Contents
1.Inleiding ...........................................................................................................................2
1.1 Onderverdeling ...........................................................................................................2
2.Amoebae ..........................................................................................................................2
2.1 Entamoeba histolytica ................................................................................................3
2.2 Naegleria fowleri .........................................................................................................3
3.Intestinale flagellaten........................................................................................................4
3.1 Giardia lamblia ...........................................................................................................4
4. Hemoflagellaten ..............................................................................................................4
4.1 Leishmania.................................................................................................................5
4.2 Afrikaanse Trypanosoma .............................................................................................7
4.3 Amerikaanse Trypanosoma .........................................................................................8
5. Apicomplexa ....................................................................................................................9
5.1 Plasmodium ............................................................................................................. 10
5.2 Toxoplasma .............................................................................................................. 14
,Parasitologie
1.Inleiding
Parasitisme = vorm van symbiose waarbij één van de partners afhankelijk is van de andere
partner ivm nutriënten, protectie etc. Hierbij “geniet” de parasiet van deze vorm van
samenleving, terwijl het schadelijk is voor de gastheer.
Ectoparasieten VS endoparasieten
Protozoa (eukaryote eencelligen zonder celwand) VS helminthes (bv wormen)
1.1 Onderverdeling
gedeeltelijk gebaseerd op voortbewegingswijze:
- Amoebidae: amoeboide voortbeweging met pseudopodium
- Mastigophora: flagellaten
Bv Giardia, Leishmania , Trypanosoma
- Apicomplexa: aanwezigheid van apicaal complex voor cel-invasie
Bv Plasmodium en Toxoplasma
- (Ciliophora): cilia zijn miniatuur flagellen
Bv Paramecium (pantoffeldiertje), Balantidium coli (intestinale infectie)
- (Microsporidia) → worden tegenwoordig bij fungi ondergebracht, geen mitochondrium
2.Amoebae
Structuur van het cytoplasma :
buitenste zone = plasmagel
binnenste zone = plasmasol (vloeibaarder)
→ plasmagel zal aan de voorkant aangroeien en aan de achterkant w het omgezet in
plasmasol → voortbeweging
Het pseudopodium zal zich vasthechten aan het substraat
, 2.1 Entamoeba histolytica
- uitzicht van de celkern (fietswiel) zeer karakteristiek voor deze amoebe
- kan ook cysten (met celwand voor bescherming tegen ongunstige omstandigheden, klein,
chromatidestaafjes) vormen → transmissie op deze manier (via faeces)
Levenscyclus
Cyste oraal opgenomen – komt in maag (lage PH) en w
geactiveerd – in de darmen kruipt de parasiet uit de
cyste – groeit en voedt zich → trophozoiet (volwassen
stadium) –leeft in lumen van darm en vermenigvuldigt
zich
Invasieve amoebiasis =pathologisch
- weinig infectieus: meestal worden geen cysten
geproduceerd
trophozoiet bindt op suikers op mucosa en produceert
proteasen, oa. Histolysine → invasie van submucosaal
weefsel → ulceratie (wond op opp)
→eventueel via portaal bloedvat naar lever →
ontstekingsreactie: infehepatische amoebiase en
hepatitis kan lethaal zijn
→ oa perforatie abdomen of diafragma om verder te
migreren in lichaam → secundaire amoebiase: longen,
hersenen, gonaden,hart, huid,...
+ De cysten kunnen ook via de ogen in de hersenen
komen wat vaak lethaal is
Opmerking: E. dispar (niet-pathologisch) is morfologisch identiek → soms vals positieve
diagnose
2.2 Naegleria fowleri
= Vrijlevende pathogene amoebae, Leven in zoet water en in aarde, zeldzaam, kan ook flagellen
hebben
*veroorzaakt “primary amoebic meningoencephalitis”
*infectie via neus of mond
*amoeben in hersenweefsel en CSF
*meestal lethaal
1.Inleiding ...........................................................................................................................2
1.1 Onderverdeling ...........................................................................................................2
2.Amoebae ..........................................................................................................................2
2.1 Entamoeba histolytica ................................................................................................3
2.2 Naegleria fowleri .........................................................................................................3
3.Intestinale flagellaten........................................................................................................4
3.1 Giardia lamblia ...........................................................................................................4
4. Hemoflagellaten ..............................................................................................................4
4.1 Leishmania.................................................................................................................5
4.2 Afrikaanse Trypanosoma .............................................................................................7
4.3 Amerikaanse Trypanosoma .........................................................................................8
5. Apicomplexa ....................................................................................................................9
5.1 Plasmodium ............................................................................................................. 10
5.2 Toxoplasma .............................................................................................................. 14
,Parasitologie
1.Inleiding
Parasitisme = vorm van symbiose waarbij één van de partners afhankelijk is van de andere
partner ivm nutriënten, protectie etc. Hierbij “geniet” de parasiet van deze vorm van
samenleving, terwijl het schadelijk is voor de gastheer.
Ectoparasieten VS endoparasieten
Protozoa (eukaryote eencelligen zonder celwand) VS helminthes (bv wormen)
1.1 Onderverdeling
gedeeltelijk gebaseerd op voortbewegingswijze:
- Amoebidae: amoeboide voortbeweging met pseudopodium
- Mastigophora: flagellaten
Bv Giardia, Leishmania , Trypanosoma
- Apicomplexa: aanwezigheid van apicaal complex voor cel-invasie
Bv Plasmodium en Toxoplasma
- (Ciliophora): cilia zijn miniatuur flagellen
Bv Paramecium (pantoffeldiertje), Balantidium coli (intestinale infectie)
- (Microsporidia) → worden tegenwoordig bij fungi ondergebracht, geen mitochondrium
2.Amoebae
Structuur van het cytoplasma :
buitenste zone = plasmagel
binnenste zone = plasmasol (vloeibaarder)
→ plasmagel zal aan de voorkant aangroeien en aan de achterkant w het omgezet in
plasmasol → voortbeweging
Het pseudopodium zal zich vasthechten aan het substraat
, 2.1 Entamoeba histolytica
- uitzicht van de celkern (fietswiel) zeer karakteristiek voor deze amoebe
- kan ook cysten (met celwand voor bescherming tegen ongunstige omstandigheden, klein,
chromatidestaafjes) vormen → transmissie op deze manier (via faeces)
Levenscyclus
Cyste oraal opgenomen – komt in maag (lage PH) en w
geactiveerd – in de darmen kruipt de parasiet uit de
cyste – groeit en voedt zich → trophozoiet (volwassen
stadium) –leeft in lumen van darm en vermenigvuldigt
zich
Invasieve amoebiasis =pathologisch
- weinig infectieus: meestal worden geen cysten
geproduceerd
trophozoiet bindt op suikers op mucosa en produceert
proteasen, oa. Histolysine → invasie van submucosaal
weefsel → ulceratie (wond op opp)
→eventueel via portaal bloedvat naar lever →
ontstekingsreactie: infehepatische amoebiase en
hepatitis kan lethaal zijn
→ oa perforatie abdomen of diafragma om verder te
migreren in lichaam → secundaire amoebiase: longen,
hersenen, gonaden,hart, huid,...
+ De cysten kunnen ook via de ogen in de hersenen
komen wat vaak lethaal is
Opmerking: E. dispar (niet-pathologisch) is morfologisch identiek → soms vals positieve
diagnose
2.2 Naegleria fowleri
= Vrijlevende pathogene amoebae, Leven in zoet water en in aarde, zeldzaam, kan ook flagellen
hebben
*veroorzaakt “primary amoebic meningoencephalitis”
*infectie via neus of mond
*amoeben in hersenweefsel en CSF
*meestal lethaal
