HOOFDSTUK 8: MEDE-EIGENDOM
OVERZICHT
1. 3 soorten meervoudige eigendom
2. De gewone of toevallige mede-eigendom
3. De vrijwillige mede-eigendom
4. De gedwongen mede-eigendom
5. Mandeligheid of gemene muur
1
,SOORTEN MEERVOUDIGE EIGENDOM
Meervoudige eigendom = 1 zaak behoort aan verschillende personen toe
1) Collectieve eigendom
2) Multi-eigendom
3) Mede-eigendom
→ gewone of toevallige mede-eigendom
→ vrijwillige mede-eigendom
→ gedwongen of verplichte mede-eigendom
1 collectieve eigendom
Typevoorbeeld van collectieve eigendom = maatschap
vroeger tijdelijke handelsvennootschap
→ meerdere personen brengen goederen in een afzonderlijk vermogen met gemeenschappelijk doel
→ eigendomsrecht niet opgesplitst
→ de vennootschap heeft geen rechtspersoonlijkheid: wordt geen eigenaar van de ingebrachte
goederen
→ bestuurd door college van vennoten
→ is altijd tijdelijk en georganiseerd
→ regeling niet in BW maar wel WVV
2 multi-eigendom
Typevoorbeeld van multi-eigendom = timesharing
→ deeltijdse eigendom
→ verschillende eigenaars hebben gedurende een beperkte tijd uitsluitend genot van een goed
zwembad gedeeld door 10 personen, mag bvb alleen die 14 dagen geen andere = Timesharing
→ werd eerst geregeld via Europese richtlijn, daarna omgezet naar Belgisch recht
→ veel problemen: agressieve verkoopspraktijken, internationale contracten, moeilijk kwijt te
geraken, hoge prijzen
3 mede-eigendom
Definitie mede-eigendom art. 3.68 BW pg. 577
Er is mede-eigendom wanneer verschillende personen op eenzelfde goed of geheel van goederen titularis
zijn van een eigendomsrecht, zonder dat elk van hen een exclusief recht op een bepaald gedeelte hiervan
kan laten gelden.
→ Moet abstract denken in breuken → iedereen heeft recht op een breukrecht
2
,A GEWONE OF TOEVALLIGE MEDE-EIGENDOM
• zonder dat men erom heeft gevraagd
→ meerdere erfgenamen bij erfenis
→ *GV na echtscheiding (geen EOT), zonder afspraken te maken*
→ schat gevonden op erf van iemand anders
• tijdelijke (niet-gewenste) situatie: iedereen kan vragen er ten allen tijde een einde aan te maken
(art. 3.75 BW)
• niet georganiseerd via overeenkomsten
→ art. 3.69 t.e.m. 3.75 BW geven rechten en plichten van ME's weer = suppletief recht
*2 soorten echtscheiding*
EOT: echtscheiding door onderlinge toestemming (3 zaken: goederen, kinderen, alimentatie)
EOO: echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (gaat naar rechtbank en als bewezen krijgen
echtscheiding en dan gaan kijken wat er in GV in zit en dus door echtscheiding wordt GV ongedaan)
Rechten & plichten van de mede-eigenaars (staat allemaal in WB)
→ art. 3.69 BW: wettelijk vermoeden: elke ME heeft hetzelfde aandeel
• bijv. 3 erfgenamen erven elk 1/3
• uitzondering bij plaatsvervulling of testament
• belangrijk voor verdeling van kosten of verkoopprijs
→ art. 3.70 BW: elke ME kan zijn aandeel beheren, overdragen en met zakelijke rechten bezwaren
bijv. 1 van de 3 erfgenamen kan zijn erfenis/aandeel verwerpen of verkopen
→ art. 3.71 BW: materieel gebruik en genot voor elke ME
✓ mits de bestemming van het goed wordt gerespecteerd
✓ mits men zijn aandeel niet te buiten gaat
o een ME die alleen in een onverdeeld huis woont, gaat zijn aandeel te buiten: hij
zal de andere ME's een vergoeding moeten betalen
→ art. 3.72 BW: elke ME mag alleen daden van behoud stellen en voorlopig beheer
nemen van beslissing zodat niet kapot gaat of dat geen verlies is, gaat nog niet over factuur
→ art. 3.73 BW: voor daden van (gewoon) beheer en daden van beschikking is toestemming van alle
ME's nodig
! tenzij er weigering is en rechter oordeelt dat weigering rechtsmisbruik uitmaakt
! art. 3.72, tweede lid BW: tenzij het gaat om goederen die vatbaar zijn voor bederf of
onderhevig aan snelle waardevermindering; degene die handeling stelt moet andere ME’s
verwittigen
→ art. 3.74 BW: elke ME draagt bij in de kosten in verhouding tot zijn aandeel lasten: gas-,
elektriciteit-, waterfacturen, zullen alle 3 moeten betalen
3
, Einde van de toevallige mede-eigendom
1) door verdeling
= rechtshandeling waarbij het aantal deelgenoten afneemt: blijft er 1 over dan spreken we over
volledige verdeling
als 1 van de 3 niet kan betalen ga je van 3 → 2 = onverdeeldheid
als 1 van de 3 de andere wil verhuren ga je van 3 → 1 = verdeeldheid
• art. 3.75 BW (= art. 815 oud BW): kan te allen tijde door elke ME gevraagd worden
• ME's kunnen pact van onverdeeldheid sluiten voor max. 5 jaar (hernieuwbaar)
• bij ORG is pact tegenstelbaar à derden indien overgeschreven in hypotheekregisters
(hypotheekregister: geven veel info aan makelaar ‘moet ik tekenen’ ‘moet ik dat dossier
aangaan’)
2) door vermenging (alle AD in 1 hand)
3) afstand van zijn aandeel
afstand doen van aandeel: ik wik het niet maar je krijgt ook geen vergoeding
bijv. 1 van de 2 erfgenamen verwerpt de erfenis
4
OVERZICHT
1. 3 soorten meervoudige eigendom
2. De gewone of toevallige mede-eigendom
3. De vrijwillige mede-eigendom
4. De gedwongen mede-eigendom
5. Mandeligheid of gemene muur
1
,SOORTEN MEERVOUDIGE EIGENDOM
Meervoudige eigendom = 1 zaak behoort aan verschillende personen toe
1) Collectieve eigendom
2) Multi-eigendom
3) Mede-eigendom
→ gewone of toevallige mede-eigendom
→ vrijwillige mede-eigendom
→ gedwongen of verplichte mede-eigendom
1 collectieve eigendom
Typevoorbeeld van collectieve eigendom = maatschap
vroeger tijdelijke handelsvennootschap
→ meerdere personen brengen goederen in een afzonderlijk vermogen met gemeenschappelijk doel
→ eigendomsrecht niet opgesplitst
→ de vennootschap heeft geen rechtspersoonlijkheid: wordt geen eigenaar van de ingebrachte
goederen
→ bestuurd door college van vennoten
→ is altijd tijdelijk en georganiseerd
→ regeling niet in BW maar wel WVV
2 multi-eigendom
Typevoorbeeld van multi-eigendom = timesharing
→ deeltijdse eigendom
→ verschillende eigenaars hebben gedurende een beperkte tijd uitsluitend genot van een goed
zwembad gedeeld door 10 personen, mag bvb alleen die 14 dagen geen andere = Timesharing
→ werd eerst geregeld via Europese richtlijn, daarna omgezet naar Belgisch recht
→ veel problemen: agressieve verkoopspraktijken, internationale contracten, moeilijk kwijt te
geraken, hoge prijzen
3 mede-eigendom
Definitie mede-eigendom art. 3.68 BW pg. 577
Er is mede-eigendom wanneer verschillende personen op eenzelfde goed of geheel van goederen titularis
zijn van een eigendomsrecht, zonder dat elk van hen een exclusief recht op een bepaald gedeelte hiervan
kan laten gelden.
→ Moet abstract denken in breuken → iedereen heeft recht op een breukrecht
2
,A GEWONE OF TOEVALLIGE MEDE-EIGENDOM
• zonder dat men erom heeft gevraagd
→ meerdere erfgenamen bij erfenis
→ *GV na echtscheiding (geen EOT), zonder afspraken te maken*
→ schat gevonden op erf van iemand anders
• tijdelijke (niet-gewenste) situatie: iedereen kan vragen er ten allen tijde een einde aan te maken
(art. 3.75 BW)
• niet georganiseerd via overeenkomsten
→ art. 3.69 t.e.m. 3.75 BW geven rechten en plichten van ME's weer = suppletief recht
*2 soorten echtscheiding*
EOT: echtscheiding door onderlinge toestemming (3 zaken: goederen, kinderen, alimentatie)
EOO: echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (gaat naar rechtbank en als bewezen krijgen
echtscheiding en dan gaan kijken wat er in GV in zit en dus door echtscheiding wordt GV ongedaan)
Rechten & plichten van de mede-eigenaars (staat allemaal in WB)
→ art. 3.69 BW: wettelijk vermoeden: elke ME heeft hetzelfde aandeel
• bijv. 3 erfgenamen erven elk 1/3
• uitzondering bij plaatsvervulling of testament
• belangrijk voor verdeling van kosten of verkoopprijs
→ art. 3.70 BW: elke ME kan zijn aandeel beheren, overdragen en met zakelijke rechten bezwaren
bijv. 1 van de 3 erfgenamen kan zijn erfenis/aandeel verwerpen of verkopen
→ art. 3.71 BW: materieel gebruik en genot voor elke ME
✓ mits de bestemming van het goed wordt gerespecteerd
✓ mits men zijn aandeel niet te buiten gaat
o een ME die alleen in een onverdeeld huis woont, gaat zijn aandeel te buiten: hij
zal de andere ME's een vergoeding moeten betalen
→ art. 3.72 BW: elke ME mag alleen daden van behoud stellen en voorlopig beheer
nemen van beslissing zodat niet kapot gaat of dat geen verlies is, gaat nog niet over factuur
→ art. 3.73 BW: voor daden van (gewoon) beheer en daden van beschikking is toestemming van alle
ME's nodig
! tenzij er weigering is en rechter oordeelt dat weigering rechtsmisbruik uitmaakt
! art. 3.72, tweede lid BW: tenzij het gaat om goederen die vatbaar zijn voor bederf of
onderhevig aan snelle waardevermindering; degene die handeling stelt moet andere ME’s
verwittigen
→ art. 3.74 BW: elke ME draagt bij in de kosten in verhouding tot zijn aandeel lasten: gas-,
elektriciteit-, waterfacturen, zullen alle 3 moeten betalen
3
, Einde van de toevallige mede-eigendom
1) door verdeling
= rechtshandeling waarbij het aantal deelgenoten afneemt: blijft er 1 over dan spreken we over
volledige verdeling
als 1 van de 3 niet kan betalen ga je van 3 → 2 = onverdeeldheid
als 1 van de 3 de andere wil verhuren ga je van 3 → 1 = verdeeldheid
• art. 3.75 BW (= art. 815 oud BW): kan te allen tijde door elke ME gevraagd worden
• ME's kunnen pact van onverdeeldheid sluiten voor max. 5 jaar (hernieuwbaar)
• bij ORG is pact tegenstelbaar à derden indien overgeschreven in hypotheekregisters
(hypotheekregister: geven veel info aan makelaar ‘moet ik tekenen’ ‘moet ik dat dossier
aangaan’)
2) door vermenging (alle AD in 1 hand)
3) afstand van zijn aandeel
afstand doen van aandeel: ik wik het niet maar je krijgt ook geen vergoeding
bijv. 1 van de 2 erfgenamen verwerpt de erfenis
4
