Lina Panis
*La Révolution française is een Frans-Duits-Italiaans-Brits-Canadees historisch fresco dat onder regie van Robert
Enrico en Richard T. Heffron uitgebracht werd in 1989.Dit prestigieus en groots opgezet fresco was bedoeld om de
herdenking van de Bicentenaire de la Révolution, de tweehonderdste verjaardag van de Franse Revolutie, extra
luister bij te zetten. De zes uur durende film bestaat uit twee delen, Les Années lumière en Les Années terribles.
Een half jaar lang werd er met man en macht gedraaid, met twee filmploegen. Tweehonderd acteurs en
zesendertigduizend figuranten verschenen in beeld. Vijftienduizend kostuums en drieduizend pruiken moesten mee
de historische authenticiteit van de talrijke gebeurtenissen zo dicht mogelijk benaderen. Desondanks werd de film
een flop aan de kassa.*
DEEL 1
Versailles 1788
● Per dag meer en meer schulden: kosten van het gerecht, uitgaven van de koningin, deelname in de
Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog..
Versailles “les Menu’s Plaisirs” - 5 mai 1789
● De laatste grote ceremonie van het Ancien Régime vond plaats: de processie van de Staten-Generaal. Op
5 mei begint de officiële openingssessie. Lodewijk XVI opende de zitting met een toespraak waarin hij de
omstandigheden die tot deze bijeenkomst hadden geleid, beschreef en wat hij van de Staten-Generaal
verwachtte. Als vredelievende koning noemde hij zichzelf ‘de eerste vriend van zijn volk’.
● De derde macht is ontevreden over deze slechte toespraak
Eed op de Kaatsbaan – 20 juni 1789
● De leden van de Derde Stand, die zich nu de Nationale Vergadering noemen, worden buitengesloten van
hun vergaderzaal. Ze wijken uit naar een overdekte kaatsbaan in Versailles en zweren daar plechtig dat ze
niet uit elkaar zullen gaan voordat er een grondwet is opgesteld. Dit moment markeert het begin van
openlijk verzet tegen de koning en is een cruciaal keerpunt in de Franse Revolutie.
Confrontatie tussen Assemblée Nationale en de koning
● Na de Eed op de Kaatsbaan keert de Derde Stand terug naar de vergaderzaal. Jean-Sylvain Bailly wordt
verkozen tot voorzitter van de Assemblée Nationale. Wanneer de koning via een bode beveelt dat iedereen
uiteen moet gaan, weigeren ze. Mirabeau reageert fel en zegt dat de vergadering alleen op de wil van het
volk bestaat en niet uit elkaar zal gaan, tenzij met geweld. De leden roepen “Vive Mirabeau!” – een sterk
signaal van verzet en vastberadenheid.
● Daarna: Marie-Antoinette spreekt zich uit aan tafel: ze vindt dat de Koning te passief is
Spanningen op straat – confrontatie met leger
● In de stad groeit de onrust. Gewone burgers (vooral uit de laagste lagen van de Derde Stand) raken in
conflict met het leger. Ze bekogelen soldaten met stenen – een uiting van diepe frustratie over honger,
ongelijkheid en onmacht. Het volk begint zich steeds openlijker te verzetten tegen het koninklijke gezag.
(Er is een hongersnood, broodprijzen zijn enorm duur..)
Toespraak van Camille Desmoulins
● Camille Desmoulins spreekt het volk van Parijs toe en roept hen op tot verzet tegen de koning. Hij stelt
voor om een groen teken te dragen – de kleur van hoop – als symbool van revolutie. De menigte reageert
enthousiast en trekt blaadjes van bomen om aan hun hoed of kleding te steken. Dit markeert het begin van
1
, Lina Panis
een georganiseerde volksopstand, die zal uitmonden in de bestorming van de Bastille op 14 juli. Tijdens
zijn vurige toespraak waarschuwt Camille Desmoulins dat de politie eraan komt. In plaats van zich terug te
trekken, reageert het volk met de kreet “Vive la liberté!” – een krachtig symbool van moed en verzet.
● Jacques Necker, de populaire minister van Financiën, wordt onverwacht ontslagen door de koning. Necker
was geliefd bij het volk omdat hij hervormingen steunde en vond dat ook de adel belasting moest betalen.
Zijn ontslag wordt gezien als een vijandige daad tegen het volk en wakkert de woede in Parijs nog verder
aan, vlak voor de bestorming van de Bastille.
Club des cordeliers
● In de Club des Cordeliers roept een spreker het volk op tot moed en verzet tegen het regime. Een man uit
Saint-Domingue, die zichzelf “de Amerikaan” noemt, vraagt waar ze wapens kunnen vinden. De spreker
antwoordt: “De wapens zijn in Les Invalides, het buskruit in de Bastille.” Het volk juicht – de revolutie krijgt
nu een duidelijk doel en plan. Deze scène toont hoe de opstand overgaat van woorden naar daden.
Mars naar de Bastille
● De gewapende burgers van Parijs trekken naar de Bastille en roepen: “Het buskruit! Het buskruit!”. Een
spreker roept: “Burgers, we moeten de Bastille hebben!” en eist dat de kanonnen worden teruggetrokken.
● Een delegatie van het Hôtel de Ville (het stadsbestuur van Parijs) arriveert om te onderhandelen met
gouverneur Bernard de Launay, die op dat moment de leiding heeft over de Bastille. Ze proberen een
vreedzame oplossing te vinden (en hameren ook op het feit dat het volk wil dat ze de kanonnen
terugtrekken). De koning is hier zelf niet bij betrokken – hij verblijft nog in Versailles en wordt pas later
geïnformeerd. De kanonnen worden effectief teruggetrokken, maar de poorten openen willen ze niet. Het
volk gaat over tot de bestorming van de Bastille.
De Bestorming van de Bastille
● Bovenop de Bastille probeerden de soldaten met handgebaren het volk weg te jagen, maar dit werd
verkeerd geïnterpreteerd als een teken dat ze mochten binnenkomen. De poort werd geopend, en de
burgers stormden massaal naar binnen. Hoewel de soldaten eerst aarzelden om te schieten — uit vrees
voor een bloedbad — openden ze uiteindelijk toch het vuur (schieten + kanon). Het geweld was niet
gepland, maar ontstond door verwarring en de spanning van het moment.
● Nadat de Bastille is ingenomen, wordt koning Lodewijk XVI in Versailles gewekt met het nieuws. Wanneer
hij vraagt of het een opstand is, krijgt hij het legendarische antwoord: “Nee, Sire… dit is een revolutie.”
● Lodewijk XVI kondigt aan dat hij de troepen uit Parijs laat terugtrekken. Daarnaast zegt hij dat hij Necker
(de populaire minister van Financiën die eerder ontslagen was) heeft gevraagd om terug te keren. De zaal
barst uit in applaus en mensen roepen “Vive le Roi!”. Dit toont dat de koning zich genoodzaakt voelt om toe
te geven aan de druk van het volk
Versailles - 4 augustus 1789
● In de Nationale Vergadering te Versailles, onder druk van de volksopstand, houden afgevaardigden
toespraken.
● Camille Desmoulins en andere revolutionairen zijn aanwezig
● Ook geestelijken nemen het woord. In een van die scènes zien we een spreker die verkondigt dat voortaan
alle mensen gelijk zijn voor de wet, wat op luid gejuich onthaald wordt. Camille Desmoulins, die dit samen
met zijn vriend Georges Danton meemaakt, merkt hoe de revolutie stilaan werkelijkheid wordt
● Terwijl het volk enthousiast reageert op de afschaffing van privileges, kondigt Camille Desmoulins aan dat
hij zijn eigen krant gaat starten: Révolutions de France et de Brabant. Hij zegt dit tegen zijn vriend Georges
Danton, die hem aanmoedigt: “You’re right, Camille. Write. It’s what you do best.”
2
*La Révolution française is een Frans-Duits-Italiaans-Brits-Canadees historisch fresco dat onder regie van Robert
Enrico en Richard T. Heffron uitgebracht werd in 1989.Dit prestigieus en groots opgezet fresco was bedoeld om de
herdenking van de Bicentenaire de la Révolution, de tweehonderdste verjaardag van de Franse Revolutie, extra
luister bij te zetten. De zes uur durende film bestaat uit twee delen, Les Années lumière en Les Années terribles.
Een half jaar lang werd er met man en macht gedraaid, met twee filmploegen. Tweehonderd acteurs en
zesendertigduizend figuranten verschenen in beeld. Vijftienduizend kostuums en drieduizend pruiken moesten mee
de historische authenticiteit van de talrijke gebeurtenissen zo dicht mogelijk benaderen. Desondanks werd de film
een flop aan de kassa.*
DEEL 1
Versailles 1788
● Per dag meer en meer schulden: kosten van het gerecht, uitgaven van de koningin, deelname in de
Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog..
Versailles “les Menu’s Plaisirs” - 5 mai 1789
● De laatste grote ceremonie van het Ancien Régime vond plaats: de processie van de Staten-Generaal. Op
5 mei begint de officiële openingssessie. Lodewijk XVI opende de zitting met een toespraak waarin hij de
omstandigheden die tot deze bijeenkomst hadden geleid, beschreef en wat hij van de Staten-Generaal
verwachtte. Als vredelievende koning noemde hij zichzelf ‘de eerste vriend van zijn volk’.
● De derde macht is ontevreden over deze slechte toespraak
Eed op de Kaatsbaan – 20 juni 1789
● De leden van de Derde Stand, die zich nu de Nationale Vergadering noemen, worden buitengesloten van
hun vergaderzaal. Ze wijken uit naar een overdekte kaatsbaan in Versailles en zweren daar plechtig dat ze
niet uit elkaar zullen gaan voordat er een grondwet is opgesteld. Dit moment markeert het begin van
openlijk verzet tegen de koning en is een cruciaal keerpunt in de Franse Revolutie.
Confrontatie tussen Assemblée Nationale en de koning
● Na de Eed op de Kaatsbaan keert de Derde Stand terug naar de vergaderzaal. Jean-Sylvain Bailly wordt
verkozen tot voorzitter van de Assemblée Nationale. Wanneer de koning via een bode beveelt dat iedereen
uiteen moet gaan, weigeren ze. Mirabeau reageert fel en zegt dat de vergadering alleen op de wil van het
volk bestaat en niet uit elkaar zal gaan, tenzij met geweld. De leden roepen “Vive Mirabeau!” – een sterk
signaal van verzet en vastberadenheid.
● Daarna: Marie-Antoinette spreekt zich uit aan tafel: ze vindt dat de Koning te passief is
Spanningen op straat – confrontatie met leger
● In de stad groeit de onrust. Gewone burgers (vooral uit de laagste lagen van de Derde Stand) raken in
conflict met het leger. Ze bekogelen soldaten met stenen – een uiting van diepe frustratie over honger,
ongelijkheid en onmacht. Het volk begint zich steeds openlijker te verzetten tegen het koninklijke gezag.
(Er is een hongersnood, broodprijzen zijn enorm duur..)
Toespraak van Camille Desmoulins
● Camille Desmoulins spreekt het volk van Parijs toe en roept hen op tot verzet tegen de koning. Hij stelt
voor om een groen teken te dragen – de kleur van hoop – als symbool van revolutie. De menigte reageert
enthousiast en trekt blaadjes van bomen om aan hun hoed of kleding te steken. Dit markeert het begin van
1
, Lina Panis
een georganiseerde volksopstand, die zal uitmonden in de bestorming van de Bastille op 14 juli. Tijdens
zijn vurige toespraak waarschuwt Camille Desmoulins dat de politie eraan komt. In plaats van zich terug te
trekken, reageert het volk met de kreet “Vive la liberté!” – een krachtig symbool van moed en verzet.
● Jacques Necker, de populaire minister van Financiën, wordt onverwacht ontslagen door de koning. Necker
was geliefd bij het volk omdat hij hervormingen steunde en vond dat ook de adel belasting moest betalen.
Zijn ontslag wordt gezien als een vijandige daad tegen het volk en wakkert de woede in Parijs nog verder
aan, vlak voor de bestorming van de Bastille.
Club des cordeliers
● In de Club des Cordeliers roept een spreker het volk op tot moed en verzet tegen het regime. Een man uit
Saint-Domingue, die zichzelf “de Amerikaan” noemt, vraagt waar ze wapens kunnen vinden. De spreker
antwoordt: “De wapens zijn in Les Invalides, het buskruit in de Bastille.” Het volk juicht – de revolutie krijgt
nu een duidelijk doel en plan. Deze scène toont hoe de opstand overgaat van woorden naar daden.
Mars naar de Bastille
● De gewapende burgers van Parijs trekken naar de Bastille en roepen: “Het buskruit! Het buskruit!”. Een
spreker roept: “Burgers, we moeten de Bastille hebben!” en eist dat de kanonnen worden teruggetrokken.
● Een delegatie van het Hôtel de Ville (het stadsbestuur van Parijs) arriveert om te onderhandelen met
gouverneur Bernard de Launay, die op dat moment de leiding heeft over de Bastille. Ze proberen een
vreedzame oplossing te vinden (en hameren ook op het feit dat het volk wil dat ze de kanonnen
terugtrekken). De koning is hier zelf niet bij betrokken – hij verblijft nog in Versailles en wordt pas later
geïnformeerd. De kanonnen worden effectief teruggetrokken, maar de poorten openen willen ze niet. Het
volk gaat over tot de bestorming van de Bastille.
De Bestorming van de Bastille
● Bovenop de Bastille probeerden de soldaten met handgebaren het volk weg te jagen, maar dit werd
verkeerd geïnterpreteerd als een teken dat ze mochten binnenkomen. De poort werd geopend, en de
burgers stormden massaal naar binnen. Hoewel de soldaten eerst aarzelden om te schieten — uit vrees
voor een bloedbad — openden ze uiteindelijk toch het vuur (schieten + kanon). Het geweld was niet
gepland, maar ontstond door verwarring en de spanning van het moment.
● Nadat de Bastille is ingenomen, wordt koning Lodewijk XVI in Versailles gewekt met het nieuws. Wanneer
hij vraagt of het een opstand is, krijgt hij het legendarische antwoord: “Nee, Sire… dit is een revolutie.”
● Lodewijk XVI kondigt aan dat hij de troepen uit Parijs laat terugtrekken. Daarnaast zegt hij dat hij Necker
(de populaire minister van Financiën die eerder ontslagen was) heeft gevraagd om terug te keren. De zaal
barst uit in applaus en mensen roepen “Vive le Roi!”. Dit toont dat de koning zich genoodzaakt voelt om toe
te geven aan de druk van het volk
Versailles - 4 augustus 1789
● In de Nationale Vergadering te Versailles, onder druk van de volksopstand, houden afgevaardigden
toespraken.
● Camille Desmoulins en andere revolutionairen zijn aanwezig
● Ook geestelijken nemen het woord. In een van die scènes zien we een spreker die verkondigt dat voortaan
alle mensen gelijk zijn voor de wet, wat op luid gejuich onthaald wordt. Camille Desmoulins, die dit samen
met zijn vriend Georges Danton meemaakt, merkt hoe de revolutie stilaan werkelijkheid wordt
● Terwijl het volk enthousiast reageert op de afschaffing van privileges, kondigt Camille Desmoulins aan dat
hij zijn eigen krant gaat starten: Révolutions de France et de Brabant. Hij zegt dit tegen zijn vriend Georges
Danton, die hem aanmoedigt: “You’re right, Camille. Write. It’s what you do best.”
2
