SEKSUOLOGIE (OPGELOST) + ANATOMIE
Dit document bevat alle examenvragen van het vak ‘Inleiding tot de klinische seksuologie’ met gedetailleerde
antwoorden, inclusief anatomie. Dankzij dit document behaalde ik zelf een 18/20 op mijn examen, en het
geeft je alles wat je nodig hebt om met vertrouwen te slagen.
Inhoud examen:
• Schriftelijk: vraag over anatomie
• Mondeling: 3 vragen, verdeeld over de drie delen van de cursus
• Verloop: zelf examen samenstellen bij voorbereiding, kiezen uit hoopjes vragen
EXAMENVRAGEN
Vraag 1: Waarom is het moeilijk om seksualiteit te definiëren? En waarom wordt hierin vaak de cultuur over
het hoofd gezien? En waarom heeft de maatschappij in het verleden ingegrepen inzake seksualiteit? Wat is
de invloed van de kerk? !!!
Het is moeilijk om seksualiteit te definiëren omdat het alle aspecten inhoudt die verwijzen naar seksuele
gevoelens, fantasieën of seksueel gedrag. Bovendien geldt er dat:
1. Je seksueel gedrag kan definiëren in enge vorm en in brede vorm
2. Gedragingen die gedefinieerd worden als seksueel sterk variëren (groepen, tijd, culturen)
3. ‘Seksueel’ afhankelijk is ideeën over normaliteit seks, rolpatronen, context en cultuur
4. Er verschillende definities bestaan door: psychiaters, de wet, het maatschappelijk gezondheidsdebat,
de moraal, een romantische of erotische act en de media
Het gaat in feite over een multidimensioneel gegeven dat te maken heeft met psychische en
belevingsaspecten, fysiologische en biologische gegevens, gedrag en cultuur (niet universeel).
Cultuur wordt hier vaak over het hoofd gezien omdat niet elk individu zich ervan bewust is dat seksualiteit
cultureel bepaald is en omdat in elke cultuur hun normen als normaal gezien worden. Wij bekijken
seksualiteit namelijk door een soort culturele bril, etnocentrisme, en hoe we seksualiteit hierdoor zien, is
voor ons normaal. We worden ons maar bewust van het culturele aspect, wanneer we geconfronteerd
worden met andere culturele ideeën over seksualiteit.
De maatschappij heeft hierop ingegrepen door te zeggen dat seks ‘veilig’ hoort te zijn ter voorkoming van
seksueel overdraagbare aandoeningen en ongeplande zwangerschap. Seks werd dus seks met een
condoom. Hierin bestaat wel een paradox: de persoon met SOA moet verantwoordelijkheid nemen om de
andere te beschermen en vrouwen moeten zich beschermen tegen verkrachting. De zwakke(re) partij wordt
dus verantwoordelijk gesteld voor de eigen veiligheid. Daarenboven had seksualiteit vroeger ook het doel
om zich voort te planten, terwijl het tegenwoordig meer samenhangt met een relatie/partner.
(Maatschappelijk gezondheidsdebat) De invloed van de kerk ging er omdat seksualiteit binnen een
huwelijksrelatie hoort tussen man en vrouw gericht op voortpanting.
Daarbovenop is er een evolutie geweest in sekstherapie. In 1980 was men ervan overtuigd dat een seksueel
probleem een psychogene oorzaak had (bv. impotentie). Vanaf 2003 is dit omgeschakeld naar een
organische oorzaak (bv. erectiele disfunctie). Door de switch zijn ook meerdere mensen hun seksueel
, probleem gaan aanvaarden. Vroeger was homoseksualiteit dus een geestelijke ziekte en nu niet meer, ook
deels omdat de kerk haar aanzien verliest en aantal volgers vermindert. Minder invloed van de kerk.
Men is ervan overtuigd dat men eigenlijk met alle aspecten (bio-psycho-sociaal) rekening moet houden bij
het probleem en de behandeling ervan (partner – relatie – patiënt).
Een aantal voorbeelden van seksualiteit in onze maatschappij zijn:
- Het leren bedekken van je erogene zones
- Geen goede woordenschat over seksualiteit (taboe) (afhankelijk van context)
- Normbeelden = onbereikbare standaarden
- Dubbel gevoel: angst/schaamte (verderf) en nieuwsgierigheid (plezier)
- Verkrachting binnen het huwelijk/bij mannen
- Gestraft worden voor aanraking van erogenezones
Vraag 2: Leg biologische, psychosociale en culturele en gedragsdimensie uit bij definiëring van seksualiteit
Biologisch: lichamelijkheid, geslacht, voortplanting, anticonceptie…
De biologische dimensie controleert de seksuele ontwikkeling en bepaalt seksueel verlangen, functioneren
en satisfactie. Het beïnvloedt eveneens geslachtsverschillen (mannen/vrouwen worden anders
gesocialiseerd op basis van seksualiteit). Seksuele cues/turn-ons zetten deze fysiologische processen op
gang (erectie, lubricatie: hormonen).
Psychosociaal: relatie, intimiteit, vertrouwen, liefde, binding…
Psychologisch omdat het te maken heeft met emoties, gedachten, persoonlijkheid en de interactie tussen
mensen. Sociaal omdat seksualiteit gereguleerd wordt door de samenleving door middel van wetten, religie,
familie, peer groep, taboe… die druk uitoefenen om bepaald seksueel gedrag te volgen, we volgen de
seksuele regels.
Cultureel: religie, opvoeding, wetten, recht, media…
Culturele visies over seksualiteit zijn niet universeel geldig, maar is afhankelijk van plaats, tijd en sociale
klasse/groep. In de Victoriaanse tijd mocht er bijvoorbeeld weinig op vlak van seksualiteit (badpakken over
hele lichaam), terwijl in die periode prostitutie nog nooit zo groot geweest was.
Gedrag: vrijen, geslachtsgemeenschap, masturbatie, experimenten…
We hebben de tendens om seksueel gedrag te bestempelen als normaal en abnormaal, gebaseerd op onze
eigen ervaringen (wat we zelf doen – met instemming – vinden we normaal).
Vraag 3: Verklaar: Seksualiteit heeft een relationele betekenis met betrekking tot relaties.
Seksualiteit vindt plaats in relationele context (uitzondering masturbatie, fantasie)
Relaties organiseren ons leven, maar zijn heel divers:
- Enkele minuten tot decennia
, - Gebaseerd op fysieke aantrekking, economische doelen, emotionele binding, rebelleren,…
- Aseksueel of gecentreerd rond seks
- 2 of meer mensen (polyamorie)
- Afgekeurd/ goedgekeurd in maatschappij
- Brengt een goed gevoel of slecht gevoel/misbruik
Vraag 4: Verklaar: Seksualiteit heeft een relationele en identiteits-betekenis.
Seksualiteit vindt plaats in relationele context (uitzondering masturbatie, fantasie)
Relaties organiseren ons leven, maar zijn heel divers:
- Enkele minuten tot decennia
- Gebaseerd op fysieke aantrekking, emotionele binding, verplichting
- gecentreerd rond seks of a-seksueel zijn
- 2 of meer mensen (polyamorie)
- Afgekeurd/ goedgekeurd, illegaal of verborgen in maatschappij
- Brengt geluk voor een of beide partners of ongeluk of zelfs misbruik
Seksuele identiteit: gevoel zijn wie/wat/hoe je bent, groep waartoe je behoort -> en tot wie je aangetrokken
bent
- Hetero, homo, bi, aseksueel, parafilie (niet normatieve objecten/activiteiten)
Gevoel tot een groep te behoren: polyamorie, BDSM, parfilie…
- Bepaalt mede onze plaats in de maatschappij
Genderidentiteit: gevoel man/vrouw te zijn
- Kan conform onze biologie/anatomie zijn -> cis of incongruent -> transgender
Besluit: Seksuele en genderidentiteit bepaalt mee onze plaats in de maatschappij en heeft implicaties voor
sympathie van mensen of niet en kan ervoor zorgen dat we gemarginaliseerd worden.
Vraag 5: Wat is de definitie van seksualiteit volgens psychiaters?
Samen met kerk en de staat heel krachtig in bepalen/opleggen wat gezond/normaal is en wat niet bij
seksualiteit -> psychiaters definieerden wat gezond vs ongezond is
· Vroeger was norm van normaliteit van seks: penetratie tussen man en vrouw met als
doel voortplanten à gevolg: homoseksualiteit als mentale stoornis
· Maatschappelijke veranderingen à seks = meeste middelen gebruikt voor seksuele
gratificatie tussen instemmende volwassenen, onafhankelijk van geslacht partners (kerk