LES 3: DE OPKOMST VAN HET GEWAPEND
BETON
Inleiding:
- Materialen hebben een onmiddellijke impact op de architectuur
- Via-Le-Duc: hetgeen dat ons moet leiden bij de ontwerp beslissingen gaat over de functie en het
materiaal.
- Hier ontstaat een nieuwe vormentaal
!Nieuw materiaal: gewapend beton
= nieuw materiaal, met nieuwe eigenschappen
- Kunnen er nieuwe vormen volgen?
In quasi elke werf wordt er beton gebruikt.
BETON: HISTORIEK
DIA 2
- Bestond al sinds de romeinen (!)
o Kennen plastische massa van puzzolaan (=vulkaanas)
Een stoffig zand, dat je het mengt met water en klei
Kneedbaar, dat nadien verhard
o Toepassingen: Pantheon
Bogen dragen een massa die gemaakt is in beton
Cassettes: gewicht te sparen
• Middeleeuwen: kennis verloren
! geen enkel middeleeuws bouwwerk dat gemaakt is uit romeins beton: Kennis gaat verloren.
- Minerale materialen hebben heel weinig weerstand tegen trekkrachten. ! probleem
Dus: staal in het beton stoppen: om de trekkrachten tegen te gaan principe gewapend beton
- 19e eeuws beton
o Water, hydraulisch cementmortel, granulaat (zand, grind, steenslag)
o Granulaat = basismateriaal
o Cementmortel = bindmiddel: geen weerstand tegen krachten
o wapening (getordeerd staal)
- Beton zit altijd vast met stalen beugels
DE CONTROVERSE ROND BETON AAN HET BEGIN VAN DE 20EEEUW
DIA 3
• Beton:
• Isotroop, vloeibaar, monolitisch, brandvrij
• maar: enkel drukkrachten !
•Vormelijke beperking = bekisting
Beton komt onderaan de rangschikking van alle materialen te staan.
- Hoe natuurlijker een materiaal is, hoe hoger in de lijst
o Vb. baskteen staat ook vanonder
- Beton is een isotroop materiaal: heeft evenveel eigenschappen in alle 3 richtingen hetzelfde
1
, !is niet zo bij hout.
- Beton is een vloeibaar materiaal: je kan het in eender welke vorm het gieten
MAAR: bekisting kost veel geld, het is niet recupereer baar
- Monolitisch: het is 1 geheel: elk onderdeeltje zal meewerken
- Brandvrij: het staal binnenin het beton gaat beginnen vloeien
Toepassingsdomein
• Begin 20e eeuw: twijfel aan
Gedrag van beton = onbekende gepastheid van beton = onbekende
• Betrouwbaarheid? Geen nauwkeurige modellen of formules
•‘Gepastheid’? Beton = ‘industrieel’ en ‘artificieel’ materiaal
• Vandaag: grote variëteit aan toepassingen, vormen en texturen
• Potagonisten in ontwikkeling en verspreiding:
– François Hennebique(FR)
– Ernest Ransome(USA)
Protagonisten: patenten werken als ingenieurs
FRANÇOIS HENNEBIQUE (1842-1921)
DIA 4
Door het verloop van de wapening aan te passen vindt Hennebique een manier om de krachten op te
lossen
- Stimuleert andere aannemers om hieraan te werken
- Sticht een aannemersgemeenschap
- Gaat investeren ipv rentenieren
Hennebique’s patent op het probleem van de ‘monolitische verbinding’: beugels vangen dwars-en
schuifkrachten op.
Hennebique’s ‘huisblad’ Le Béton Armé; eigen woning in Bourg-la-Reine (1901-1904)
- Alles is gemaakt uit beton
- Betonnen skelet
- Watertoren: je kan waterdichte constructies maken
- Demonstratie van alles wat beton in zijn mars heeft
ERNEST RANSOME (1852–1917)
DIA 5
- Actief in san francisco
Staal en beton geven niet 100% een zekerheid dat ze aan mekaar plakken: zekerheid
vergroten door het wapeningsstaal te torderen
- Beter haken
- Heeft veel meer opp. dan een stalen kabel
2
BETON
Inleiding:
- Materialen hebben een onmiddellijke impact op de architectuur
- Via-Le-Duc: hetgeen dat ons moet leiden bij de ontwerp beslissingen gaat over de functie en het
materiaal.
- Hier ontstaat een nieuwe vormentaal
!Nieuw materiaal: gewapend beton
= nieuw materiaal, met nieuwe eigenschappen
- Kunnen er nieuwe vormen volgen?
In quasi elke werf wordt er beton gebruikt.
BETON: HISTORIEK
DIA 2
- Bestond al sinds de romeinen (!)
o Kennen plastische massa van puzzolaan (=vulkaanas)
Een stoffig zand, dat je het mengt met water en klei
Kneedbaar, dat nadien verhard
o Toepassingen: Pantheon
Bogen dragen een massa die gemaakt is in beton
Cassettes: gewicht te sparen
• Middeleeuwen: kennis verloren
! geen enkel middeleeuws bouwwerk dat gemaakt is uit romeins beton: Kennis gaat verloren.
- Minerale materialen hebben heel weinig weerstand tegen trekkrachten. ! probleem
Dus: staal in het beton stoppen: om de trekkrachten tegen te gaan principe gewapend beton
- 19e eeuws beton
o Water, hydraulisch cementmortel, granulaat (zand, grind, steenslag)
o Granulaat = basismateriaal
o Cementmortel = bindmiddel: geen weerstand tegen krachten
o wapening (getordeerd staal)
- Beton zit altijd vast met stalen beugels
DE CONTROVERSE ROND BETON AAN HET BEGIN VAN DE 20EEEUW
DIA 3
• Beton:
• Isotroop, vloeibaar, monolitisch, brandvrij
• maar: enkel drukkrachten !
•Vormelijke beperking = bekisting
Beton komt onderaan de rangschikking van alle materialen te staan.
- Hoe natuurlijker een materiaal is, hoe hoger in de lijst
o Vb. baskteen staat ook vanonder
- Beton is een isotroop materiaal: heeft evenveel eigenschappen in alle 3 richtingen hetzelfde
1
, !is niet zo bij hout.
- Beton is een vloeibaar materiaal: je kan het in eender welke vorm het gieten
MAAR: bekisting kost veel geld, het is niet recupereer baar
- Monolitisch: het is 1 geheel: elk onderdeeltje zal meewerken
- Brandvrij: het staal binnenin het beton gaat beginnen vloeien
Toepassingsdomein
• Begin 20e eeuw: twijfel aan
Gedrag van beton = onbekende gepastheid van beton = onbekende
• Betrouwbaarheid? Geen nauwkeurige modellen of formules
•‘Gepastheid’? Beton = ‘industrieel’ en ‘artificieel’ materiaal
• Vandaag: grote variëteit aan toepassingen, vormen en texturen
• Potagonisten in ontwikkeling en verspreiding:
– François Hennebique(FR)
– Ernest Ransome(USA)
Protagonisten: patenten werken als ingenieurs
FRANÇOIS HENNEBIQUE (1842-1921)
DIA 4
Door het verloop van de wapening aan te passen vindt Hennebique een manier om de krachten op te
lossen
- Stimuleert andere aannemers om hieraan te werken
- Sticht een aannemersgemeenschap
- Gaat investeren ipv rentenieren
Hennebique’s patent op het probleem van de ‘monolitische verbinding’: beugels vangen dwars-en
schuifkrachten op.
Hennebique’s ‘huisblad’ Le Béton Armé; eigen woning in Bourg-la-Reine (1901-1904)
- Alles is gemaakt uit beton
- Betonnen skelet
- Watertoren: je kan waterdichte constructies maken
- Demonstratie van alles wat beton in zijn mars heeft
ERNEST RANSOME (1852–1917)
DIA 5
- Actief in san francisco
Staal en beton geven niet 100% een zekerheid dat ze aan mekaar plakken: zekerheid
vergroten door het wapeningsstaal te torderen
- Beter haken
- Heeft veel meer opp. dan een stalen kabel
2
