Inhoudsopgave
Les 1 - Familiaalvermogensrecht.....................................................................4
2. RELATIERECHT............................................................................................ 4
Gezinsbescherming in elke relatievorm...........................................................5
Gezinsleven beschermen, hoe? (art. 215 oud BW ev).....................................................5
Bijdrage in de gezinslasten............................................................................................. 5
Gezinsbescherming bij wettelijke samenwoning.............................................................6
Gezinsbescherming bij feitelijke samenwoning...............................................................6
3. RELATIEVERMOGENSRECHT.........................................................................7
Aanvullend huwelijksvermogensrecht.............................................................7
Secundair stelsel belangt ook derden: de schuldeisers...................................................7
Les 2: huwelijksvermogensrecht – wettelijk huwelijksstelsel............................9
Wettelijk huwelijksstelsel...............................................................................9
Wat is het wettelijk stelsel?............................................................................................. 9
Aanwinsten?................................................................................................................... 9
Het begrip gemeenschap.............................................................................................. 10
Essentiële kenmerken van een gemeenschap (coherentie van het stelsel)..................11
Eigen vermogens in een gemeenschapsstelsel: 3 vermogens......................................13
Les 3: huwelijksvermogensrecht – wettelijk huwelijksstelsel..........................14
Wettelijk huwelijksstelsel: baten van de gemeenschap................................................14
Wettelijk huwelijksstelsel: correcte beroepsinkomstenallocatie....................................15
Wettelijk huwelijksstelsel: vergoeding verlies arbeidscapaciteit...................................15
Wettelijk huwelijksstelsel: inkomsten uit eigen goederen.............................................15
Wettelijk huwelijksstelsel: bewijs- en restregel.............................................................16
Wettelijk huwelijksstelsel: baten eigen vermogen..........................................16
Wettelijk huwelijksstelsel: aanwending gelden die reeds met gemeenschapsgelden zijn
vermengd..................................................................................................................... 17
Wettelijk huwelijksstelsel: specifieke regels voor onroerende wederbelegging............17
Wettelijk huwelijksstelsel: uitbreiding eigen goederen – band tussen goed en EG.......17
Wettelijk huwelijksstelsel: persoonlijke goederen en voorwerpen voor persoonlijk
gebruik......................................................................................................................... 18
Wettelijk huwelijksstelsel: goederen met gemengd karakter........................................18
Wettelijk huwelijksstelsel: recht op pensioen, lijfrente of soortgelijke uitkering............18
Wettelijk huwelijksstelsel: uitkering van een lijfrente...................................................19
Wettelijk huwelijksstelsel: vergoeding voor persoonlijke schade..................................19
Wettelijk huwelijksstelsel: professionele goederen........................................19
1
, Wettelijk huwelijksstelsel: professionele goederen.......................................................19
Wettelijk huwelijksstelsel: aandelen in professionele vennootschap.............................20
Wettelijk huwelijksstelsel: levensverzekeringen............................................20
Levensverzekeringen: verzekerde prestatie opeisbaar bij ontbinding stelsel...............20
Levensverzekeringen: verzekerde prestatie niet opeisbaar bij ontbinding stelsel........21
Levensverzekeringen: groepsverzekeringen – spaarverrichting?..................................21
Levensverzekeringen: groepsverzekeringen – aanvullend pensioen?...........................21
Wettelijk huwelijksstelsel: bewijs..................................................................21
Wettelijk huwelijksstelsel: schulden..............................................................22
Wettelijk huwelijksstelsel: bestuur................................................................23
Uitzondering: beslissingen die één EG kan maken........................................................23
Bestuur eigen vermogen............................................................................................... 24
Wettelijk huwelijksstelsel: bescherming en sancties......................................25
Preventieve maatregelen.............................................................................................. 25
Repressieve maatregelen............................................................................................. 25
Compenserende maatregel........................................................................................... 26
Les 4 – Huwelijksvoordelen...........................................................................27
Wijziging van de keuze.................................................................................................27
De voorwaarden voor keuze van huwelijkscontract......................................................28
Contractvrijheid en grenzen (art. 2.3.1 BW)..................................................................28
Vormvoorwaarden: wanneer boedelbeschrijving wettelijk vereist?...............................29
Kenbaarheid en uitwerking...........................................................................................29
Keuze gemeenschapsstelsel.........................................................................................29
Afwijkingen van wettelijke gemeenschap.....................................................................30
Les 5: Scheiding van goederen als huwelijksstelsel........................................31
Lastgeving aan andere echtgenoot: art. 219 OBW........................................................31
Bestuursongeschiktheid of gevaar voor gezinsbelangen..............................................31
Onverdeeldheid............................................................................................................ 32
Duur van vrijwillige of conventionele onverdeeldheid...................................................32
Niet georganiseerde onverdeeldheid?..........................................................................32
Onverdeeldheid gezinswoning en inboedel...................................................................33
Rechten schuldeisers mbt onverdeeldheid...................................................................33
Kan SE verdeling van elk onverdeeld goed eisen? Open of gesloten?...........................33
Schuldvordering tussen echtgenoten............................................................................33
Herroeping van schenking............................................................................................34
Verrijking zonder oorzaak............................................................................................. 34
Verweer tegen vordering verrijking zonder oorzaak......................................................34
2
, Overmatige bijdrage in gezinslasten.............................................................................34
Aankoop gezinswoning................................................................................................. 34
Correcties – beperkte solidarisering..............................................................................35
De preferentiële toewijzing...........................................................................................35
Heling........................................................................................................................... 35
Huwelijksvoordelen....................................................................................................... 36
Onwaardigheid.............................................................................................................. 36
Billijkheidscorrectie....................................................................................................... 36
Waarom kiezen voor SVG?............................................................................................ 36
Rol van de notaris......................................................................................................... 36
Correcties..................................................................................................................... 36
Toegevoegd Intern Gemeenschappelijk Vermogen.......................................................37
Verrekenbedingen......................................................................................................... 37
Wettelijk verankerde verrekening van aanwinsten.......................................................37
Verrekening aanwinsten – schatting aanvangsvermogen (!).........................................38
Les 6 - Relatievermogensrecht......................................................................39
6.1 Het wettelijk kader.................................................................................................. 39
Wettelijke samenwoning............................................................................................ 39
Feitelijke samenwoning............................................................................................. 40
6.2 Samenwoningsovereenkomst voor samenwoners..................................................40
6.3 Schuldvorderingen tussen samenwoners................................................................41
Les 7 – Q&A-sessie en relatievermogensrecht................................................43
7.1 Wat stelt een eind aan het stelsel?.........................................................................43
7.2 Wanneer wordt een huwelijk ontbonden?...............................................................43
7.3 Wat is de postcommunautaire onverdeeldheid?.....................................................43
7.4 Hoe vereffenen en verdelen?..................................................................................45
7.5 Hoe verlopen de werkzaamheden?.........................................................................45
7.7 De mathematische afwikkeling?.............................................................................46
7.8 Hoe verdelen?......................................................................................................... 47
7.9 Uitzondering op verkoop van goederen?................................................................47
7.10 Heling en kosten van de verdeling........................................................................47
7.11 Q&A...................................................................................................................... 48
7.12 Voorbeeldcasus..................................................................................................... 49
7.13 Meerkeuzevraag................................................................................................... 50
3
, Les 1 - Familiaalvermogensrecht
2. RELATIERECHT
“Wilsgebrek van de liefde”
= één partner wil huwen, de andere niet. Hierdoor wordt de relatievorm
‘opgelegd’, namelijk (eventueel) de samenwoning, maar sowieso niet het
huwelijk.
3 relatievormen:
Feitelijke samenwoning (niet door recht geregeld)
= een louter feit.
o Geen wettelijke regeling
o Informele beëindiging
o Geen alimentatie
Wettelijke samenwoning (beperkt gereglementeerd)
o Verklaring voor ABS (art. 1475 OBW), geen
samenwoningscontract
o Gevolgen voor de persoon:
Geen wettelijke gevolgen voor persoon
Conventioneel: geen aantasting/beperking persoonlijke
vrijheid
o Gevolgen voor de vermogens:
Kunnen overeenkomen
Financiële of materiële hulp
o Primair samenwoningsstelsel
o Beperkt erfrecht voor LLP
o Beëindiging: verklaring voor ABS
o Geen andere vermogensrechtelijke gevolgen bij beëindiging
dan deze die de partijen hebben bedongen
Huwelijk (meest gereglementeerd)
Civiele gevolgen samenwoningsvorm:
Aangaan en voorwaarden
Rechtsgevolgen
Beëindiging
Vermogensrechtelijke aspecten
4
Les 1 - Familiaalvermogensrecht.....................................................................4
2. RELATIERECHT............................................................................................ 4
Gezinsbescherming in elke relatievorm...........................................................5
Gezinsleven beschermen, hoe? (art. 215 oud BW ev).....................................................5
Bijdrage in de gezinslasten............................................................................................. 5
Gezinsbescherming bij wettelijke samenwoning.............................................................6
Gezinsbescherming bij feitelijke samenwoning...............................................................6
3. RELATIEVERMOGENSRECHT.........................................................................7
Aanvullend huwelijksvermogensrecht.............................................................7
Secundair stelsel belangt ook derden: de schuldeisers...................................................7
Les 2: huwelijksvermogensrecht – wettelijk huwelijksstelsel............................9
Wettelijk huwelijksstelsel...............................................................................9
Wat is het wettelijk stelsel?............................................................................................. 9
Aanwinsten?................................................................................................................... 9
Het begrip gemeenschap.............................................................................................. 10
Essentiële kenmerken van een gemeenschap (coherentie van het stelsel)..................11
Eigen vermogens in een gemeenschapsstelsel: 3 vermogens......................................13
Les 3: huwelijksvermogensrecht – wettelijk huwelijksstelsel..........................14
Wettelijk huwelijksstelsel: baten van de gemeenschap................................................14
Wettelijk huwelijksstelsel: correcte beroepsinkomstenallocatie....................................15
Wettelijk huwelijksstelsel: vergoeding verlies arbeidscapaciteit...................................15
Wettelijk huwelijksstelsel: inkomsten uit eigen goederen.............................................15
Wettelijk huwelijksstelsel: bewijs- en restregel.............................................................16
Wettelijk huwelijksstelsel: baten eigen vermogen..........................................16
Wettelijk huwelijksstelsel: aanwending gelden die reeds met gemeenschapsgelden zijn
vermengd..................................................................................................................... 17
Wettelijk huwelijksstelsel: specifieke regels voor onroerende wederbelegging............17
Wettelijk huwelijksstelsel: uitbreiding eigen goederen – band tussen goed en EG.......17
Wettelijk huwelijksstelsel: persoonlijke goederen en voorwerpen voor persoonlijk
gebruik......................................................................................................................... 18
Wettelijk huwelijksstelsel: goederen met gemengd karakter........................................18
Wettelijk huwelijksstelsel: recht op pensioen, lijfrente of soortgelijke uitkering............18
Wettelijk huwelijksstelsel: uitkering van een lijfrente...................................................19
Wettelijk huwelijksstelsel: vergoeding voor persoonlijke schade..................................19
Wettelijk huwelijksstelsel: professionele goederen........................................19
1
, Wettelijk huwelijksstelsel: professionele goederen.......................................................19
Wettelijk huwelijksstelsel: aandelen in professionele vennootschap.............................20
Wettelijk huwelijksstelsel: levensverzekeringen............................................20
Levensverzekeringen: verzekerde prestatie opeisbaar bij ontbinding stelsel...............20
Levensverzekeringen: verzekerde prestatie niet opeisbaar bij ontbinding stelsel........21
Levensverzekeringen: groepsverzekeringen – spaarverrichting?..................................21
Levensverzekeringen: groepsverzekeringen – aanvullend pensioen?...........................21
Wettelijk huwelijksstelsel: bewijs..................................................................21
Wettelijk huwelijksstelsel: schulden..............................................................22
Wettelijk huwelijksstelsel: bestuur................................................................23
Uitzondering: beslissingen die één EG kan maken........................................................23
Bestuur eigen vermogen............................................................................................... 24
Wettelijk huwelijksstelsel: bescherming en sancties......................................25
Preventieve maatregelen.............................................................................................. 25
Repressieve maatregelen............................................................................................. 25
Compenserende maatregel........................................................................................... 26
Les 4 – Huwelijksvoordelen...........................................................................27
Wijziging van de keuze.................................................................................................27
De voorwaarden voor keuze van huwelijkscontract......................................................28
Contractvrijheid en grenzen (art. 2.3.1 BW)..................................................................28
Vormvoorwaarden: wanneer boedelbeschrijving wettelijk vereist?...............................29
Kenbaarheid en uitwerking...........................................................................................29
Keuze gemeenschapsstelsel.........................................................................................29
Afwijkingen van wettelijke gemeenschap.....................................................................30
Les 5: Scheiding van goederen als huwelijksstelsel........................................31
Lastgeving aan andere echtgenoot: art. 219 OBW........................................................31
Bestuursongeschiktheid of gevaar voor gezinsbelangen..............................................31
Onverdeeldheid............................................................................................................ 32
Duur van vrijwillige of conventionele onverdeeldheid...................................................32
Niet georganiseerde onverdeeldheid?..........................................................................32
Onverdeeldheid gezinswoning en inboedel...................................................................33
Rechten schuldeisers mbt onverdeeldheid...................................................................33
Kan SE verdeling van elk onverdeeld goed eisen? Open of gesloten?...........................33
Schuldvordering tussen echtgenoten............................................................................33
Herroeping van schenking............................................................................................34
Verrijking zonder oorzaak............................................................................................. 34
Verweer tegen vordering verrijking zonder oorzaak......................................................34
2
, Overmatige bijdrage in gezinslasten.............................................................................34
Aankoop gezinswoning................................................................................................. 34
Correcties – beperkte solidarisering..............................................................................35
De preferentiële toewijzing...........................................................................................35
Heling........................................................................................................................... 35
Huwelijksvoordelen....................................................................................................... 36
Onwaardigheid.............................................................................................................. 36
Billijkheidscorrectie....................................................................................................... 36
Waarom kiezen voor SVG?............................................................................................ 36
Rol van de notaris......................................................................................................... 36
Correcties..................................................................................................................... 36
Toegevoegd Intern Gemeenschappelijk Vermogen.......................................................37
Verrekenbedingen......................................................................................................... 37
Wettelijk verankerde verrekening van aanwinsten.......................................................37
Verrekening aanwinsten – schatting aanvangsvermogen (!).........................................38
Les 6 - Relatievermogensrecht......................................................................39
6.1 Het wettelijk kader.................................................................................................. 39
Wettelijke samenwoning............................................................................................ 39
Feitelijke samenwoning............................................................................................. 40
6.2 Samenwoningsovereenkomst voor samenwoners..................................................40
6.3 Schuldvorderingen tussen samenwoners................................................................41
Les 7 – Q&A-sessie en relatievermogensrecht................................................43
7.1 Wat stelt een eind aan het stelsel?.........................................................................43
7.2 Wanneer wordt een huwelijk ontbonden?...............................................................43
7.3 Wat is de postcommunautaire onverdeeldheid?.....................................................43
7.4 Hoe vereffenen en verdelen?..................................................................................45
7.5 Hoe verlopen de werkzaamheden?.........................................................................45
7.7 De mathematische afwikkeling?.............................................................................46
7.8 Hoe verdelen?......................................................................................................... 47
7.9 Uitzondering op verkoop van goederen?................................................................47
7.10 Heling en kosten van de verdeling........................................................................47
7.11 Q&A...................................................................................................................... 48
7.12 Voorbeeldcasus..................................................................................................... 49
7.13 Meerkeuzevraag................................................................................................... 50
3
, Les 1 - Familiaalvermogensrecht
2. RELATIERECHT
“Wilsgebrek van de liefde”
= één partner wil huwen, de andere niet. Hierdoor wordt de relatievorm
‘opgelegd’, namelijk (eventueel) de samenwoning, maar sowieso niet het
huwelijk.
3 relatievormen:
Feitelijke samenwoning (niet door recht geregeld)
= een louter feit.
o Geen wettelijke regeling
o Informele beëindiging
o Geen alimentatie
Wettelijke samenwoning (beperkt gereglementeerd)
o Verklaring voor ABS (art. 1475 OBW), geen
samenwoningscontract
o Gevolgen voor de persoon:
Geen wettelijke gevolgen voor persoon
Conventioneel: geen aantasting/beperking persoonlijke
vrijheid
o Gevolgen voor de vermogens:
Kunnen overeenkomen
Financiële of materiële hulp
o Primair samenwoningsstelsel
o Beperkt erfrecht voor LLP
o Beëindiging: verklaring voor ABS
o Geen andere vermogensrechtelijke gevolgen bij beëindiging
dan deze die de partijen hebben bedongen
Huwelijk (meest gereglementeerd)
Civiele gevolgen samenwoningsvorm:
Aangaan en voorwaarden
Rechtsgevolgen
Beëindiging
Vermogensrechtelijke aspecten
4
