Samenvatting allergologie 2025

Systeemziekten deel 1: vasculitis

Inleiding

Vasculaire aandoeningen

Meest voorkomend bij 1 orgaan = allergische vasculitis.
Huidaandoening.




Definitie

 Proces gekenmerkt door ontsteking & beschadiging BV
o Ontstekingscomponent
o Obstructieve component  ischemie

Presentatie algemeen (doorlezen)

 Huid = typisch & heel waarneembare plaats
o Purpura; verheven, niet wegdrukbare, rode letsels, meestal OL, kan ook elders
o Urticaria; urticariële vasculitis, oedeem bovenste huidlaag
o Noduli; uiting diepe bloedvatontsteking
o Vesikels
o Ulcera; huiddefect door zuurstof tekort
o Necrose  gangreen; celdood door zuurstoftekort
 Algemene symptomen; door cytokines in circulatie, vooral bij P waarbij meerdere organen
aangetast
o Koorts langdurig
o AAT
o Multi orgaan aantasting (nieren, longen)
 Oftalmologisch
o Episcleritis (ontsteking episclera)
o Anterieur / posterieur uveïtis
 Anterieur frequent: iris/corpus ciliare
 Posterieur eerder zelden maar ernstiger; choroidea, retina, zenuw
o Neuritis optica; BV aangetast richting zenuw
 NKO
o Rhinitis met korsten & bloedingen
o Sinutitis, otitis
 Neurologisch; vooral perifeer
o Mononeuritis multiplex (aantasting enkelvoudige zenuwen op meerdere plekken)
Bv. dropvoet L been, drophand R been…  verdeeld patroon
o Polyneuropathie door zenuwonsteking als gevolg van ontsteking vasa nervorum
 Eigenaardige zaken
o Claudicatie bij jonge P
o Recidiverende epididymitiden; meestal denken we eerst aan SOA, indien recidieven en
AAT dan denken aan polyarteritis nodosa!
 Toevalligheden
o Fors inflammatoir bloedbeeld zonder klachten
o Post op vinden van vasculitis in resectiespecimen

,Diagnose

1) Denk eraan
2) Ken de syndromen, kliniek erg belangrijk
3) Biopsie uit aangetast orgaan = hét bewijs, schat in of het toegankelijk is. Niet mogelijk?
Beeldvorming, kliniek.
4) Beeldvorming bewijs: RX, CT, MR, PET

Anamnese

 Etnisch (Bv. Buehcet langs zijderoute)
 Familiaal
 Persoonlijke VG (Bv. eosinofiele granulomatose allergsiche voorgeschiedenis vaak)

KO

– Inspectie huid & mucosa
– Palpatie arterie  vooral bij marcovasculitiden geruisen
– BP links & rechts vergelijken  vooral bij macrovasculitiden

Classificatie
Merk op: bijna NOOIT dat maar 1 type BV betrokken is tenzij bij anti-GBM. Bij Takayasi is VOORAL grote
BV aangetast.




Kawasaki: bij kids na infectieus beeld. Coronaire ontsteking. Niet besproken.

- VVV: variabel vessel vasculitis
o Buehçet: mensen met zijderoute, oro-genitale aften, ischemische tekens
o Cogan: keratitis + middenoor aangetast (otitis, tinitus, evenwichtsprobleem)
- SOV: single organ vasculitis
o Cutane leukocytosclastische angiitis: huidproblemen, hypersensitiviteitsprobleem.
BV geïnfiltreerd door WBC.
- Gepaard met andere AI ziekten: lupus, RA, sarcoidose
- Vasculitis met duidelijke oorzaak
o HCV: cryoglobulines
o HBV
o Syfilis geassocieerde aortitis
o Drugs (cocaïne)  ANCA vasculitis

DD ‘pseudovasculitiden’

 Endocarditis
 Antifosfolipidensyndroom (lupus context)

, Large Vessel Vasculitis: Giant Cell Arteritis: arteritis temporalis

= chronische vasculitis grote & middelgrote BV

Prevalentie

 >50 jaar
 Chronisch, behandeling 1-2jaar maar regelmatig herval
 Associatie met polymyalgia reumatica:
o 50% PMR, soms afwisselend beeld in de tijd
o herval van arteritis meestal PMR

Presentatie
Betrokken: hoofdarteries die uit AOboog ontspringen.
Typisch = hoofdpijn, kaakclaudicatio & gezichtsuitval (gevreesde complicatie)

o A temporalis
 Hoofdpijn, 2/3, meestal temporaal
 Hoofdhuidpijn, kale man met pijn aan zijn haar
 Necrose huid
 A ook vaak dik & pijnlijk bij palpatie
o A naar kaak
 Kaakclaudicatio; last bij het eten, 50%  indien aanwezig diagnose vrij zeker
 Keelpijn
o A naar oog
 A ciliares posteriores (meestal), soms a centralis retina of a ophtamica
 Amarosis: zicht valt even uit & keert terug
 Uitval deel/volledig gezichtsveld aan 1 oog (20%)
Oftalmoloog ziet acute ischemisch opticus neuropathie
Dringende behandeling! Visusverlies is definitief MAAR je wil ander oog
beschermen. CS IV !!
 A naar oogspieren  dubbelzicht
o A subclavia
 Claudicatio armen 15%
o A Vertebralis
 CVA door zuurstoftekort hersenen
o Algemeen: koorts+subfebriel, vermoeid, gewichtsverlies. Progressief ontstaan.
Meerderheid enkel ontsteking van aorta zelf zonder afsluiting ontspringende arteriën
 enkel deze vage symptomen…
o Zeldzaamheden
 Perifere synovitis
 Oedeem extremiteiten
 Tenosynovitis
 Carpal tunnel
o Aorta aneurysma grotere kans (vooral ascendens)  RX elke 10 jaar en operatie indien
>5cm of snelle toename omvang.
o Respiratoire klachten 1/3 (hoest, dyspnoe)