Les notities mediabeleid
Inhoudstafel
Les notities mediabeleid............................................................1
DEEL I: De contouren van een mediabeleid........................................4
1. Wat is mediabeleid?................................................................................................ 4
WAT IS MEDIABELEID?............................................................................................. 5
. Het traditionele beeld van mediabeleid.....................................................................7
KORTOM, MEDIABELEID is............................................................................................ 9
2. Mediabeleid en regulering.................................................................................11
Regulering............................................................................................................. 13
Soft law.................................................................................................................. 14
CATEGORISERING HALLIN AND MANCINI !!............................................................18
Andere categorisering............................................................................................... 20
Hoe Mediabeleid dan benaderen?.............................................................................20
2. Principes onderliggend aan mediabeleid...............................................................22
Mediabeleidsprincipes........................................................................................... 23
Mediavrijheid......................................................................................................... 24
Universaliteit......................................................................................................... 26
Digitale inclusie..................................................................................................... 27
Toegang (acess)..................................................................................................... 28
Diversiteit, pluralisme, pluriformiteit.....................................................................28
Nieuwe discussies m.b.t. diversiteit.......................................................................30
Kwaliteit................................................................................................................. 31
Objectiviteit, Neutraliteit en Onpartijdigheid in de Media......................................31
Betrouwbaarheid................................................................................................... 33
Privacy................................................................................................................... 34
Antiracisme, Antidiscriminatie en Bescherming van Minderjarigen.......................36
Normativiteit in Mediabeleid......................................................................................37
Mediabeleid = cultuurbeleid..................................................................................38
Vrijetijdsmaatschappij: ideaal of verschrikking?....................................................39
L’esprit du temps................................................................................................... 39
De fun-morality...................................................................................................... 40
Ontspanning als verplichting.................................................................................41
Vrijetijdsbesteding en mediastudies......................................................................42
Link met mediabeleid?........................................................................................... 43
Enkele bevindingen............................................................................................... 44
Mediagebruik......................................................................................................... 45
Link met mediabeleid............................................................................................ 46
Mediabeleid = cultureel beleid..............................................................................47
Mediabeleid = brede culturele reflex.....................................................................48
Een mediabeleid moet economisch zijn.................................................................49
Op individueel niveau............................................................................................ 51
Op bedrijfsniveau.................................................................................................. 52
Op business niveau............................................................................................... 52
Op niveau P/D/C mediaproducten..........................................................................53
Budgetten: Europa................................................................................................. 54
Nood aan beleid en regulering: mededinging........................................................55
1
, Op het niveau van hardware..................................................................................57
Deel II: INSTRUMENTEN VOOR DE UITWERKING VAN EEN MEDIABELEID
.....................................................................................................57
1. Paradigmatische omwenteling...............................................................................57
Evoluties binnen politiek, media en publiek...........................................................57
Paradigmashift !!................................................................................................... 61
I, I en I mix !!......................................................................................................... 61
2. De actoren en instrumenten van het Vlaamse, Belgische en Europese mediabeleid
.................................................................................................................................. 63
Paradigmashift: 1986............................................................................................. 63
Actoren.................................................................................................................. 64
Trechter van beleidsvorming: Mondiaal niveau !!..................................................65
Trechter van beleidsvorming: Europees niveau !!..................................................66
Belangrijke europese regelgeving voor de mediasector bij ons.............................69
Trechter van beleidsvorming: Vlaams niveau (idem in Franstalig België)..............71
3. Het medialeidsproces............................................................................................ 74
Actoren: Trechter van beleidsvorming: Vlaams niveau..........................................74
Casus: de nieuwe investeringsverplichting............................................................76
= Staat op afstand.................................................................................................... 80
In diverse landen oprichting sterke regulatoren....................................................81
België: fragmentering bevoegdheden en domeinen..............................................81
Vlaamse Regulator voor de Media.............................................................................81
Historiek................................................................................................................ 81
Taken..................................................................................................................... 82
Meeste klachten zijn reclame-inbreuken................................................................83
Specifieke cases: Product Placement.....................................................................83
VRM belast met deel van de regulering van de europese DSA..................................84
Vlaamse regulator voor de Media..............................................................................84
Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT).............................85
Historiek................................................................................................................ 85
Doelstellingen........................................................................................................ 85
werking.................................................................................................................. 86
Belgische Mededingingsautoriteit..............................................................................86
Historiek................................................................................................................ 86
Missie.................................................................................................................... 86
Mediagerelateerde dossiers...................................................................................86
Gegevensbeschermingsautoriteit..............................................................................87
Historiek................................................................................................................ 87
TAKEN.................................................................................................................... 87
Zelfregulering............................................................................................................ 88
Vlaamse Raad voor Journalistiek............................................................................88
Andere voorbeelden: coregulering............................................................................88
Deel III: articulatie van een VAN EEN MEDIABELEID: PUBLIEKE OMROEP
.....................................................................................................88
1. Evoluties: de publieke omroep?...................................................88
Publieke omroep: evoluties........................................................................................ 90
Publieke omroep: omroephistoriek............................................................................90
Opdracht en organisatie blijven overeind..................................................................92
Legitimiteitscrisis op niveau van opdracht en organisatie.........................................93
Legitimiteitscrisis op niveau van opdracht en organisatie: BRT.................................93
2
, De publieke omroep vandaag....................................................................................97
PSM........................................................................................................................... 99
3. Perspectieven op de legitimiteit van de PO.........................................................101
Combinatie van beide perspectieven? marktfalen en toch een sterke publieke
omroep?.............................................................................................................. 102
4. VRT: opdracht en organisatie...............................................................................103
Beleidskader VRT................................................................................................. 103
Supranationale (=Europese regelgeving)............................................................103
Statuut van de VRT.............................................................................................. 103
Voor-en nadelen van BHO....................................................................................104
Controle op de VRT.............................................................................................. 104
Financiering van de VRT......................................................................................105
WIE BESLIST OVER DE OPDRACHT VAN DE VRT?..................................................105
5. Uitdagingen voor de publieke omroep.................................................................106
Roularta.......................................................................................107
Ecosysteem............................................................................................................. 111
2. De particuliere omroepen (private omroepen)............................112
Statuut van de private omroepen............................................................................112
EUROPESE CONTEXT EIND JAREN 80...................................................................113
VLAANDEREN....................................................................................................... 115
Beleidskader PRIVATE OMROEPEN.......................................................................119
Uitgesteld kijken sinds 2016 sterk gestegen........................................................123
Regionale televisie.................................................................................................. 126
Examenvraag :Leg het statuut en de financiering uit van regionale omroepen.".126
Examen vraag: welke zijn de uitdagingen voor regionale omroepen en in hoeverre
kan het beleid hierop inspelen.............................................................................128
Steun aan de audiovisuele sector: tv-productie..............................130
ONTSTAAN........................................................................................................... 130
Onstaan en evolutie Belangrijke ontwikkelingen in Vlaanderen...........................133
UITDAGINGEN EN VERSCHUIVINGEN....................................................................137
Problematiek van de rechten...............................................................................140
het speelveld is complexer geworden, dus de rechtenkwestie ook......................141
5. AUDIOVISUELE PRODUCTIE ONDER DRUK IN VLAANDEREN?...........................142
BELEIDSINSTRUMENTEN.......................................................................................... 143
Beleidskader voor steun aan audiovisuele productie: tv-productie......................143
VRT investeringsverplichting...............................................................................149
WELKE ANTWOORDEN kwamen VANUIT BELEID om het audiovisuele ecosystEem te
versterken?............................................................................................................. 150
Stimuleringsregeling en investeringsverplichting................................................158
Uitdagingen onafhankelijke audiovisuele productie.................................................161
MAAR: Uitdagingen voor beleid...............................................................................162
Ondersteuning aan de audiovisuele sector: filmproductie...............166
CONTEXT................................................................................................................. 166
Waardeketen van film.............................................................................................. 167
2. De Europese filmmarkt........................................................................................167
Kleine landenproblematiek......................................................................................169
MAAR: Potentieel van Europa is er wel....................................................................169
Amerikaanse dominantie verklaringsgronden.........................................................170
Porter Diamond Model............................................................................................. 170
Maatregelen die commerciële inkomsten vergroten................................................172
3
, Evolutie van de steunmaatregelen in Europa..........................................................174
Fase 1: van productie…naar productie................................................................174
FASE 2: de introductie van EUROPA.....................................................................175
FASE 3: economische maatregelen......................................................................175
FASE 4: naar superagencies.................................................................................175
FASE 5: uitdagingen door de komst van platformen............................................175
VAF cruciale motor voor de vlaamse film................................................................176
MAAR: uitdagingen voor vlaamse film.....................................................................176
Gastlezing mediawijs....................................................................179
….................................................................................................182
Radiobeleid..................................................................................182
Historiek radiolandschap......................................................................................... 182
Welke rol speelt beleid op het vlak van radio en audio............................................187
Categorieën radiospelers: De situatie tot 2017.......................................................191
Categorieën radiospelers: De situatie tot 2017.......................................................191
De situatie na 2017 (Minister Gatz en Minister Dalle)..............................................192
Wat zegt de VRT beheersovereenkomst?................................................................194
Van DAB naar DAB+................................................................................................ 196
Uitdagingen............................................................................................................. 197
Afschakelplan.......................................................................................................... 200
ondersteuning voor podcast....................................................................................201
Uitdagingen Radiobeleid:........................................................................................202
sociale media en videoplatformdiensten........................................203
uitdagingen belieidsberspectief:..............................................................................203
Belangerijke verschuiving........................................................................................ 204
DSA......................................................................................................................... 207
De DSA in Vlaanderen............................................................................................. 211
Content creator protocol......................................................................................... 212
DEEL I: De contouren van een mediabeleid
1. Wat is mediabeleid?
1. Wat valt onder mediabeleid?
Mediabeleid omvat een breed scala aan regels en richtlijnen die de
werking van de media reguleren. Dit kan gaan van specifieke wetten tot
bredere beleidsdomeinen.
2. Het Mediadecreet
Het Mediadecreet bevat regels over:
• Toegang tot de media (wie mag uitzenden, wie krijgt een licentie)
• Mededinging en eigendomsregels binnen de media
• Reclame en regelgeving rond advertentietijd
• Overheidsfinanciering van publieke media (bijvoorbeeld de VRT)
3. Privacy en persoonsgegevens
4
Inhoudstafel
Les notities mediabeleid............................................................1
DEEL I: De contouren van een mediabeleid........................................4
1. Wat is mediabeleid?................................................................................................ 4
WAT IS MEDIABELEID?............................................................................................. 5
. Het traditionele beeld van mediabeleid.....................................................................7
KORTOM, MEDIABELEID is............................................................................................ 9
2. Mediabeleid en regulering.................................................................................11
Regulering............................................................................................................. 13
Soft law.................................................................................................................. 14
CATEGORISERING HALLIN AND MANCINI !!............................................................18
Andere categorisering............................................................................................... 20
Hoe Mediabeleid dan benaderen?.............................................................................20
2. Principes onderliggend aan mediabeleid...............................................................22
Mediabeleidsprincipes........................................................................................... 23
Mediavrijheid......................................................................................................... 24
Universaliteit......................................................................................................... 26
Digitale inclusie..................................................................................................... 27
Toegang (acess)..................................................................................................... 28
Diversiteit, pluralisme, pluriformiteit.....................................................................28
Nieuwe discussies m.b.t. diversiteit.......................................................................30
Kwaliteit................................................................................................................. 31
Objectiviteit, Neutraliteit en Onpartijdigheid in de Media......................................31
Betrouwbaarheid................................................................................................... 33
Privacy................................................................................................................... 34
Antiracisme, Antidiscriminatie en Bescherming van Minderjarigen.......................36
Normativiteit in Mediabeleid......................................................................................37
Mediabeleid = cultuurbeleid..................................................................................38
Vrijetijdsmaatschappij: ideaal of verschrikking?....................................................39
L’esprit du temps................................................................................................... 39
De fun-morality...................................................................................................... 40
Ontspanning als verplichting.................................................................................41
Vrijetijdsbesteding en mediastudies......................................................................42
Link met mediabeleid?........................................................................................... 43
Enkele bevindingen............................................................................................... 44
Mediagebruik......................................................................................................... 45
Link met mediabeleid............................................................................................ 46
Mediabeleid = cultureel beleid..............................................................................47
Mediabeleid = brede culturele reflex.....................................................................48
Een mediabeleid moet economisch zijn.................................................................49
Op individueel niveau............................................................................................ 51
Op bedrijfsniveau.................................................................................................. 52
Op business niveau............................................................................................... 52
Op niveau P/D/C mediaproducten..........................................................................53
Budgetten: Europa................................................................................................. 54
Nood aan beleid en regulering: mededinging........................................................55
1
, Op het niveau van hardware..................................................................................57
Deel II: INSTRUMENTEN VOOR DE UITWERKING VAN EEN MEDIABELEID
.....................................................................................................57
1. Paradigmatische omwenteling...............................................................................57
Evoluties binnen politiek, media en publiek...........................................................57
Paradigmashift !!................................................................................................... 61
I, I en I mix !!......................................................................................................... 61
2. De actoren en instrumenten van het Vlaamse, Belgische en Europese mediabeleid
.................................................................................................................................. 63
Paradigmashift: 1986............................................................................................. 63
Actoren.................................................................................................................. 64
Trechter van beleidsvorming: Mondiaal niveau !!..................................................65
Trechter van beleidsvorming: Europees niveau !!..................................................66
Belangrijke europese regelgeving voor de mediasector bij ons.............................69
Trechter van beleidsvorming: Vlaams niveau (idem in Franstalig België)..............71
3. Het medialeidsproces............................................................................................ 74
Actoren: Trechter van beleidsvorming: Vlaams niveau..........................................74
Casus: de nieuwe investeringsverplichting............................................................76
= Staat op afstand.................................................................................................... 80
In diverse landen oprichting sterke regulatoren....................................................81
België: fragmentering bevoegdheden en domeinen..............................................81
Vlaamse Regulator voor de Media.............................................................................81
Historiek................................................................................................................ 81
Taken..................................................................................................................... 82
Meeste klachten zijn reclame-inbreuken................................................................83
Specifieke cases: Product Placement.....................................................................83
VRM belast met deel van de regulering van de europese DSA..................................84
Vlaamse regulator voor de Media..............................................................................84
Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT).............................85
Historiek................................................................................................................ 85
Doelstellingen........................................................................................................ 85
werking.................................................................................................................. 86
Belgische Mededingingsautoriteit..............................................................................86
Historiek................................................................................................................ 86
Missie.................................................................................................................... 86
Mediagerelateerde dossiers...................................................................................86
Gegevensbeschermingsautoriteit..............................................................................87
Historiek................................................................................................................ 87
TAKEN.................................................................................................................... 87
Zelfregulering............................................................................................................ 88
Vlaamse Raad voor Journalistiek............................................................................88
Andere voorbeelden: coregulering............................................................................88
Deel III: articulatie van een VAN EEN MEDIABELEID: PUBLIEKE OMROEP
.....................................................................................................88
1. Evoluties: de publieke omroep?...................................................88
Publieke omroep: evoluties........................................................................................ 90
Publieke omroep: omroephistoriek............................................................................90
Opdracht en organisatie blijven overeind..................................................................92
Legitimiteitscrisis op niveau van opdracht en organisatie.........................................93
Legitimiteitscrisis op niveau van opdracht en organisatie: BRT.................................93
2
, De publieke omroep vandaag....................................................................................97
PSM........................................................................................................................... 99
3. Perspectieven op de legitimiteit van de PO.........................................................101
Combinatie van beide perspectieven? marktfalen en toch een sterke publieke
omroep?.............................................................................................................. 102
4. VRT: opdracht en organisatie...............................................................................103
Beleidskader VRT................................................................................................. 103
Supranationale (=Europese regelgeving)............................................................103
Statuut van de VRT.............................................................................................. 103
Voor-en nadelen van BHO....................................................................................104
Controle op de VRT.............................................................................................. 104
Financiering van de VRT......................................................................................105
WIE BESLIST OVER DE OPDRACHT VAN DE VRT?..................................................105
5. Uitdagingen voor de publieke omroep.................................................................106
Roularta.......................................................................................107
Ecosysteem............................................................................................................. 111
2. De particuliere omroepen (private omroepen)............................112
Statuut van de private omroepen............................................................................112
EUROPESE CONTEXT EIND JAREN 80...................................................................113
VLAANDEREN....................................................................................................... 115
Beleidskader PRIVATE OMROEPEN.......................................................................119
Uitgesteld kijken sinds 2016 sterk gestegen........................................................123
Regionale televisie.................................................................................................. 126
Examenvraag :Leg het statuut en de financiering uit van regionale omroepen.".126
Examen vraag: welke zijn de uitdagingen voor regionale omroepen en in hoeverre
kan het beleid hierop inspelen.............................................................................128
Steun aan de audiovisuele sector: tv-productie..............................130
ONTSTAAN........................................................................................................... 130
Onstaan en evolutie Belangrijke ontwikkelingen in Vlaanderen...........................133
UITDAGINGEN EN VERSCHUIVINGEN....................................................................137
Problematiek van de rechten...............................................................................140
het speelveld is complexer geworden, dus de rechtenkwestie ook......................141
5. AUDIOVISUELE PRODUCTIE ONDER DRUK IN VLAANDEREN?...........................142
BELEIDSINSTRUMENTEN.......................................................................................... 143
Beleidskader voor steun aan audiovisuele productie: tv-productie......................143
VRT investeringsverplichting...............................................................................149
WELKE ANTWOORDEN kwamen VANUIT BELEID om het audiovisuele ecosystEem te
versterken?............................................................................................................. 150
Stimuleringsregeling en investeringsverplichting................................................158
Uitdagingen onafhankelijke audiovisuele productie.................................................161
MAAR: Uitdagingen voor beleid...............................................................................162
Ondersteuning aan de audiovisuele sector: filmproductie...............166
CONTEXT................................................................................................................. 166
Waardeketen van film.............................................................................................. 167
2. De Europese filmmarkt........................................................................................167
Kleine landenproblematiek......................................................................................169
MAAR: Potentieel van Europa is er wel....................................................................169
Amerikaanse dominantie verklaringsgronden.........................................................170
Porter Diamond Model............................................................................................. 170
Maatregelen die commerciële inkomsten vergroten................................................172
3
, Evolutie van de steunmaatregelen in Europa..........................................................174
Fase 1: van productie…naar productie................................................................174
FASE 2: de introductie van EUROPA.....................................................................175
FASE 3: economische maatregelen......................................................................175
FASE 4: naar superagencies.................................................................................175
FASE 5: uitdagingen door de komst van platformen............................................175
VAF cruciale motor voor de vlaamse film................................................................176
MAAR: uitdagingen voor vlaamse film.....................................................................176
Gastlezing mediawijs....................................................................179
….................................................................................................182
Radiobeleid..................................................................................182
Historiek radiolandschap......................................................................................... 182
Welke rol speelt beleid op het vlak van radio en audio............................................187
Categorieën radiospelers: De situatie tot 2017.......................................................191
Categorieën radiospelers: De situatie tot 2017.......................................................191
De situatie na 2017 (Minister Gatz en Minister Dalle)..............................................192
Wat zegt de VRT beheersovereenkomst?................................................................194
Van DAB naar DAB+................................................................................................ 196
Uitdagingen............................................................................................................. 197
Afschakelplan.......................................................................................................... 200
ondersteuning voor podcast....................................................................................201
Uitdagingen Radiobeleid:........................................................................................202
sociale media en videoplatformdiensten........................................203
uitdagingen belieidsberspectief:..............................................................................203
Belangerijke verschuiving........................................................................................ 204
DSA......................................................................................................................... 207
De DSA in Vlaanderen............................................................................................. 211
Content creator protocol......................................................................................... 212
DEEL I: De contouren van een mediabeleid
1. Wat is mediabeleid?
1. Wat valt onder mediabeleid?
Mediabeleid omvat een breed scala aan regels en richtlijnen die de
werking van de media reguleren. Dit kan gaan van specifieke wetten tot
bredere beleidsdomeinen.
2. Het Mediadecreet
Het Mediadecreet bevat regels over:
• Toegang tot de media (wie mag uitzenden, wie krijgt een licentie)
• Mededinging en eigendomsregels binnen de media
• Reclame en regelgeving rond advertentietijd
• Overheidsfinanciering van publieke media (bijvoorbeeld de VRT)
3. Privacy en persoonsgegevens
4
