4. HET HART ALS EEN POMP
4.1) De hartcyclus
A. Duur
Duur (s/slag) = 60 (s/min) / hartfrequentie (slagen/min)
Je hebt 2 grote fasen: systole (contractie en ejectie) en diastole (relaxatie en vulling)
• Systole 1/3
• Diastole 2/3
• Bv duur = 800 ms dan is systole = 300 ms en diastole = 500 ms
• Bij versnellen van hartritme zal vooral de diastole verkorten
B. 4 fasen
Deze zijn gedefinieerd door het openen/sluiten van de kleppen
3 basisprincipes:
• Bloed stroomt van hoge naar lage druk (uitz: inertie)
• Excitatie -> contractie -> verhoogt de druk
• Kleppen openen/sluiten ifv de drukgradiënt en oriëntatie vd klep
1) Opening AV kleppen (tricuspid en mitralis)
- Snelle vulling
LV volume stijgt snel, LV druk neemt toe
ECG: iso-elektrisch
- Diastase (afgenomen ventriculaire vulling)
LV volume neemt toe, LV druk ook
ECG: iso-elektrisch
- Artiale contractie
LV volume stijgt, LV druk neemt toe
ECG: P-golf (excitatie => contractie)
2) Sluiten AV kleppen
- Isovolumetrische ventriculaire contracties (met alle kleppen gesloten)
LV volume blijft constant, LV druk neemt snel toe
ECG: QRS
3) Opening semilunaire kleppen (pulmonair en aorta)
- Snelle ventriculaire ejectie (snelle spierinkorting)
LV volume daalt snel, LV druk stijgt, Ao flow stijgt snel, Ao ook
- Afgenomen ventriculaire ejectie (strage spierinkorting)
LV volume daalt, LV druk ook, Ao flow daalt, Ao druk ook
ECG: T golf
4) Sluiten semilunaire kleppen
- Isovolumetrische ventriculaire relaxatie (met alle kleppen gesloten)
LV volume blijft constant, LV druk daalt
,C. Veranderingen in druk, volume, flow, ECG, harttonen en morfologie
• Volume
-> onderaan zie je 1, 2, 3 en 4 = de fases
-> volume:
1) hoog want vulling kamers
2) blijft hoog: mitralisklep sluit maar
aortaklep is nog niet open
3) daalt want aortaklep opent: bloed naar
aorta
4) aortaklep sluit (terugstroom voorkomen)
en mitralisklep blijft gesloten dus volume
blijft ook cte
-> druk:
1) geen drukverhoging want de kamers
kunnen mee rekken met de
volumeverandering
2) druk stijgt want kamers beginnen samen
te trekken
3) druk in LV > aorta dus aortaklep opent
4) ventrikkel ontspant dus druk daalt
• Druk en ECG
, - Fase 1:
Rapid inflow
• P(LV) < P (LA): mitraalklep opent: 2e crossover oranje en blauw
• Snelle vulling: V(LV) neemt snel toe
• P(LV) en P(LA) ongeveer gelijk want mitralisklep staat open
• Erna periode vertraagde vulling = diastase
• P(aorta) blijft dalen (tgv flow naar periferie tgc recoil/elastische eig aorta)
Diastase (midden van fase 1)
• Mitralisklep wijd open
• Weinig flow van LA naar LV
• V(LV): lichte toename, bereikt pleateau
• Druk in LA en LV stijgt lichtjes (gedreven door P(PV) die iets hoger is)
• P(LA) > P(LV) want mitralisklep wijd open en minimale flow
• PS bij toename hartfrequentie: eerst afname in duur vd diastase
• P-golf = atriale excitatie = eind v deze fase
Atriale contractie (einde van fase 1)
• Atriale contractie -> variabele extra vulling van LV
• Atriale contractie -> lichte toename P(LA) + lichte toename P(LV) en V(LV)
• P(aorta) zakt owv flow naar periferie
- Fase 2: isovolumetrische contractie
• Depolarisatie LV (QRS op ECG)
• LV contractie
• P(LV) > P(LA): 1e crossover blauw en oranje
• Mitralisklep sluit
• Aortaklep is dicht: bloed kan niet weg: isovolumetrische contractie
• P(LV) > P(aorta) => openen aortaklep (1e crossover blauw en rood)
- Fase 3: ejectie
• Aortaklep open: 1e rapid ejection én snelle afname V(LV)
• P(aorta) > P(LV): 2e crossover blauw en rood
• Door intersie vd bloedstroming: klep nog niet dicht: 2e fase vertraagde
ejectie
• Totaal ong 70 ml naar aorta en 50 ml blijft in LV
• Uiteindelijk sluit aortaklep = T-golf
- Fase 4: isovolumetrische relaxatie
• Flow in aorta keert op (retrograde flow): klep sluit
• = begin diastole
• Terug flow in aorta: kleine opwaartse deflectie P(aorta)
• P(LV) daalt
• Belang atrial kick (= atriale contractie)
• In rust verantwoordelijk voor 10-20% LV vulling
• Bij hogere HF: tot 40% LV vulling
• Pathologie dia 17
, • Verandering harttonen en flow (grafiek dia 18)
• S1: sluiting mitralisklep (M1) en tricuspid klep (T1)
• S2: sluiting aorta (A2) en pulmonaire kleppen (P2)
• S3: diastolische vullingsgalop of ventriculaire of protodiastolische galop
– Tijdens snelle vroege vulling
– Fysiologisch aanwezig bij jonge personen
– Pathofysiologisch aanwezig bij diastolische dysfunctie
• S4: atriale geluid dat een atriale of presystolische galop maakt
– Tgv atriale contractie
– Pathologisch aanwezig bij diastolische dysfunctie (duidelijk
hoorbaar)
• Hartgeruisen (souffle) dia 19
• Veranderingen morfologie dia 20
D. Rechts vs links
1. Druk R << L (zie curves dia 21)
2. Volumeveranderingen R = L
Want in serie geschakeld: niet meer uitpompen aan ene kant dan aan andere kant
3. Timing
Duur ejectie RV > LV (PV sluit na AoK)
RV mag naar lager drukgebied pompen dus kan langer pompen
Tijdens ademhalen: 2 harttonen splitsen bij inspiratie:
Inspiratie -> stijging vulling RV -> stijging EDV -> stijging duur RV ejectie -> PV
(pulmonaalklep) sluit later = P2 (einde S2 dat je hoort) later = splitsing S2 (in A2
en P2)
4.1) De hartcyclus
A. Duur
Duur (s/slag) = 60 (s/min) / hartfrequentie (slagen/min)
Je hebt 2 grote fasen: systole (contractie en ejectie) en diastole (relaxatie en vulling)
• Systole 1/3
• Diastole 2/3
• Bv duur = 800 ms dan is systole = 300 ms en diastole = 500 ms
• Bij versnellen van hartritme zal vooral de diastole verkorten
B. 4 fasen
Deze zijn gedefinieerd door het openen/sluiten van de kleppen
3 basisprincipes:
• Bloed stroomt van hoge naar lage druk (uitz: inertie)
• Excitatie -> contractie -> verhoogt de druk
• Kleppen openen/sluiten ifv de drukgradiënt en oriëntatie vd klep
1) Opening AV kleppen (tricuspid en mitralis)
- Snelle vulling
LV volume stijgt snel, LV druk neemt toe
ECG: iso-elektrisch
- Diastase (afgenomen ventriculaire vulling)
LV volume neemt toe, LV druk ook
ECG: iso-elektrisch
- Artiale contractie
LV volume stijgt, LV druk neemt toe
ECG: P-golf (excitatie => contractie)
2) Sluiten AV kleppen
- Isovolumetrische ventriculaire contracties (met alle kleppen gesloten)
LV volume blijft constant, LV druk neemt snel toe
ECG: QRS
3) Opening semilunaire kleppen (pulmonair en aorta)
- Snelle ventriculaire ejectie (snelle spierinkorting)
LV volume daalt snel, LV druk stijgt, Ao flow stijgt snel, Ao ook
- Afgenomen ventriculaire ejectie (strage spierinkorting)
LV volume daalt, LV druk ook, Ao flow daalt, Ao druk ook
ECG: T golf
4) Sluiten semilunaire kleppen
- Isovolumetrische ventriculaire relaxatie (met alle kleppen gesloten)
LV volume blijft constant, LV druk daalt
,C. Veranderingen in druk, volume, flow, ECG, harttonen en morfologie
• Volume
-> onderaan zie je 1, 2, 3 en 4 = de fases
-> volume:
1) hoog want vulling kamers
2) blijft hoog: mitralisklep sluit maar
aortaklep is nog niet open
3) daalt want aortaklep opent: bloed naar
aorta
4) aortaklep sluit (terugstroom voorkomen)
en mitralisklep blijft gesloten dus volume
blijft ook cte
-> druk:
1) geen drukverhoging want de kamers
kunnen mee rekken met de
volumeverandering
2) druk stijgt want kamers beginnen samen
te trekken
3) druk in LV > aorta dus aortaklep opent
4) ventrikkel ontspant dus druk daalt
• Druk en ECG
, - Fase 1:
Rapid inflow
• P(LV) < P (LA): mitraalklep opent: 2e crossover oranje en blauw
• Snelle vulling: V(LV) neemt snel toe
• P(LV) en P(LA) ongeveer gelijk want mitralisklep staat open
• Erna periode vertraagde vulling = diastase
• P(aorta) blijft dalen (tgv flow naar periferie tgc recoil/elastische eig aorta)
Diastase (midden van fase 1)
• Mitralisklep wijd open
• Weinig flow van LA naar LV
• V(LV): lichte toename, bereikt pleateau
• Druk in LA en LV stijgt lichtjes (gedreven door P(PV) die iets hoger is)
• P(LA) > P(LV) want mitralisklep wijd open en minimale flow
• PS bij toename hartfrequentie: eerst afname in duur vd diastase
• P-golf = atriale excitatie = eind v deze fase
Atriale contractie (einde van fase 1)
• Atriale contractie -> variabele extra vulling van LV
• Atriale contractie -> lichte toename P(LA) + lichte toename P(LV) en V(LV)
• P(aorta) zakt owv flow naar periferie
- Fase 2: isovolumetrische contractie
• Depolarisatie LV (QRS op ECG)
• LV contractie
• P(LV) > P(LA): 1e crossover blauw en oranje
• Mitralisklep sluit
• Aortaklep is dicht: bloed kan niet weg: isovolumetrische contractie
• P(LV) > P(aorta) => openen aortaklep (1e crossover blauw en rood)
- Fase 3: ejectie
• Aortaklep open: 1e rapid ejection én snelle afname V(LV)
• P(aorta) > P(LV): 2e crossover blauw en rood
• Door intersie vd bloedstroming: klep nog niet dicht: 2e fase vertraagde
ejectie
• Totaal ong 70 ml naar aorta en 50 ml blijft in LV
• Uiteindelijk sluit aortaklep = T-golf
- Fase 4: isovolumetrische relaxatie
• Flow in aorta keert op (retrograde flow): klep sluit
• = begin diastole
• Terug flow in aorta: kleine opwaartse deflectie P(aorta)
• P(LV) daalt
• Belang atrial kick (= atriale contractie)
• In rust verantwoordelijk voor 10-20% LV vulling
• Bij hogere HF: tot 40% LV vulling
• Pathologie dia 17
, • Verandering harttonen en flow (grafiek dia 18)
• S1: sluiting mitralisklep (M1) en tricuspid klep (T1)
• S2: sluiting aorta (A2) en pulmonaire kleppen (P2)
• S3: diastolische vullingsgalop of ventriculaire of protodiastolische galop
– Tijdens snelle vroege vulling
– Fysiologisch aanwezig bij jonge personen
– Pathofysiologisch aanwezig bij diastolische dysfunctie
• S4: atriale geluid dat een atriale of presystolische galop maakt
– Tgv atriale contractie
– Pathologisch aanwezig bij diastolische dysfunctie (duidelijk
hoorbaar)
• Hartgeruisen (souffle) dia 19
• Veranderingen morfologie dia 20
D. Rechts vs links
1. Druk R << L (zie curves dia 21)
2. Volumeveranderingen R = L
Want in serie geschakeld: niet meer uitpompen aan ene kant dan aan andere kant
3. Timing
Duur ejectie RV > LV (PV sluit na AoK)
RV mag naar lager drukgebied pompen dus kan langer pompen
Tijdens ademhalen: 2 harttonen splitsen bij inspiratie:
Inspiratie -> stijging vulling RV -> stijging EDV -> stijging duur RV ejectie -> PV
(pulmonaalklep) sluit later = P2 (einde S2 dat je hoort) later = splitsing S2 (in A2
en P2)
