondernemingsbegrip dus art. I.1 van toepassing
2
, - Onderneming in zin Boek X WER: gaat over handelsovereenkomsten: instrumenten die een
onderneming ter beschikking heeft
o Gaat over concessie, commerciële samenwerkingsovereenkomsten, …
o Geen bijzondere definitie: ondernemingen van boek I + bijzondere definitie met betrekking
tot kartel en marktpraktijken (= mededingingsrecht in ruime zin)
- Onderneming in zin Boek XI WER: intellectuele eigendomsrecht
o Art. I.1 “lid 1°, 4° en 5° is niet van toepassing op boek XI” => rechts onderaan pagina
- Onderneming in zin Boek XII WER: elektronische handel
o Hier definieert men de gevestigde dienstverlener => ART. I.18, 3°-4° WER
o Met een duurzaamheid een economische activiteit uitoefenen => verwijst naar het
economische recht: het vrije dienstenverkeer
- Onderneming in zin Boek XIII WER: (crisis)overleg => tussen overheidsdiensten
- Onderneming in zin Boek XIV WER: deelboek opgeheven
- Onderneming in zin Boek XV WER: handelt over de rechtshandhaving
o ART. I.20, 7° WER: duurzame wijze een economisch doel aanhalen => mededingingsrecht in
ruime zin => boek 15 volgt boek 6
- Onderneming in zin Boek XVI WER:
O ART. I.19, °6 WER
- Onderneming in zin Boek XVII WER:
o ART. I.21, 8° WER => zelfde ondernemingsbegrip als boek 4, 5, 6, 15 en 16
- Onderneming in zin Boek XVIII WER: gaat over specifieke maatregelen => geen bepaling
opgenomen die relevant is voor ons
- Onderneming in zin Boek XIX WER: minnelijke invordering van consumentenschulden
o ART. I.22/1, 4° WER=> zelfde ondernemingsbegrip als mededingingsrecht in ruime zin
- Onderneming in zin Boek XX WER: insolventierecht
o ART. I.23 7°/1 WER: onderneming in de zin van algemene ondernemingsbegrip (art. I.1
WER)
o Maar let op ART. I.23, 8° WER van deze bepaling: zegt dat een schuldenaar een
onderneming is met uitzondering van iedere publiekrechtelijke rechtspersoon.
=> publiekrechtelijke rechtspersoon wordt hier uitgesloten.
INHOUDSTAFEL
I. Marktpraktijken
II. Intellectuele eigendom
a. Algemene inleiding
b. Types van intellectuele eigendomsrechten
c. Cumul tussen eigendomsrechten
d. Organisatie van de bescherming van intellectuele eigendomsrechten
e. Bijzondere regeling van de communautaire uitputting
f. Analyse bepaalde intellectuele eigendomsrechten
WER: boek 11 (Addendum) handelt over octrooien en auteursrecht => uitzondering voor tekeningen en
modellenwerk in art. 136 van boek 11: wordt geregeld door het Benelux-verdrag
III. Kartelrecht / Mededingingsrecht in strikte zin
a. Algemeen: ART. 101-102 VWEU => gaat over Europese markt
3
, I. Belgische markt vinden we terug in ART. 1-2 BOEK 4 WER
b. Algemeen: Verordening 1/2003
c. Bijzonder: kartelafspraken - verticale overeenkomsten
i. Verticale ovks = ovks op een verschillend niveau in de economische cyclus
d. Bijzonder: Groepsvrijstellingsverordening verticale overeenkomsten (2022/770 +
richtsnoeren verticale overeenkomsten)
i. Vrijstelling van verbod van mededingingsafspraken
ii. Toespitsen op selectieve distributie. Bv: winkel mag Armani producten verkopen,
verkopers moeten wel aan bepaalde criteria voldoen (goederen selectief verdelen
in de markt, dit is selectieve distributie, kijken of dit voldoet aan regels inzake
mededinging)
OVERZICHT: WAAR VIND JE WAT TERUG
- Uitleg ondernemingsbegrippen -> Capita economisch recht
- Uitleg ondernemingsbegrip Boek VI -> Handboek Cons. & MP (handelt over boek 6)
- Uitleg Marktpraktijken -> Handboek Cons. & MP
- Uitleg Intellectueel eigendomsrecht -> Capita economisch recht
- Uitleg Kartelrecht -> Capita economisch recht
AANKNOPINGSPUNTEN ECONOMISCH RECHT
- Zie inleidende tekst over aanknopingspunten van economisch recht (Capita eco. recht)
o -> begrippen onderneming, vrijberoepsbeoefenaar en consument
o -> evolutie van handelsrecht naar ondernemingsrecht
o -> ondernemingsrecht (in strikte betekenis) is onderdeel van economisch recht
- Begripsbepaling economisch recht
o Traditionele/klassieke opvatting van handelsrecht: “rechtsregels die verhoudingen tussen
de handelaars (met in begrip van industriëlen en financiers) beheersen”.
o In die betekenis werd het tegengesteld aan:
Burgerlijk recht: gemeen privaatrecht dat betrekkingen regelt tussen particulieren
die geen handelaar zijn of niet in die hoedanigheid optreden en
Economisch recht: deel van het publiekrecht dat betrekkingen regelt tussen
overheid en bedrijfsleven.
=> Er werd dus een onderscheid gemaakt tussen privaat en publiekrecht.
Op traditionele opvatting kwam kritiek
Handelaar: negatieve connotatie: op korte termijn winst nastreven
Vanuit marktsysteem (= markteconomie met overheidscorrectie of
interventie) ook kritiek
- Maar markteconomie stelt ‘ondernemingsgewijze productie en distributie’ centraal.
o Bepalen wie/wat/waar produceert => ondernemingen zelf beslissen dit, niet de overheid.
o Onderneming is spil (centrale element van de) markteconomie en wordt gaandeweg kern
voor hergroepering van regels van diverse signatuur zodat economisch recht in ruime zin
groeit, dat alle regels omvat van publiekrecht én privaatrecht die de ondernemingsactiviteit
betreffen.
Oorsprong: Europese recht => doelstellingen van de EU: staan in unieverdrag ART.
3 LID 3: unie brengt een interne markt tot stand + duurzame ontwikkeling + sociale
4
ECONOMISCH RECHT
INLEIDING
Economisch recht bestaat uit 2 evenwaardige constitutionele bestanddelen:
Klassieke handels of ondernemingsrecht
Marktrecht
STUDIEMATERIAAL
Cursus (2 boeken: handboek van 2023 en capita van 2024) + colleges
Rechtspraakbundel + wetboek + addendum
EXAMEN
Mondeling gesloten boek examen van 15 à 20 minuten
o Gebruik van wetgeving en rechtspraak op het examen
Voorbereidingstijd van 30 minuten
Informeel gesprek met 3 examenvragen uit verschillende onderdelen van de cursus
Geen zuivere reproductie van de collegestof => kennis toepassen (inzicht) en redenering opbouwen
o Correcte probleemdetectie en correcte aanzet tot concrete oplossing aan de hand van de
wetsbepaling => volstaat om geslaagd te zijn voor het examen.
Wie het antwoord op één van de 3 vragen niet weet, kan niet slagen
Voorbeeld examenvraag: je gaat naar de meir en je ziet “opruimprijzen voor kleding -40-70%”. Je gaat naar
een jurist als concurrent en je vraagt of dit wel mag. Hoe gaan we dit oplossen?
Kijken of het een toepassing is van oneerlijke handelspraktijken => boek 6 WER = juridische
kwalificatie.
Kijken in boek 6 ‘oneerlijke handelspraktijken solden’ => Art. 25 boek 6 §1 WER => winkeletalage:
het gaat hier wellicht om een onderneming (zie boek 1: art. 1 lid 1 WER voor algemene definities).
o Maar behoudens andersluidende bepalingen => kijken naar eigen definities van boek 6
art.I.8 39° WER.
o Kijken of we onder categorie goederen vallen => art. I.1 6° WER (goederen = kleding is een
lichamelijk roerende zaak)
o Opruimprijzen is een gelijkaardige benaming
o Art. VI.25 §1 WER: solden zijn enkel toegelaten in januari en juni => deze benaming is dan
enkel toegelaten. We zijn nu februari dus we mogen deze verkoopbenaming niet
gebruiken. (tot hier om al geslaagd te zijn)
We bevinden ons niet in de sperperiode (= periode voor een soldenperiode). Is hier geen sprake
van een verkoop met verlies want betrokken onderneming geeft -40% tot -70% korting op
goederen. Dit kan een inbreuk van art. 116 boek 6 zijn.
Men moet soldenprijs aangeven, zo niet is dat misschien een inbreuk op volgende artikelen
EU-recht: is onze regeling wel in overeenstemming met EU-recht
o Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (is geharmoniseerd: werkt door in nationaal recht) =>
als bepaling niet in overeenstemming is dan moeten we ons niet aan de nationale bepaling
houden.
,COLLEGESCHEMA’S AANKNOPINGSPUNTEN
Binnen hetzelfde wetboek zijn er verschillende aanknopingspunten => altijd goed nakijken waar ze zich
bevinden, want begrip onderneming kan verschillende invullingen krijgen:
- Begripsbepaling economisch recht
- Onderneming in zin Boek I WER
o ART. I.1. 1° WER: aanhef van de bepaling zegt: behoudens andersluidende bepaling
- Onderneming in zin Boek III WER
a) Inschrijvingsplichtige onderneming in kruispuntbank ondernemingen (K.B.O.)
ART. I.4, 1° EN 5°WER = gaat over inschrijving in KBO, wie onderworpen is aan
boekhoudkundige verplichtingen, transparantie en informatie van
ondernemingen
ART. I.4/1 WER: algemene verplichtingen van ondernemingen
<-> andere definitie dan art. I.1 WER
Uitzondering: afwijking om zich in te schrijven in de KBO
1. ART. III.49, 6° WER => natuurlijke personen waarvan de zelfstandige
beroepsactiviteit bestaat uit uitoefenen van bestuursmandaten.
2. ART. III.49, 9° WER => natuurlijke personen die inkomsten genereren die
fiscale drempel niet overschrijven => als je een bepaald inkomen niet
overschrijdt dan moet je je ook niet inschrijven in KBO
b) Boekhoudplichtige Onderneming
ART. I.5 WER
ART. III.82, 2° WER => uitzonderingen in 5°; natuurlijke personen
- Onderneming in het mededingingsrecht
o Mededingingsrecht omvat = kartelrecht en recht op marktpraktijken
Mededingingsrecht in strikte zin = enkel kartelrecht
Kartelrecht gaat over afspraken tussen ondernemingen die de mededinging
kunnen beperken. Gaat over eerlijke concurrentie. ART. IV.1 EN IV.2 WER
In ruime zin = beide
a) Onderneming in zin Boek IV en V WER (= kartelrecht)
ART. I.6, 12° WER = onderneming in de zin van boek 4
ART. I.7, 2° WER = onderneming in de zin van boek 5
b) Onderneming in zin Boek VI WER: marktpraktijken en consumentenbescherming
ART. I.8, 39° WER = Zowel kartelrecht en marktpraktijken zelfde
ondernemingsbegrip (maar door rechtspraak zijn er ook nog verschillen tussen
boek 6 <-> 4 en 5)
Marktpraktijken gaat over bescherming van de consument en het
garanderen van eerlijke handelspraktijken.
- Onderneming in zin Boek VII WER: gaat over betalingsdiensten
o Geen bijzonder aanknopingspunt => dan geldt het algemene ondernemingsbegrip (art. I.1
van toepassing).
- Onderneming in zin Boek VIII en IX WER: voorwaarden waaraan goederen of diensten moeten
voldoen
o Geen afwijkend ondernemingsbegrip dus art. I.1 van toepassing
2
, - Onderneming in zin Boek X WER: gaat over handelsovereenkomsten: instrumenten die een
onderneming ter beschikking heeft
o Gaat over concessie, commerciële samenwerkingsovereenkomsten, …
o Geen bijzondere definitie: ondernemingen van boek I + bijzondere definitie met betrekking
tot kartel en marktpraktijken (= mededingingsrecht in ruime zin)
- Onderneming in zin Boek XI WER: intellectuele eigendomsrecht
o Art. I.1 “lid 1°, 4° en 5° is niet van toepassing op boek XI” => rechts onderaan pagina
- Onderneming in zin Boek XII WER: elektronische handel
o Hier definieert men de gevestigde dienstverlener => ART. I.18, 3°-4° WER
o Met een duurzaamheid een economische activiteit uitoefenen => verwijst naar het
economische recht: het vrije dienstenverkeer
- Onderneming in zin Boek XIII WER: (crisis)overleg => tussen overheidsdiensten
- Onderneming in zin Boek XIV WER: deelboek opgeheven
- Onderneming in zin Boek XV WER: handelt over de rechtshandhaving
o ART. I.20, 7° WER: duurzame wijze een economisch doel aanhalen => mededingingsrecht in
ruime zin => boek 15 volgt boek 6
- Onderneming in zin Boek XVI WER:
O ART. I.19, °6 WER
- Onderneming in zin Boek XVII WER:
o ART. I.21, 8° WER => zelfde ondernemingsbegrip als boek 4, 5, 6, 15 en 16
- Onderneming in zin Boek XVIII WER: gaat over specifieke maatregelen => geen bepaling
opgenomen die relevant is voor ons
- Onderneming in zin Boek XIX WER: minnelijke invordering van consumentenschulden
o ART. I.22/1, 4° WER=> zelfde ondernemingsbegrip als mededingingsrecht in ruime zin
- Onderneming in zin Boek XX WER: insolventierecht
o ART. I.23 7°/1 WER: onderneming in de zin van algemene ondernemingsbegrip (art. I.1
WER)
o Maar let op ART. I.23, 8° WER van deze bepaling: zegt dat een schuldenaar een
onderneming is met uitzondering van iedere publiekrechtelijke rechtspersoon.
=> publiekrechtelijke rechtspersoon wordt hier uitgesloten.
INHOUDSTAFEL
I. Marktpraktijken
II. Intellectuele eigendom
a. Algemene inleiding
b. Types van intellectuele eigendomsrechten
c. Cumul tussen eigendomsrechten
d. Organisatie van de bescherming van intellectuele eigendomsrechten
e. Bijzondere regeling van de communautaire uitputting
f. Analyse bepaalde intellectuele eigendomsrechten
WER: boek 11 (Addendum) handelt over octrooien en auteursrecht => uitzondering voor tekeningen en
modellenwerk in art. 136 van boek 11: wordt geregeld door het Benelux-verdrag
III. Kartelrecht / Mededingingsrecht in strikte zin
a. Algemeen: ART. 101-102 VWEU => gaat over Europese markt
3
, I. Belgische markt vinden we terug in ART. 1-2 BOEK 4 WER
b. Algemeen: Verordening 1/2003
c. Bijzonder: kartelafspraken - verticale overeenkomsten
i. Verticale ovks = ovks op een verschillend niveau in de economische cyclus
d. Bijzonder: Groepsvrijstellingsverordening verticale overeenkomsten (2022/770 +
richtsnoeren verticale overeenkomsten)
i. Vrijstelling van verbod van mededingingsafspraken
ii. Toespitsen op selectieve distributie. Bv: winkel mag Armani producten verkopen,
verkopers moeten wel aan bepaalde criteria voldoen (goederen selectief verdelen
in de markt, dit is selectieve distributie, kijken of dit voldoet aan regels inzake
mededinging)
OVERZICHT: WAAR VIND JE WAT TERUG
- Uitleg ondernemingsbegrippen -> Capita economisch recht
- Uitleg ondernemingsbegrip Boek VI -> Handboek Cons. & MP (handelt over boek 6)
- Uitleg Marktpraktijken -> Handboek Cons. & MP
- Uitleg Intellectueel eigendomsrecht -> Capita economisch recht
- Uitleg Kartelrecht -> Capita economisch recht
AANKNOPINGSPUNTEN ECONOMISCH RECHT
- Zie inleidende tekst over aanknopingspunten van economisch recht (Capita eco. recht)
o -> begrippen onderneming, vrijberoepsbeoefenaar en consument
o -> evolutie van handelsrecht naar ondernemingsrecht
o -> ondernemingsrecht (in strikte betekenis) is onderdeel van economisch recht
- Begripsbepaling economisch recht
o Traditionele/klassieke opvatting van handelsrecht: “rechtsregels die verhoudingen tussen
de handelaars (met in begrip van industriëlen en financiers) beheersen”.
o In die betekenis werd het tegengesteld aan:
Burgerlijk recht: gemeen privaatrecht dat betrekkingen regelt tussen particulieren
die geen handelaar zijn of niet in die hoedanigheid optreden en
Economisch recht: deel van het publiekrecht dat betrekkingen regelt tussen
overheid en bedrijfsleven.
=> Er werd dus een onderscheid gemaakt tussen privaat en publiekrecht.
Op traditionele opvatting kwam kritiek
Handelaar: negatieve connotatie: op korte termijn winst nastreven
Vanuit marktsysteem (= markteconomie met overheidscorrectie of
interventie) ook kritiek
- Maar markteconomie stelt ‘ondernemingsgewijze productie en distributie’ centraal.
o Bepalen wie/wat/waar produceert => ondernemingen zelf beslissen dit, niet de overheid.
o Onderneming is spil (centrale element van de) markteconomie en wordt gaandeweg kern
voor hergroepering van regels van diverse signatuur zodat economisch recht in ruime zin
groeit, dat alle regels omvat van publiekrecht én privaatrecht die de ondernemingsactiviteit
betreffen.
Oorsprong: Europese recht => doelstellingen van de EU: staan in unieverdrag ART.
3 LID 3: unie brengt een interne markt tot stand + duurzame ontwikkeling + sociale
4
