Klinische bewegingsanalyse
Cursus online op de BB !!
Les 1: schouder (06/10/2021): dr. Filip Struyf
Osteokinematica= beschrijft bewegingsbaan van botstukken tov elkaar in de ruimte
Artrokinematica= bewegingsleer van gewrichten (menisci, spierwerking, kruisbanden… die
beweging mee sturen)
Tractie - translatie
• Tractie= worden 2 gewrichtspartners van elkaar weg bewogen en loodrecht op het
raakvlak van 1 van de 2 gewrichtspartners
• Translatie= beweging evenwijdig aan het raakvlak tussen beide gewrichtspartners
zonder angulatie tov loodlijn (eerst kleine tractie en dan evenwijdig met de raaklijn)
Bv. kop en pan schouder
Convex – concaafregel:
Rolbeweging is mogelijk dat er een beweging plaats vindt van de convexe gewrichtspartner
tov van geimmobiliseerde concave partner (humerus rolt naar boven en glijdt naar onder ->
blijft mooi in zijn kom zitten -> convex tov van concaaf -> rol en glij tegengestelde richting /
elleboog is anders concaaf tov convex -> rol en glij in dezelfde richting)
Close-packed position:
- Wanneer articulerende gewrichtspartners de maximale congruentie hebben bereikt
(contactopp is maximaal)
- Wanneer maximale kapsuloligamentaire spanning ontstaat -> MCPP
- Klinisch: mobilisatie/manipulatie na vergrendeling omliggende gewricht
Loose-packed position:
- Ruststand bereiken we de grootst mogelijke gewrichtsruimte in gewricht
- Klinisch: tracties/ translaties
Schouder
Patient arm omhoog brengen: humerothoracale abductie: 180 graden
- Pathologie: frozen shoulder, impingement symptomen en glenohumerale instabiliteit
- Scapulothoracaal (1/3): 60°
o 30° AC
o 30° SC
- glenohumerale (2/3): 120°
opwaartse rotatie scapula
Zie foto pwp
,Scapulothoracaal beweegpatroon abnormaal -> gevolg van de pijn of oorzaak van de pijn?
Andere beweging scapula kan het lichaam de patient nog functioneel proberen
maken om de eerdere schouderpijn te verlichten
Positiebepalende factoren schouderblad:
- Ligamenten
- Spieren: trapezius, serratus, pectoralis minor, rhomboidei, levator scapula ->
belangrijkste factor !
- Thoracale kyfose
Nervus thoracis longus -> bezenuwd serratus anterior -> scapula komt los van de thorax
Bewegingen:
- Opwaartse rotatie
o Angulus inferior naar lateraal en craniaal
o Rotatie rond dorso-ventrale as
o In frontaal vlak
o 1° ST voor 2° GH -> lineaire beweging van de scapula
- Scapulahumeraal ritme
o Relatieve beweging tussen scapula en humerus tijdens beweging arm = ration
van glenohumerale beweging tot scapulothoracale beweging
o Ratio 3/1
- Tilting
o Rotatie latero-laterale as
o In sagitaal vlak
o Posterieure tilting: angelus inf in de thorax
o Anterieure tilting: angulus inf komt los van thorax
o Vanaf 90° posterieure tilt scapula -> niet-lineaire samenwerking
- Interne/externe rotatie
o Craniocaudale as
❖ Transversaal vlak
o Interne rotatie glenohumeraal = vleugel komt los
o externe rotatie glenohumeraal = externe rotatie
o vanaf 90° extern roteren in een frontaal vlak (bij abductie)
o in het sagitale vlak-> interne rotatie (bij anteflexie)
rustpositie scapula:
- eerder negatieve graden dan positieve graden (stand spina scapula)
, - negatief = neerwaarts geroteerd
tussen 0° en -5°
❖ opwaartse en neerwaartse rotatie
o dominante zijde => 3,5° -> dominante schouder staat lager
niet – dominante zijde => 2°
❖ tilting
o dominante zijde: 15,9°
❖ externe/ interne rotatie
o dominante zijde: 30,3°
dominante zijde: ant en inf georienteerd (lager) tov niet dominatie zijde
setting fase:
- bij de abductie beweegt scapula onmiddellijk mee = geen settingfase voor de
scapula!!
- anteflexie: eerst interne rotatie dan tilting boven 90°
glenohumerale instabiliteit:
- variabele aandoening
- onderzoek is moeilijk om de natuur na te bootsen
- door pijn beweeg je anders -> nociceptie naar het brein -> primaire
somatosensorische cortex -> motorische cortex stuurt terug dat men pijn heeft ->
andere beweging
- geen éénduidige consensus
schouder:
- hoge mobiliteit en grote kracht en lage stabiliteit
- kogelgewricht
- inclinatie 135° humeruskop wijst een beetje naar boven toe
- inclinatie 30° dorsaalwaarts gericht (dorsaal – laterale richting)
- rotator cuff spieren => functie kop in pan houden + samenwerking met de deltoideus
- interne en externe rotatie: naar voor rollen en glijdt naar achter (<->)
abductie:
- opwaartse rol en neerwaartse glij -> anders structuren ingeklemd (bursa en
supraspinatus) + structuren bij elkaar te houden
- supraspinatus zorgt voor de glij naar caudaal bij abductie
- deltoideus trekt de humeruskop omhoog
stabiliserende ligamenten:
, - lig coracohumerale
- lig glenohumeraal ant, inf, med
versterking van het kapsel
stabiliserende factoren GH:
- passief
o labrum glenoidale
o capsula articularis
o ligamenten
o congruentie gewrichtsopp
- actief
o spieren: rotator cuff
o neuromusculaire controle
Opwaartse rotatie vd scapula gaat samen met spinrotatie vd clavicula naar posterieur
Schouder = gekoppelde bewegingen van het glenohumeraal, sternoclaviculair,
acromioclaviculair gewricht
Klinische bewegingsanalyse van het werpen:
- Kinetische keten!
- Deze snelheid van de hand wordt bepaald door de afstand die de hand aflegt in de
voorbereidingsfase op de worp
- 50% bovenste lidmaat
- 4 fasen:
o Voorbereidingsfase
o Vroege acceleratiefase
o Acceleratiefase
o Uitzwaai (follow-through)
1) Voorbereidingsfase
- glenohumeraal: 90° abductie + horizontale hyperabductie in die stand + maximale exorotatie
(ABER- late cocking)
- scapulothoracaal: externe rotatie, lichte opwaartse rotatie, lichte posterieure tilting
- radiocarpaal: dorsaalflexie
2) acceleratiefase
- “explosieve endorotatiebeweging glenohumeraal”
- M Pectoralis Major, M Subscapularis, M Latissimus Dorsi (en ook M Teres Major)
- extensiebeweging in de elleboog
- dorsaal- naar palmairflexie in het polsgewricht
3) follow-through
- “lichaamsgewicht progressief overgebracht worden naar het heterolaterale been”
- caput humeri als het ware uit de cavitas glenoidalis “getrokken” door de endorotatoren
- M Triceps Brachii zorgt voor een tegenwerkende kracht ( en extensie elleboog)
- Excentrisch werk M Biceps Brachii & exorotatoren !
Cursus online op de BB !!
Les 1: schouder (06/10/2021): dr. Filip Struyf
Osteokinematica= beschrijft bewegingsbaan van botstukken tov elkaar in de ruimte
Artrokinematica= bewegingsleer van gewrichten (menisci, spierwerking, kruisbanden… die
beweging mee sturen)
Tractie - translatie
• Tractie= worden 2 gewrichtspartners van elkaar weg bewogen en loodrecht op het
raakvlak van 1 van de 2 gewrichtspartners
• Translatie= beweging evenwijdig aan het raakvlak tussen beide gewrichtspartners
zonder angulatie tov loodlijn (eerst kleine tractie en dan evenwijdig met de raaklijn)
Bv. kop en pan schouder
Convex – concaafregel:
Rolbeweging is mogelijk dat er een beweging plaats vindt van de convexe gewrichtspartner
tov van geimmobiliseerde concave partner (humerus rolt naar boven en glijdt naar onder ->
blijft mooi in zijn kom zitten -> convex tov van concaaf -> rol en glij tegengestelde richting /
elleboog is anders concaaf tov convex -> rol en glij in dezelfde richting)
Close-packed position:
- Wanneer articulerende gewrichtspartners de maximale congruentie hebben bereikt
(contactopp is maximaal)
- Wanneer maximale kapsuloligamentaire spanning ontstaat -> MCPP
- Klinisch: mobilisatie/manipulatie na vergrendeling omliggende gewricht
Loose-packed position:
- Ruststand bereiken we de grootst mogelijke gewrichtsruimte in gewricht
- Klinisch: tracties/ translaties
Schouder
Patient arm omhoog brengen: humerothoracale abductie: 180 graden
- Pathologie: frozen shoulder, impingement symptomen en glenohumerale instabiliteit
- Scapulothoracaal (1/3): 60°
o 30° AC
o 30° SC
- glenohumerale (2/3): 120°
opwaartse rotatie scapula
Zie foto pwp
,Scapulothoracaal beweegpatroon abnormaal -> gevolg van de pijn of oorzaak van de pijn?
Andere beweging scapula kan het lichaam de patient nog functioneel proberen
maken om de eerdere schouderpijn te verlichten
Positiebepalende factoren schouderblad:
- Ligamenten
- Spieren: trapezius, serratus, pectoralis minor, rhomboidei, levator scapula ->
belangrijkste factor !
- Thoracale kyfose
Nervus thoracis longus -> bezenuwd serratus anterior -> scapula komt los van de thorax
Bewegingen:
- Opwaartse rotatie
o Angulus inferior naar lateraal en craniaal
o Rotatie rond dorso-ventrale as
o In frontaal vlak
o 1° ST voor 2° GH -> lineaire beweging van de scapula
- Scapulahumeraal ritme
o Relatieve beweging tussen scapula en humerus tijdens beweging arm = ration
van glenohumerale beweging tot scapulothoracale beweging
o Ratio 3/1
- Tilting
o Rotatie latero-laterale as
o In sagitaal vlak
o Posterieure tilting: angelus inf in de thorax
o Anterieure tilting: angulus inf komt los van thorax
o Vanaf 90° posterieure tilt scapula -> niet-lineaire samenwerking
- Interne/externe rotatie
o Craniocaudale as
❖ Transversaal vlak
o Interne rotatie glenohumeraal = vleugel komt los
o externe rotatie glenohumeraal = externe rotatie
o vanaf 90° extern roteren in een frontaal vlak (bij abductie)
o in het sagitale vlak-> interne rotatie (bij anteflexie)
rustpositie scapula:
- eerder negatieve graden dan positieve graden (stand spina scapula)
, - negatief = neerwaarts geroteerd
tussen 0° en -5°
❖ opwaartse en neerwaartse rotatie
o dominante zijde => 3,5° -> dominante schouder staat lager
niet – dominante zijde => 2°
❖ tilting
o dominante zijde: 15,9°
❖ externe/ interne rotatie
o dominante zijde: 30,3°
dominante zijde: ant en inf georienteerd (lager) tov niet dominatie zijde
setting fase:
- bij de abductie beweegt scapula onmiddellijk mee = geen settingfase voor de
scapula!!
- anteflexie: eerst interne rotatie dan tilting boven 90°
glenohumerale instabiliteit:
- variabele aandoening
- onderzoek is moeilijk om de natuur na te bootsen
- door pijn beweeg je anders -> nociceptie naar het brein -> primaire
somatosensorische cortex -> motorische cortex stuurt terug dat men pijn heeft ->
andere beweging
- geen éénduidige consensus
schouder:
- hoge mobiliteit en grote kracht en lage stabiliteit
- kogelgewricht
- inclinatie 135° humeruskop wijst een beetje naar boven toe
- inclinatie 30° dorsaalwaarts gericht (dorsaal – laterale richting)
- rotator cuff spieren => functie kop in pan houden + samenwerking met de deltoideus
- interne en externe rotatie: naar voor rollen en glijdt naar achter (<->)
abductie:
- opwaartse rol en neerwaartse glij -> anders structuren ingeklemd (bursa en
supraspinatus) + structuren bij elkaar te houden
- supraspinatus zorgt voor de glij naar caudaal bij abductie
- deltoideus trekt de humeruskop omhoog
stabiliserende ligamenten:
, - lig coracohumerale
- lig glenohumeraal ant, inf, med
versterking van het kapsel
stabiliserende factoren GH:
- passief
o labrum glenoidale
o capsula articularis
o ligamenten
o congruentie gewrichtsopp
- actief
o spieren: rotator cuff
o neuromusculaire controle
Opwaartse rotatie vd scapula gaat samen met spinrotatie vd clavicula naar posterieur
Schouder = gekoppelde bewegingen van het glenohumeraal, sternoclaviculair,
acromioclaviculair gewricht
Klinische bewegingsanalyse van het werpen:
- Kinetische keten!
- Deze snelheid van de hand wordt bepaald door de afstand die de hand aflegt in de
voorbereidingsfase op de worp
- 50% bovenste lidmaat
- 4 fasen:
o Voorbereidingsfase
o Vroege acceleratiefase
o Acceleratiefase
o Uitzwaai (follow-through)
1) Voorbereidingsfase
- glenohumeraal: 90° abductie + horizontale hyperabductie in die stand + maximale exorotatie
(ABER- late cocking)
- scapulothoracaal: externe rotatie, lichte opwaartse rotatie, lichte posterieure tilting
- radiocarpaal: dorsaalflexie
2) acceleratiefase
- “explosieve endorotatiebeweging glenohumeraal”
- M Pectoralis Major, M Subscapularis, M Latissimus Dorsi (en ook M Teres Major)
- extensiebeweging in de elleboog
- dorsaal- naar palmairflexie in het polsgewricht
3) follow-through
- “lichaamsgewicht progressief overgebracht worden naar het heterolaterale been”
- caput humeri als het ware uit de cavitas glenoidalis “getrokken” door de endorotatoren
- M Triceps Brachii zorgt voor een tegenwerkende kracht ( en extensie elleboog)
- Excentrisch werk M Biceps Brachii & exorotatoren !
