FRAMEWORK RETURN TO SPORT
DOELSTELLINGEN
- De student kan in het algemeen factoren definiëren die de voortgang, het succes en de
besluitvormingsprocessen van terugkeer naar sport (RTS) bepalen
- Student kan bestaande RTS-frameworks uitleggen zoals beschreven in Ardern (2016)
- Student begrijpt basisprincipes van RTS-progressie-/regressiemodellen zoals beschreven
in Blanchard & Glasgow (2014)
- Key reference 1
• Ardern et al. (2016) 2016 Consensus statement on return to sport from the First
World Congress in Sports Physical Therapy, Bern. British J Sports Med, 50, 853-864
http://bjsm.bmj.com/content/50/14/853
- Key reference 2
• Blanchard & Glasgow (2014) A theoretical model to describe progressions and
regressions for exercise rehabilitation. Phys Ther Sport, 15, 131-135
http://dx.doi.org/10.1016/j.ptsp.2014.05.001
- Doel consensusverklaring: huidig bewijs presenteren en samenvatten om een
aanbeveling te doen voor:
• Besluitvorming over RTS
• Klinische praktijk
• Toekomstige onderzoeksrichtingen met betrekking tot RTS
- RTS moet gezien worden als een continuüm, parallel met herstel en revalidatie
- Toekomstig onderzoek moet zich richten op:
• Gestandaardiseerde aanpak voor het definiëren, meten en rapporteren van
resultaten van RTS
• Identificeren van waardevolle prognostische factoren voor
KLASDEBAT
1. Wanneer kunnen we spreken van succesvolle RTS?
- Persoon kan terug functioneren op hetzelfde niveau als voor de blessure. Hierbij zowel kijken
naar korte als lange termijn risico’s (VB: osteoartritis).
2. Welke indicatoren worden gebruikt voor de gereedheid van RTS?
Er worden verschillende indicatoren gebruik op basis van criteria voor een bepaalde blessure. Tijd is
een indicator waar niet voor 100% op gerekend kan worden, want ieder revalidatieproces is
individueel verschillend. Toch wordt tijd vaak gebruikt in sportcontext.
- Er is een biomechanisch helingsproces waarbij het weefsel sterker moet worden, dit heeft
een bepaalde tijd nodig
- Niet alle middelen die je nodig hebt om herstelling in kaart te brengen zijn continu
beschikbaar in je praktijk. Hierdoor kan je beter lang genoeg wachten om terug te gaan
sporten
3. Moeten we proberen de tijd naar RTS te voorspellen?
Men kan een bepaalde tijd voorstellen die nodig is om te herstellen, maar hierbij duidelijk maken
dat dit van persoon tot persoon kan verschillen. Belangrijk om eerst de patiënt te informeren en
daarna pas de buitenstaanders.
,RETURN TO SPORT DEFINIËREN
• Om een weloverwogen RTS-beslissing te nemen, moet de definitie van elk RTS-proces minimaal in
overeenstemming zijn met de sport en het niveau van participatie waarnaar de sporter wil
terugkeren.
• RTS SUCCES
o Succes betekent verschillende dingen voor verschillende mensen - - > context- en
resultaatafhankelijk
▪ Goal focus = succes als terugkeer naar duurzame deelname aan sport in de kortst
mogelijke tijd (atleet)
▪ Performance focus = succes in relatie tot de prestaties van de atleet
(coach/atleet)
▪ Outcome focus = succes door voorkomen van nieuwe (of terugkerende)
gerelateerde blessures (therapeut)
o Het besluitvormingsteam moet zo snel mogelijk na de blessure gezamenlijk beslissen hoe
succes zal worden gedefinieerd
• CONTEXT
- Contextuele factoren beïnvloeden de verwachtingen en risicotolerantie voor RTS
- Mogelijke beïnvloedende factoren:
Type blessure/ziekte * Level van participatie
Leeftijd * Opkomende participatie mogelijkheden
Type sport * Sociale en financiële kosten
• PROGRESSIE : GRADED CRITERIA – GEBASEERDE PROGRESSIE
- Documentatie moet het volgende bevatten
(maar niet beperkt zijn tot):
Definitie van sport
Relevante contextuele factoren
RTS-doelen
Prestaties op relevante klinische en functionele tests
- Rollen, verantwoordelijkheden en acties van elk lid van het RTS-besluitvormingsteam
definiëren en documenteren
- RTS continuüm bevat 3 elementen --> gegradeerde, op criteria gebaseerde progressie
Niet tijd gebaseerd
1. Terugkeer naar participatie = deelname aan revalidatie, training (aangepast of
onbeperkt) of aan sport, maar op een niveau dat lager is dan het RTS-doel
▪ Fysiek actief, maar nog niet ‘klaar’ voor RTS (medisch, fysiek en/of
psychologisch)
▪ Het is mogelijk om te trainen om te presteren, maar dit betekent niet
automatisch RTS
2. Terugkeer naar sport = terugkeer naar gedefinieerde sport, maar nog geen
prestaties op het gewenste prestatieniveau
▪ Atleet wordt niet meer beschermd tegen het competitieve aspect van de sport
▪ Sommige atleten zijn tevreden met het bereiken van dit stadium -->
succesvolle RTS voor die persoon
3. Terugkeer naar prestatie = geleidelijk teruggekeerd naar gedefinieerde sport en
presteert op of boven het niveau van voor de blessure
▪ Gekenmerkt door:
• Persoonlijke beste prestaties
• Verwachte persoonlijke groei in relatie tot prestaties
, • RTS VERSUS REMOVAL FROM SPORT
o Verwijdering uit de sport betekent niet noodzakelijkerwijs dat de sporter alle deelname
stopzet, maar de trainings- en/of wedstrijdbelasting aanpassen
o Overbelasting blessure (geleidelijke toename symptomen) --> eerst belasting verminderen
alvorens men volledig zou stoppen
o Ernstige acute blessure (VB: hersenschudding) --> onmiddellijk stoppen, om gezondheid
van atleet te beschermen
o Beslissingen over het verminderen van belasting, het stoppen met sporten en de
daaropvolgende RTS vereisen dat de sporter, coach(es) en clinicus(s) nauw samenwerken
o Conclusie: zowel RTS als terugtrekken uit de sport zijn beiden een gradueel proces
• BESLISSING
o Gedeelde beslissing door alle belanghebbenden (atleet, coach, therapeut)
o Systeem voor geschillenbeslechting = de sporter beschermen tegen dwang wanneer er
concurrerende risicotoleranties zijn tussen belanghebbenden
o Therapeut moet steeds erisico estimatie doen
MODELLEN OM HET RTS-PROCES TE BEGRIJPEN EN TE BEGELEIDEN
1.THE STRATEGIC ASSESSMENT OF RISK AND RISK TOLERANCE (STARRT )
• 3 stappenmodel dat helpt bij het inschatten van:
o Risico’s van verschillende korte- en langetermijnresultaten die
verband houden met RTS
o Factoren die van invloed kunnen zijn op wat binnen een bepaalde
context als een aanvaardbaar risico moet worden beschouwd
o STAP 1 Weefsel gezondheid = informatie die relevant is voor de
belasting (stress) die het weefsel kan absorberen vóór letsel
▪ Patiëntdemografie (bijv. leeftijd, geslacht)
▪ Symptomen (bijv. pijn, door de knie zakken)
▪ Persoonlijke medische voorgeschiedenis (bijv. terugkerende blessure)
▪ Tekenen (lichamelijk onderzoek) (bijv. zwelling, zwakte)
▪ Speciale testen (bijv. pijn bij functie, röntgenfoto, MRI)
o STAP 2 Weefsel belasting = informatie die relevant is voor de verwachte cumulatieve
belasting (stress) op het weefsel
▪ Type sport (bijv. contactsport, niet-contact sport)
▪ Gespeelde positie (bijv. doelman, aanvaller)
▪ Dominante ledemaat (bijv. musculoskeletale uitlijning)
▪ Competitieniveau (bijv. professioneel, play-offs)
▪ Mogelijkheid tot bescherming (bijv. beschermende padding)
▪ Functionele testen (bijv. diagonale sprongtest)
▪ Psychologische gereedheid (bijv. invloed op spel)
o STAP 3 Risicotolerantie assessment = informatie die relevant is voor de contextuele
factoren die van invloed zijn op de risicotolerantie van de RTS-beslissers
▪ Deze factor kan een opinie doen veranderen
▪ Tijdstip & seizoen (bijv. play-offs)
▪ Druk van de atleet (bijv. wens om te concurreren)
▪ Externe druk (bijv. coach, familie van de atleet)
▪ Blessure verbergen (bijv. effectieve pijnstilling)
▪ Belangenconflict (bijv. financieel)
▪ Angst voor juridische stappen (bijv. bij beperking of toelating tot spelen)
, 2.BIOPSYCHOSOCIAL MODEL
- Het belang van de atleet behartigen
- Framework voor het overwegen van de biologische, psychologische en sociale factoren die
de behandeling en het resultaat na blessure kunnen beïnvloeden
3.OPTIMAL LOADING - ‘THE GOLDILOCKS APPROACH’
- Goldilocks : je moet het weefsel en de persoon op een optimaal level gaan belasten
- Belasting progressie is een belangrijk onderdeel van revalidatie en RTS
- Acute/chronische belasting ratio = monitoren trainingsbelasting tijdens de huidige
trainingsweek (acuut) tegen het gemiddelde van voorgaande 4 trainingsweken (chronisch)
Handig hulpmiddel bij het plannen van belasting progressies in RTS
Nog verder te onderzoeken of de ratio toegepast kan worden in een revalidatie
setting
- Vermijd stapsgewijze veranderingen in de belasting om het belasting verloop te
optimaliseren --> een te grote stappen nemen wat betreft de belasting die je oplegt --> je
wilt gradueel geoptimaliseerde load progressie
SAMENVATTING 3 MODELLEN
Integratie van RTS-informatie om een optimale
beslissing te nemen:
Het bovenste deel (1) beschrijft de
managementaspecten die moeten worden
aangepakt om het rehabilitatieproject te leiden.
Het onderste deel (2) toont de progressie van de
revalidatie op een tijdlijn, waarbij de belasting
progressief wordt verhoogd om weefselgenezing
te bevorderen, maar kan buitensporig zijn en
aanpassing vereisen om schade te voorkomen.
Deze aanpassingen gaan door iteraties waarbij
het StARRT-model op verschillende tijdstippen wordt toegepast tot uiteindelijk volledige RTS.
Definitieve beslissingen worden genomen door een proces van gedeelde besluitvorming toe te
passen
DOELSTELLINGEN
- De student kan in het algemeen factoren definiëren die de voortgang, het succes en de
besluitvormingsprocessen van terugkeer naar sport (RTS) bepalen
- Student kan bestaande RTS-frameworks uitleggen zoals beschreven in Ardern (2016)
- Student begrijpt basisprincipes van RTS-progressie-/regressiemodellen zoals beschreven
in Blanchard & Glasgow (2014)
- Key reference 1
• Ardern et al. (2016) 2016 Consensus statement on return to sport from the First
World Congress in Sports Physical Therapy, Bern. British J Sports Med, 50, 853-864
http://bjsm.bmj.com/content/50/14/853
- Key reference 2
• Blanchard & Glasgow (2014) A theoretical model to describe progressions and
regressions for exercise rehabilitation. Phys Ther Sport, 15, 131-135
http://dx.doi.org/10.1016/j.ptsp.2014.05.001
- Doel consensusverklaring: huidig bewijs presenteren en samenvatten om een
aanbeveling te doen voor:
• Besluitvorming over RTS
• Klinische praktijk
• Toekomstige onderzoeksrichtingen met betrekking tot RTS
- RTS moet gezien worden als een continuüm, parallel met herstel en revalidatie
- Toekomstig onderzoek moet zich richten op:
• Gestandaardiseerde aanpak voor het definiëren, meten en rapporteren van
resultaten van RTS
• Identificeren van waardevolle prognostische factoren voor
KLASDEBAT
1. Wanneer kunnen we spreken van succesvolle RTS?
- Persoon kan terug functioneren op hetzelfde niveau als voor de blessure. Hierbij zowel kijken
naar korte als lange termijn risico’s (VB: osteoartritis).
2. Welke indicatoren worden gebruikt voor de gereedheid van RTS?
Er worden verschillende indicatoren gebruik op basis van criteria voor een bepaalde blessure. Tijd is
een indicator waar niet voor 100% op gerekend kan worden, want ieder revalidatieproces is
individueel verschillend. Toch wordt tijd vaak gebruikt in sportcontext.
- Er is een biomechanisch helingsproces waarbij het weefsel sterker moet worden, dit heeft
een bepaalde tijd nodig
- Niet alle middelen die je nodig hebt om herstelling in kaart te brengen zijn continu
beschikbaar in je praktijk. Hierdoor kan je beter lang genoeg wachten om terug te gaan
sporten
3. Moeten we proberen de tijd naar RTS te voorspellen?
Men kan een bepaalde tijd voorstellen die nodig is om te herstellen, maar hierbij duidelijk maken
dat dit van persoon tot persoon kan verschillen. Belangrijk om eerst de patiënt te informeren en
daarna pas de buitenstaanders.
,RETURN TO SPORT DEFINIËREN
• Om een weloverwogen RTS-beslissing te nemen, moet de definitie van elk RTS-proces minimaal in
overeenstemming zijn met de sport en het niveau van participatie waarnaar de sporter wil
terugkeren.
• RTS SUCCES
o Succes betekent verschillende dingen voor verschillende mensen - - > context- en
resultaatafhankelijk
▪ Goal focus = succes als terugkeer naar duurzame deelname aan sport in de kortst
mogelijke tijd (atleet)
▪ Performance focus = succes in relatie tot de prestaties van de atleet
(coach/atleet)
▪ Outcome focus = succes door voorkomen van nieuwe (of terugkerende)
gerelateerde blessures (therapeut)
o Het besluitvormingsteam moet zo snel mogelijk na de blessure gezamenlijk beslissen hoe
succes zal worden gedefinieerd
• CONTEXT
- Contextuele factoren beïnvloeden de verwachtingen en risicotolerantie voor RTS
- Mogelijke beïnvloedende factoren:
Type blessure/ziekte * Level van participatie
Leeftijd * Opkomende participatie mogelijkheden
Type sport * Sociale en financiële kosten
• PROGRESSIE : GRADED CRITERIA – GEBASEERDE PROGRESSIE
- Documentatie moet het volgende bevatten
(maar niet beperkt zijn tot):
Definitie van sport
Relevante contextuele factoren
RTS-doelen
Prestaties op relevante klinische en functionele tests
- Rollen, verantwoordelijkheden en acties van elk lid van het RTS-besluitvormingsteam
definiëren en documenteren
- RTS continuüm bevat 3 elementen --> gegradeerde, op criteria gebaseerde progressie
Niet tijd gebaseerd
1. Terugkeer naar participatie = deelname aan revalidatie, training (aangepast of
onbeperkt) of aan sport, maar op een niveau dat lager is dan het RTS-doel
▪ Fysiek actief, maar nog niet ‘klaar’ voor RTS (medisch, fysiek en/of
psychologisch)
▪ Het is mogelijk om te trainen om te presteren, maar dit betekent niet
automatisch RTS
2. Terugkeer naar sport = terugkeer naar gedefinieerde sport, maar nog geen
prestaties op het gewenste prestatieniveau
▪ Atleet wordt niet meer beschermd tegen het competitieve aspect van de sport
▪ Sommige atleten zijn tevreden met het bereiken van dit stadium -->
succesvolle RTS voor die persoon
3. Terugkeer naar prestatie = geleidelijk teruggekeerd naar gedefinieerde sport en
presteert op of boven het niveau van voor de blessure
▪ Gekenmerkt door:
• Persoonlijke beste prestaties
• Verwachte persoonlijke groei in relatie tot prestaties
, • RTS VERSUS REMOVAL FROM SPORT
o Verwijdering uit de sport betekent niet noodzakelijkerwijs dat de sporter alle deelname
stopzet, maar de trainings- en/of wedstrijdbelasting aanpassen
o Overbelasting blessure (geleidelijke toename symptomen) --> eerst belasting verminderen
alvorens men volledig zou stoppen
o Ernstige acute blessure (VB: hersenschudding) --> onmiddellijk stoppen, om gezondheid
van atleet te beschermen
o Beslissingen over het verminderen van belasting, het stoppen met sporten en de
daaropvolgende RTS vereisen dat de sporter, coach(es) en clinicus(s) nauw samenwerken
o Conclusie: zowel RTS als terugtrekken uit de sport zijn beiden een gradueel proces
• BESLISSING
o Gedeelde beslissing door alle belanghebbenden (atleet, coach, therapeut)
o Systeem voor geschillenbeslechting = de sporter beschermen tegen dwang wanneer er
concurrerende risicotoleranties zijn tussen belanghebbenden
o Therapeut moet steeds erisico estimatie doen
MODELLEN OM HET RTS-PROCES TE BEGRIJPEN EN TE BEGELEIDEN
1.THE STRATEGIC ASSESSMENT OF RISK AND RISK TOLERANCE (STARRT )
• 3 stappenmodel dat helpt bij het inschatten van:
o Risico’s van verschillende korte- en langetermijnresultaten die
verband houden met RTS
o Factoren die van invloed kunnen zijn op wat binnen een bepaalde
context als een aanvaardbaar risico moet worden beschouwd
o STAP 1 Weefsel gezondheid = informatie die relevant is voor de
belasting (stress) die het weefsel kan absorberen vóór letsel
▪ Patiëntdemografie (bijv. leeftijd, geslacht)
▪ Symptomen (bijv. pijn, door de knie zakken)
▪ Persoonlijke medische voorgeschiedenis (bijv. terugkerende blessure)
▪ Tekenen (lichamelijk onderzoek) (bijv. zwelling, zwakte)
▪ Speciale testen (bijv. pijn bij functie, röntgenfoto, MRI)
o STAP 2 Weefsel belasting = informatie die relevant is voor de verwachte cumulatieve
belasting (stress) op het weefsel
▪ Type sport (bijv. contactsport, niet-contact sport)
▪ Gespeelde positie (bijv. doelman, aanvaller)
▪ Dominante ledemaat (bijv. musculoskeletale uitlijning)
▪ Competitieniveau (bijv. professioneel, play-offs)
▪ Mogelijkheid tot bescherming (bijv. beschermende padding)
▪ Functionele testen (bijv. diagonale sprongtest)
▪ Psychologische gereedheid (bijv. invloed op spel)
o STAP 3 Risicotolerantie assessment = informatie die relevant is voor de contextuele
factoren die van invloed zijn op de risicotolerantie van de RTS-beslissers
▪ Deze factor kan een opinie doen veranderen
▪ Tijdstip & seizoen (bijv. play-offs)
▪ Druk van de atleet (bijv. wens om te concurreren)
▪ Externe druk (bijv. coach, familie van de atleet)
▪ Blessure verbergen (bijv. effectieve pijnstilling)
▪ Belangenconflict (bijv. financieel)
▪ Angst voor juridische stappen (bijv. bij beperking of toelating tot spelen)
, 2.BIOPSYCHOSOCIAL MODEL
- Het belang van de atleet behartigen
- Framework voor het overwegen van de biologische, psychologische en sociale factoren die
de behandeling en het resultaat na blessure kunnen beïnvloeden
3.OPTIMAL LOADING - ‘THE GOLDILOCKS APPROACH’
- Goldilocks : je moet het weefsel en de persoon op een optimaal level gaan belasten
- Belasting progressie is een belangrijk onderdeel van revalidatie en RTS
- Acute/chronische belasting ratio = monitoren trainingsbelasting tijdens de huidige
trainingsweek (acuut) tegen het gemiddelde van voorgaande 4 trainingsweken (chronisch)
Handig hulpmiddel bij het plannen van belasting progressies in RTS
Nog verder te onderzoeken of de ratio toegepast kan worden in een revalidatie
setting
- Vermijd stapsgewijze veranderingen in de belasting om het belasting verloop te
optimaliseren --> een te grote stappen nemen wat betreft de belasting die je oplegt --> je
wilt gradueel geoptimaliseerde load progressie
SAMENVATTING 3 MODELLEN
Integratie van RTS-informatie om een optimale
beslissing te nemen:
Het bovenste deel (1) beschrijft de
managementaspecten die moeten worden
aangepakt om het rehabilitatieproject te leiden.
Het onderste deel (2) toont de progressie van de
revalidatie op een tijdlijn, waarbij de belasting
progressief wordt verhoogd om weefselgenezing
te bevorderen, maar kan buitensporig zijn en
aanpassing vereisen om schade te voorkomen.
Deze aanpassingen gaan door iteraties waarbij
het StARRT-model op verschillende tijdstippen wordt toegepast tot uiteindelijk volledige RTS.
Definitieve beslissingen worden genomen door een proces van gedeelde besluitvorming toe te
passen
