22 MEI 2019
BEVORDEREN VAN SLAAP
SMARTSLEEP PHILIPS
Naam: Kelsey Bruins
Studentnummer: 432069 Stageplaats: Radboudumc te Nijmegen
E-mailadres: Afdeling: C52 Abdominale en Oncologische
Klas: EVP3GTZA Chirurgie
Naam en locatie hogeschool: Hogeschool Saxion te Naam beoordelaars:
Enschede E-mailadressen beoordelaars:
Nummer en titel producttoets: Producttoets 1 - Innovatie Aantal woorden: 4931 woorden
in de praktijk
Inleverdatum: Week 4.05
Toets code: T.AGZ 49491
,Voorwoord
Voor u ligt het verslag voor een innovatie in de praktijk omtrent de bevordering van slaap bij
patiënten op de afdeling C52 Abdominale en Oncologische Chirurgie in het Radboudumc. Het
schrijven van dit verslag is aan de hand van de stappen van het innovatieproces uitgewerkt. Per stap
is beschreven hoe de innovatie kan worden gewaarborgd. Het verslag bevat onder andere een
behoefteanalyse, voorstel voor het gebruik van de SmartSleep van Philips en het mogelijke
verbetervoorstel inclusief mogelijkheden en risico’s. Daarnaast zijn een Programma van Eisen (PvE),
implementatieplan en Plan van Aanpak (PvA) geformuleerd, om de implementatie te kunnen
doorvoeren. In het kader van mijn opleiding HBO Verpleegkunde Gezondheid en Technologie aan het
Saxion in Enschede is deze producttoets (innovatie in de praktijk) geschreven.
Als student Gezondheid en Technologie heb ik veel geleerd van het doorlopen van een
innovatieproces volgens navolgbare stappen. Daarbij heb ik geleerd hoe de behoeften een belangrijk
aandeel hebben in het opstellen van een verbetervoorstel en implementatieplan. Het gebruiken van
een enquête omtrent behoeften heeft mij geholpen bij het schrijven van een PvE, implementatieplan
en PvA.
Aangezien deze producttoets tijdens mijn stageperiode is opgesteld, was het in het begin lastig om
een technologische interventie te vinden die past bij de afdeling. Op de afdeling hadden ze hier nog
weinig kennis van, waardoor dit voor enige tijdvertraging zorgde. Samen met mijn werkbegeleiders,
Reshape innovation space en het R4Heal project ben ik uiteindelijk tot het besluit gekomen om
verder te werken met de SmartSleep, aangezien het bevorderen van slaap een belangrijk maar
ondergesneeuwd onderwerp is.
Voor het verslag wil ik graag alle patiënten en zorgprofessionals bedanken die hebben deelgenomen
aan de enquête. Daarnaast wil ik in het bijzonder mijn werkbegeleiders, Reshape innovation space en
de werkgroep van R4Heal bedanken voor het meedenken over mijn innovatie.
Dit verslag is gecontroleerd op betrouwbaarheid en relevantie door mijn werkbegeleiders. Vanwege
de privacywet zijn alleen algemene instellingsnamen benoemd en geen namen die de privacy in
gevaar kunnen brengen. Hiervoor zijn algemene benamingen gebruikt, zoals Radboudumc, Reshape
innovation space, R4Heal, zorgprofessionals, patiënten en Philips Healthcare.
Veel leesplezier toegewenst.
Kelsey Bruins, Nijmegen, 22-5-2019
1
,Samenvatting
Zeker 10% van de Nederlandse bevolking komt niet aan de geadviseerde 7-9 uur slaap per nacht. In
het ziekenhuis blijkt daarbij dat patiënten gemiddeld nog eens 1,5 uur korter slapen in het ziekenhuis
dan thuis. Te weinig of juist teveel slaap is ongezond en kent veel gevolgen op de lichamelijke- en
geestelijke gesteldheid. Op dit moment zijn er nog weinig preventieve interventies die helpen bij het
bevorderen van slaap. Als er wordt gekeken naar het bevorderen van slaap met een technologie is
daar veel onbekendheid over en wordt er nog altijd snel gegrepen naar slaapmedicatie.
Om het herstel van patiënten te bevorderen is het belangrijk dat de factoren voeding, mobilisatie,
stress, pijn en slaap optimaal zijn. Slaap staat in verbinding met de andere factoren, waardoor als
iemand bijvoorbeeld niet goed heeft geslapen en weinig energie heeft ook weer minder mobiliseert.
Dit is allemaal niet gunstig voor het herstel van de patiënt.
Zorgprofessionals en patiënten willen graag de slaap bevorderen en een alternatief voor
slaapmedicatie vinden. De behoeften die naar voren komen zijn voornamelijk het verbeteren van de
kwaliteit van slaap, het kunnen doorslapen en het inslapen. Vanuit zorgprofessionals wordt daarbij
ook aangegeven dat het belangrijk is dat het een hygiënisch hulpmiddel is, het makkelijk in gebruik is
en dat het veiligheid garandeert.
De SmartSleep van Philips is een technologische innovatie die voor de opgestelde eisen en wensen
een mogelijkheid biedt om de slaap te bevorderen. Deze hoofdband met sensoren houdt de gehele
slaapcyclus bij en zorgt ervoor dat de diepe slaap van hogere kwaliteit is. Indien wordt gemerkt dat
iemand in zijn diepe slaap is beland, worden audiotonen afgegeven die de hersenen stimuleren om
de diepe slaap langer en beter aan te houden. Alle gemeten data worden vervolgens gekoppeld aan
een app die adviezen en tips biedt voor een betere slaap.
Vanuit de behoeften blijkt dat de SmartSleep nog een aantal functies mist om aan te sluiten bij de
behoeften. Dit zijn onder andere het verbeteren van het kunnen inslapen door bijvoorbeeld rustige
muziek af te spelen via de speakers, het is nog niet getest binnen ziekenhuissetting en het voldoet
nog niet compleet aan de hygiëne eisen.
Voor de implementatie is het belangrijk dat er samen met Philips in gesprek wordt gegaan over de
mogelijkheden voor verandering en wordt er gezorgd voor een zo adequaat mogelijke
implementatie. Aan de hand van het PvE, implementatieplan en PvA kan de SmartSleep worden
geïmplementeerd op de afdeling C52. Door invoering van de SmartSleep zouden patiënten beter
slapen, minder nadelige gevolgen hebben van slaap tekorten en sneller herstellen.
, Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................2
1. Inleiding..............................................................................................................................................5
1.1 Aanleiding.....................................................................................................................................5
1.2 Doelstelling...................................................................................................................................5
1.3 Probleemstelling...........................................................................................................................5
1.4 Achtergrondinformatie.................................................................................................................5
1.4.1 Definitie slaap........................................................................................................................5
1.4.2 Gezond slaappatroon............................................................................................................5
1.4.3 Slecht slaappatroon...............................................................................................................6
1.4.4 Preventie slechte slaap..........................................................................................................6
1.4.5 Slapen in het ziekenhuis........................................................................................................7
1.5 Leeswijzer.....................................................................................................................................7
2. Analyse...............................................................................................................................................8
2.1 Behoefteanalyse...........................................................................................................................8
2.1.1 Opdracht................................................................................................................................8
2.1.1.1 Samenvatting enquêtes......................................................................................................8
2.1.2 Knelpunten............................................................................................................................9
2.1.3 Eisen/wensen........................................................................................................................9
2.2 Analyse technologische innovatie: SmartSleep..........................................................................11
2.3 Mogelijkheden analyse...............................................................................................................11
2.4 Risicoanalyse..............................................................................................................................12
3. Ontwerpen.......................................................................................................................................14
3.1 Programma van Eisen.................................................................................................................14
3.1.1 Doel.....................................................................................................................................14
3.1.2 Functies...............................................................................................................................14
3.1.3 Gebruikerswensen...............................................................................................................15
3.1.4 Ontwerp...............................................................................................................................15
3.1.5 Beschikbaarheid..................................................................................................................16
4. Realiseren.........................................................................................................................................17
4.1 Implementatieplan.....................................................................................................................17
4.1.1 Stap 1: Ontwikkeling voorstel voor verandering..................................................................17
4.1.2 Stap 2: Analyse feitelijke zorg en doelen voor verbetering..................................................17
4.1.3 Stap 3: Probleemanalyse doelgroep en setting....................................................................18
4.1.4 Stap 4: Ontwikkeling en selectie van strategieën................................................................24
BEVORDEREN VAN SLAAP
SMARTSLEEP PHILIPS
Naam: Kelsey Bruins
Studentnummer: 432069 Stageplaats: Radboudumc te Nijmegen
E-mailadres: Afdeling: C52 Abdominale en Oncologische
Klas: EVP3GTZA Chirurgie
Naam en locatie hogeschool: Hogeschool Saxion te Naam beoordelaars:
Enschede E-mailadressen beoordelaars:
Nummer en titel producttoets: Producttoets 1 - Innovatie Aantal woorden: 4931 woorden
in de praktijk
Inleverdatum: Week 4.05
Toets code: T.AGZ 49491
,Voorwoord
Voor u ligt het verslag voor een innovatie in de praktijk omtrent de bevordering van slaap bij
patiënten op de afdeling C52 Abdominale en Oncologische Chirurgie in het Radboudumc. Het
schrijven van dit verslag is aan de hand van de stappen van het innovatieproces uitgewerkt. Per stap
is beschreven hoe de innovatie kan worden gewaarborgd. Het verslag bevat onder andere een
behoefteanalyse, voorstel voor het gebruik van de SmartSleep van Philips en het mogelijke
verbetervoorstel inclusief mogelijkheden en risico’s. Daarnaast zijn een Programma van Eisen (PvE),
implementatieplan en Plan van Aanpak (PvA) geformuleerd, om de implementatie te kunnen
doorvoeren. In het kader van mijn opleiding HBO Verpleegkunde Gezondheid en Technologie aan het
Saxion in Enschede is deze producttoets (innovatie in de praktijk) geschreven.
Als student Gezondheid en Technologie heb ik veel geleerd van het doorlopen van een
innovatieproces volgens navolgbare stappen. Daarbij heb ik geleerd hoe de behoeften een belangrijk
aandeel hebben in het opstellen van een verbetervoorstel en implementatieplan. Het gebruiken van
een enquête omtrent behoeften heeft mij geholpen bij het schrijven van een PvE, implementatieplan
en PvA.
Aangezien deze producttoets tijdens mijn stageperiode is opgesteld, was het in het begin lastig om
een technologische interventie te vinden die past bij de afdeling. Op de afdeling hadden ze hier nog
weinig kennis van, waardoor dit voor enige tijdvertraging zorgde. Samen met mijn werkbegeleiders,
Reshape innovation space en het R4Heal project ben ik uiteindelijk tot het besluit gekomen om
verder te werken met de SmartSleep, aangezien het bevorderen van slaap een belangrijk maar
ondergesneeuwd onderwerp is.
Voor het verslag wil ik graag alle patiënten en zorgprofessionals bedanken die hebben deelgenomen
aan de enquête. Daarnaast wil ik in het bijzonder mijn werkbegeleiders, Reshape innovation space en
de werkgroep van R4Heal bedanken voor het meedenken over mijn innovatie.
Dit verslag is gecontroleerd op betrouwbaarheid en relevantie door mijn werkbegeleiders. Vanwege
de privacywet zijn alleen algemene instellingsnamen benoemd en geen namen die de privacy in
gevaar kunnen brengen. Hiervoor zijn algemene benamingen gebruikt, zoals Radboudumc, Reshape
innovation space, R4Heal, zorgprofessionals, patiënten en Philips Healthcare.
Veel leesplezier toegewenst.
Kelsey Bruins, Nijmegen, 22-5-2019
1
,Samenvatting
Zeker 10% van de Nederlandse bevolking komt niet aan de geadviseerde 7-9 uur slaap per nacht. In
het ziekenhuis blijkt daarbij dat patiënten gemiddeld nog eens 1,5 uur korter slapen in het ziekenhuis
dan thuis. Te weinig of juist teveel slaap is ongezond en kent veel gevolgen op de lichamelijke- en
geestelijke gesteldheid. Op dit moment zijn er nog weinig preventieve interventies die helpen bij het
bevorderen van slaap. Als er wordt gekeken naar het bevorderen van slaap met een technologie is
daar veel onbekendheid over en wordt er nog altijd snel gegrepen naar slaapmedicatie.
Om het herstel van patiënten te bevorderen is het belangrijk dat de factoren voeding, mobilisatie,
stress, pijn en slaap optimaal zijn. Slaap staat in verbinding met de andere factoren, waardoor als
iemand bijvoorbeeld niet goed heeft geslapen en weinig energie heeft ook weer minder mobiliseert.
Dit is allemaal niet gunstig voor het herstel van de patiënt.
Zorgprofessionals en patiënten willen graag de slaap bevorderen en een alternatief voor
slaapmedicatie vinden. De behoeften die naar voren komen zijn voornamelijk het verbeteren van de
kwaliteit van slaap, het kunnen doorslapen en het inslapen. Vanuit zorgprofessionals wordt daarbij
ook aangegeven dat het belangrijk is dat het een hygiënisch hulpmiddel is, het makkelijk in gebruik is
en dat het veiligheid garandeert.
De SmartSleep van Philips is een technologische innovatie die voor de opgestelde eisen en wensen
een mogelijkheid biedt om de slaap te bevorderen. Deze hoofdband met sensoren houdt de gehele
slaapcyclus bij en zorgt ervoor dat de diepe slaap van hogere kwaliteit is. Indien wordt gemerkt dat
iemand in zijn diepe slaap is beland, worden audiotonen afgegeven die de hersenen stimuleren om
de diepe slaap langer en beter aan te houden. Alle gemeten data worden vervolgens gekoppeld aan
een app die adviezen en tips biedt voor een betere slaap.
Vanuit de behoeften blijkt dat de SmartSleep nog een aantal functies mist om aan te sluiten bij de
behoeften. Dit zijn onder andere het verbeteren van het kunnen inslapen door bijvoorbeeld rustige
muziek af te spelen via de speakers, het is nog niet getest binnen ziekenhuissetting en het voldoet
nog niet compleet aan de hygiëne eisen.
Voor de implementatie is het belangrijk dat er samen met Philips in gesprek wordt gegaan over de
mogelijkheden voor verandering en wordt er gezorgd voor een zo adequaat mogelijke
implementatie. Aan de hand van het PvE, implementatieplan en PvA kan de SmartSleep worden
geïmplementeerd op de afdeling C52. Door invoering van de SmartSleep zouden patiënten beter
slapen, minder nadelige gevolgen hebben van slaap tekorten en sneller herstellen.
, Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................2
1. Inleiding..............................................................................................................................................5
1.1 Aanleiding.....................................................................................................................................5
1.2 Doelstelling...................................................................................................................................5
1.3 Probleemstelling...........................................................................................................................5
1.4 Achtergrondinformatie.................................................................................................................5
1.4.1 Definitie slaap........................................................................................................................5
1.4.2 Gezond slaappatroon............................................................................................................5
1.4.3 Slecht slaappatroon...............................................................................................................6
1.4.4 Preventie slechte slaap..........................................................................................................6
1.4.5 Slapen in het ziekenhuis........................................................................................................7
1.5 Leeswijzer.....................................................................................................................................7
2. Analyse...............................................................................................................................................8
2.1 Behoefteanalyse...........................................................................................................................8
2.1.1 Opdracht................................................................................................................................8
2.1.1.1 Samenvatting enquêtes......................................................................................................8
2.1.2 Knelpunten............................................................................................................................9
2.1.3 Eisen/wensen........................................................................................................................9
2.2 Analyse technologische innovatie: SmartSleep..........................................................................11
2.3 Mogelijkheden analyse...............................................................................................................11
2.4 Risicoanalyse..............................................................................................................................12
3. Ontwerpen.......................................................................................................................................14
3.1 Programma van Eisen.................................................................................................................14
3.1.1 Doel.....................................................................................................................................14
3.1.2 Functies...............................................................................................................................14
3.1.3 Gebruikerswensen...............................................................................................................15
3.1.4 Ontwerp...............................................................................................................................15
3.1.5 Beschikbaarheid..................................................................................................................16
4. Realiseren.........................................................................................................................................17
4.1 Implementatieplan.....................................................................................................................17
4.1.1 Stap 1: Ontwikkeling voorstel voor verandering..................................................................17
4.1.2 Stap 2: Analyse feitelijke zorg en doelen voor verbetering..................................................17
4.1.3 Stap 3: Probleemanalyse doelgroep en setting....................................................................18
4.1.4 Stap 4: Ontwikkeling en selectie van strategieën................................................................24
